yaghobi S, Komaki C, Hosseinalizadeh M, Najafinejad A, Pourghasemi H, Faramarzi M. Frequency Analysis of Maximum Daily Rainfall and Determining the Best Appropriate Distribution Functions in the Bostan Watershed, Golestan Province. jwss 2023; 27 (1) :59-81
URL:
http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4280-fa.html
یعقوبی ثریا، کمکی چوقی بایرام، حسینعلی زاده محسن، نجفی نژاد علی، پورقاسمی حمیدرضا، فرامرزی مرزبان. تحلیل فراوانی حداکثر بارش روزانه و تعیین مناسبترین توابع توزیعی در حوزه آبخیز سد بوستان، استان گلستان. علوم آب و خاک. 1402; 27 (1) :59-81
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4280-fa.html
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، bkomaki@gmail.com
چکیده: (1384 مشاهده)
تحلیل فراوانی بارشهای روزانه و یا دوره بازگشت رخدادهای بارش و سیلاب به دلیل پیچیدگی رفتاری فراوان در مدیریت منابع آب، از اهمیت زیادی برخوردار است. به عبارتی، عدم توجه به آن ممکن است سیلهای مخرب را به دنبال داشته باشد. به همین منظور در پژوهش حاضر جهت بررسی و انتخاب مناسبترین تابع توزیع، با استفاده از دادههای هواشناسی و ماهواره CHIRPS در هفت ایستگاه موجود در حوزه آبخیز سد بوستان، سه تابع توزیع پیرسون 3، بتا و گاما مورد مقایسه قرار گرفتند. آنالیز آماری نشان داد که دادههای ماهوارهای در برآورد بارش روزانه، به دلیل بالابودن مقدار خطای RMSE، MADو NASH ناکارآمد هستند، به همین دلیل تنها از دادههای ایستگاههای هواشناسی برای تعیین بهترین توزیع استفاده شد. برای این منظور زبان برنامهنویسی گوگل ارث انجین و پایتون مورداستفاده قرار گرفت. سپس از تابع توزیع منتخب برای تعیین حداکثر بارش روزانه، احتمال فراوانی در دورههای بازگشت 2، 10، 50، 100 و 200 ساله استفاده شد. نتایج بهدستآمده از آزمون نکویی برازش مجموع مربعات خطا، معیارهای ارزیابی آکائیک، بیزین و معیار واگرایی کولبک لیبلر نشان داد که در پنج ایستگاه کلاله، قرناق، پارک ملی گلستان، سد گلستان و گلیداغ تابع پیرسون 3 مناسبترین تابع توزیعی است. همچنین، در دو ایستگاه دیگر (گنبد و تمر)، تابع بتا بهعنوان تابع مناسب تشخیص داده شد، این درحالی است که طبق نتایج بهدستآمده توزیع گاما در منطقه مورد مطالعه دارای کارایی مناسبی نیست. پس میتوان نتیجه گرفت که بارشهای شدید و نامنظم ازنظر زمانی و مکانی میتواند در انتخاب مناسبترین تابع توزیع آماری در هر ایستگاه مؤثر باشد. بنابراین، توصیه میشود بارشهای حداکثر محتمل و در نتیجه وقوع سیلابهای محتمل در نظر گرفته شوند تا با مدیریتی اصولی و دقیق از خسارات جانی و مالی در مناطق مستعد بخصوص در منطقه مورد مطالعه جلوگیری شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومی دریافت: 1401/4/2 | پذیرش: 1401/7/4 | انتشار: 1402/3/10