http://jstnar.iut.ac.ir مجله علوم آب و خاک - مقالات نشریه - سال 1396 جلد21 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1396/11/12 http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3218&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در سال های اخیر آلودگی آب و خاک به فلزات سنگین به یکی از مشکلات جدی زیست محیطی تبدیل شده و توسعه روش های کارآمد و کم هزینه برای حذف این آلاینده ها از آب و یا تثبیت آنها در خاک در اولویت تحقیقاتی قرار گرفته است. زغال زیستی حاصل از گرما کافت ضایعات آلی به تازگی به عنوان یک جاذب مؤثر و ارزان قیمت برای این منظور مطرح شده است</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> این آزمایش با هدف استفاده از زغال های زیستی حاصل از بقایای خرما تهیه شده تحت دماهای گرما کافت 200، 400 و 600 درجه سلسیوس به عنوان جاذب فلز سنگین نیکل و بررسی اثر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بر میزان جذب آن انجام گرفته است. بدین منظور، ابتدا آزمایش های سینتیک برای تعیین سرعت و زمان تعادل واکنش های جذب نیکل انجام گرفت. همچنین، همدماهای جذب نیکل توسط نمونه های زغال زیستی در </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> طبیعی جاذب ها و 7 =</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد زغال زیستی تهیه شده در دمای 600 درجه سلسیوس سرعت جذب نیکل بیشتری داشته و زمان تعادل برای واکنش مربوط به آن حدود 5 ساعت به دست آمد. مدل های لانگمویر و فروندلیچ همدماهای جذب نیکل توسط جاذب های مورد مطالعه را به خوبی توصیف نمودند. براساس پیش بینی مدل لانگمویر، زغال زیستی تهیه شده در دمای 600 درجه سلسیوس بیشترین و بقایای خام درخت خرما کمترین ظرفیت جذب نیکل را نشان دادند. جذب نیکل تحت تأثیر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نیز قرار گرفت، به&rlm;طوری که با افزایش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، نیکل بیشتری توسط جاذب ها از محلول حذف شد. به طور کلی، با توجه به فراوانی بقایای خرما در مناطق جنوبی کشور، استفاده از زغال زیستی حاصل از این بقایا روش مناسب و کارا برای حذف فلزات سنگین از آب های آلوده و یا تثبیت این فلزات در محیط خاک است.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"></div> مهران شیروانی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3289&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روش شماره منحنی سرویس حفاظت خاک آمریکا (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SCS-CN</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) یکی از روش هایی است که به طور گسترده در برآورد ارتفاع رواناب از داده های بارش استفاده می شود. شماره منحنی هر حوضه نشانگر رفتار هیدرولوژیکی و توان تولید رواناب حوضه در مواقع بارندگی می باشد. هدف از این پژوهش محاسبه مقدار شماره منحنی از رویدادهای مشاهداتی بارش و رواناب در فصول مختلف و تحلیل ارتباط آن با مؤلفه های بارش در حوضه آبخیز جعفرآباد استان گلستان است. در این پژوهش ابتدا مقادیر شماره منحنی 43 رویداد ثبت شده همزمان بارش و رواناب با استفاده از مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SCS-CN</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> محاسبه شده و بعد از تفکیک فصلی رویدادها، معنی داری تفاوت مقادیر شماره منحنی در فصول مختلف با آزمون </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ANOVA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین برای تجزیه و تحلیل ارتباط تغییرات شماره منحنی با مؤلفه های بارش در مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SCS-CN</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، از نمودارهای سه متغیره در نرم افزار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Surfer</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین مقادیر شماره منحنی در فصل های تابستان و زمستان حدود 60 و در فصل های بهار و پاییز به ترتیب 50 و 56 می باشد. با برقراری ارتباط بین شماره منحنی با خصوصیات بارش در نمودارهای سه متغیره، مقدار بالای شماره منحنی در بارش هایی با شدت بیشتر از 10 میلی متر در ساعت و مقدار بیش از 40 میلی متر برآورد شد. همچنین در رخدادهایی با ضریب رواناب 80-40 درصد، مقدار شماره منحنی برآورد شده بالای 70 بود</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;">.</span></strong><br> &nbsp;</div> رئوف مصطفی زاده http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2974&sid=1&slc_lang=fa <p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه کاربری نامناسب اراضی و تخریب منابع طبیعی باعث افزایش سیل، فرسایش خاک و غیره شده است .در چنین شرایطی باید با برنامه ریزی منسجم در منابع طبیعی با هدف کنترل، احیاء و حفاظت از این منابع اقدام نمود، که مدیریت منابع جامع حوزه آبخیز چنین اهدافی را برآورده خواهد کرد. مدیریت جامع آبخیز، مدیریتی هماهنگ و موزون بر سیستم های فیزیکی، بیولوژیکی و اجتماعی و اقتصادی بوده و شرایطی فراهم می سازد که ضمن تأمین منافع جامعه، تأثیر منفی بر منابع به حداقل می رسد. در این تحقیق در راستای اهداف مدیریت منابع به بررسی و ارزیابی آثار معیارهای فیزیکی، اقتصادی و اکولوژیکی برروی تغییرات وضعیت پوشش گیاهی با تأکید بر رفع مشکلات سیل و فرسایش در حوزه آبخیز نهرین طبس به مساحت 8/18 هزار هکتار توسط چهار فعالیت مدیریتی (مدیریت چرایی، بوته کاری، بذرکاری و کپه کاری) پرداخته شده است. در این پژوهش به منظور ارزیابی پیامدهای اقتصادی، اکولوژیک و فیزیکی به ترتیب از شاخص های هزینه و درآمد ناخالص، شاخص پوشش گیاهی وزندهی شده و میزان حجم رواناب و سیل، استفاده و سپس براساس نظرات کارشناسی اقدام به ارزیابی گزینه ها از طریق ماتریس مقایسه زوجی گردید و درنهایت اولویت بندی سناریوها با به کارگیری تکنیک تحلیل سلسله مراتبی انجام گرفت. نتایج نشان داد که معیار اقتصادی به عنوان مهم ترین معیار و فعالیت مدیریتی کپه کاری و سناریو شماره 16 که شامل کلیه فعالیت های مدیریتی بود به عنوان گزینه بهینه و برتر تعیین گردیدند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong><br> &nbsp;</p> امیررضا کشتکار http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3287&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">استفاده از تغییر دهنده های شرایط خاک از روش های معمول کاهش فرسایش و رواناب محسوب می شود. با توجه به مزایای </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پلی اکریل آمید (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAM</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Polyacrylamide,</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این تحقیق در راستای بررسی تأثیر این ماده بر سرعت نفوذ آب در خاک، کنترل رواناب و فرسایش خاک برنامه ریزی شد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یک طرح آزمایشی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با چهار تیمار صفر، 6، 10 و 20 کیلوگرم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAM</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در هکتار، سه سطح شیب 3، 6 و 9 درصد، در سه تکرار و سه نوبت بارش ترتیب داده شد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بدین منظور نمونه های خاک از محوطه دانشگاه شهرکرد جمع آوری شد. نمونه های خاک در پلات هایی به ارتفاع 15 سانتی متر و ابعاد 55 &times; 55 سانتی متر ریخته شدند. سپس تیمارهای مطالعاتی تحت بارش مصنوعی با شدت 36 میلی متر در ساعت و دوام 15 دقیقه قرار گرفتند</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رواناب</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، آب زهکشی شده </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و بار رسوب ناشی از تیمارها جمع آوری و اندازه گیری شد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ند</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. نتایج </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اختلاف معنی داری بین میزان رواناب و فرسایش خاک در تیمار شاهد و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تیمارهای پلی اکریل آمید نشان دادند. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PAM</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> آسیب ناشی از برخورد قطرات باران را به حداقل رساند و عامل بهبود نفوذپذیری و کاهش تولید رواناب بود. تیمار خاک با این تغییر دهنده شرایط خاک موجب شد فرسایش خاک و تولید رسوب کاهش به طور معنی داری در همه تیمارها کاهش یابد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong></div> مهدی نادری http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3170&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه، شناخت بیشتر خشکسالی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و ایجاد سیستم های پایش آن، بخصوص در دوره های کوتاه مدت، و افزودن قابلیت پیش بینی به این سیستم ها، می تواند منجر به ارائه راهکارهای مناسب</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تری در بخش های مدیریت تخصیص منابع آب گردد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در این پژوهش، با استفاده از روش های پیش بینی سری های زمانی، سیستم های استنتاج فازی- عصبی تطبیقی و شبکه های عصبی مصنوعی سعی شده مدل های مناسب جهت پیش بینی خشکسالی شهرستان سمنان ارائه گردد. در این مدل سازی ها از داده های میانگین ماهانه پارامترهای هواشناسی مانند </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بارندگی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دما</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">حداکثر دما، حداقل دما</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رطوبت نسبی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، حداکثر رطوبت نسبی، حداقل رطوبت نسبی و شاخص خشکسالی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> طی دوره آماری 1966 تا 2013 استفاده شده است. نتایج نشان داد که از بین انبوه مدل های ساخته شده، مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">ANFIS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با ورودی های میانگین بارش، میانگین حداکثر دما، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و داده های یک ماه قبل آنها، با 10 قانون و تابع عضویت گوسی، با مقادیر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">RMSE</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برابر 777/0، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">MAE</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برابر 593/0 و ضریب همبستگی 4/0 در مرحله آموزش و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">RMSE</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برابر 837/0، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">MAE</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برابر 644/0 و ضریب همبستگی 362/0 در مرحله آزمون، به عنوان مدل برتر انتخاب شد. سپس، پارامترهای ورودی این مدل با استفاده از مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">ARIMA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برای 12 ماه آینده پیش بینی گردید و به عنوان ورودی به مدل مذکور معرفی شدند و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برای 12 ماه آینده پیش بینی شد. روش های شبکه عصبی مصنوعی و سری زمانی با اختلاف کم در مقادیر خطا، در رتبه های بعد قرار گرفتند. پارامترهای ورودی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و دما عملکرد مناسب</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تر و پارامتر بارش عملکرد ضعیف تری را داشتند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong></div> حجت کرمی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3099&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در مطالعه حاضر به منظور بررسی وضعیت تخریب منابع آب دشت کاشان ابتدا هشت شاخص افت آب زیرزمینی، نسبت توسعه چاه به قنات، شوری آب، راندمان آبیاری، میزان ساعت پمپاژ، کمبود منابع آب مورد استفاده دام و انسان و میزان بیلان منفی آب با توجه به تحقیقات صورت گرفته در این زمینه در ایران و جهان و مدل های ارزیابی موجود تعیین شدند و با استفاده از مدل مدالوس، نقشه وضعیت بیابان زایی منطقه با استفاده از هشت شاخص اولیه تهیه شد. در مرحله بعد با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره شاخص ها وزندهی شدند و شاخص هایی که در مدل تاپسیس وزن بیشتر از 5/0 داشتند به عنوان مؤثرترین شاخص های تعیین شدند و نقشه وضعیت بیابان زایی منطقه با استفاده از مؤثرترین شاخص ها نیز تهیه شد و نقشه های نهایی به دست آمده از دو روش با هم مقایسه شد. نتایج پژوهش نشان داد که از میان شاخص های رتبه بندی شده شاخص های افت آب زیرزمینی، شوری آب، میزان ساعت پمپاژ و میزان بیلان منفی بیشترین تأثیر را در تخریب منابع آب منطقه مورد مطالعه دارند. همچنین مقایسه نقشه های بیابان زایی معیار آب با دو روش متفاوت نشان داد که در نقشه تهیه شده از هشت شاخص اولیه، 78/87 درصد از کل منطقه در وضعیت بحرانی (ج) و 30/8 درصد در وضعیت بحرانی (ب) قرار دارد و بقیه منطقه در سایر وضعیت ها قرار دارد. همچنین براساس نقشه تهیه شده با استفاده از مؤثرترین شاخص ها، 15/99 درصد از کل منطقه در وضعیت بحرانی (ج) و 849/0 در وضعیت بحرانی (ب) قرار دارد. نتایج نشان می دهد که جهت بررسی بیابان زایی بهتر است ابتدا شاخص ها توسط روش های تصمیم گیری وزندهی و اولویت بندی شوند این کار باعث می شود شاخص هایی که در منطقه تأثیر زیادی در پدیده بیابان زایی نداشته مشخص شوند و مانع از تأثیر آنها در کلاس های بیابان زایی و کاهش امتیازات شود.</span></span></strong></div> حسن خسروی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3111&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف از این پژوهش بررسی تأثیر عملکرد سوسک های سرگین خوار بر میزان نفوذ آب در خاک های مرتعی در قسمتی از مرتع تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در قالب طرح کاملاً تصادفی در طول یک سال بود. بدین منظور توری هایی با اندازه سوراخ های بزرگ وکوچک و همچنین کود دامی گاو، گوسفند و بز در شش حالت مختلف (حضور اقامت گرها و تونل گرها، عدم حضور غلتان گرها- حضور اقامت گرها، تونل گرها و غلتان گرهای کوچک و عدم حضور غلتان گرهای بزرگ- حضور اقامت گرها، غلتان گرها و تونل گرهای کوچک و عدم حضور تونل گرهای بزرگ- حضور اقامت گرها و تونل گرهای کوچک، عدم حضور تونل گرهای بزرگ و غلتان گرها-</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">حضور اقامت گرها، تونل گرها و غلتان گرهای کوچک، عدم حضور تونل گرها و غلتان گرهای بزرگ- عدم حضور سوسک) با چهار تکرار به عنوان تیمارهای مطالعه انتخاب شدند. نفوذپذیری خاک با استفاده از روش استوانه مضاعف اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد سوسک های سرگین خوار بر میزان نفوذ آب در خاک در مورد تیمارهای با کاربرد کود حیوانی گاو و بزی مربوط به حالت دوم بود که احتمال حضور سوسک های اقامت گر، حضور تونل گرهای بزرگ و کوچک و همچنین عدم حضور غلتان گرهای بزرگ و حضور غلتان گرهای کوچک بررسی شد (به ترتیب 27/10 و 97/8 سانتی متر بر ساعت)، و در مورد تیمارهای با کاربرد کود حیوانی گوسفندی مربوط به حالت سوم (97/7 سانتی متر بر ساعت) بود، که احتمال حضور سوسک های اقامت گر، عدم حضور تونل گرهای بزرگ و حضور تونل گرهای کوچک و همچنین حضور غلتان گرهای بزرگ و کوچک بررسی شد. همچنین نتایج حاصل از مقایسه تأثیر کودهای دامی بر میزان کل آب نفوذ یافته در خاک، از تمامی تیمارها توسط سوسک های سرگین خوار نشان داد که بیشترین میزان آب نفوذ یافته در خاک به ترتیب مربوط به عملکرد سوسک های سرگین خوار از طریق برداشت کود بزی (47/40 سانتی متر بر ساعت)، کود گاوی (77/39 سانتی متر بر ساعت) و کود گوسفندی (07/38 سانتی متر بر ساعت) بوده است. گروه های عملکردی متفاوت سوسک های سرگین خوار از طریق برداشت و وارد کردن سرگین دام ها به درون خاک بر میزان نفوذ آب در خاک مراتع تأثیر می گذارند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong></div> ایرج رحیمی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3258&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">محدودیت منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک، یکی از مهم ترین معضلات موجود در بخش کشاورزی است. از اینرو استفاده از منابع آبی غیر متعارف از اهمیت بیشتری برخوردار می شود. به این دلیل، تحقیقی جهت بررسی اثر آبیاری با پساب کارخانه قند به صورت فاکتوریل، در قالب طرح بلوک کامل تصادفی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به صورت</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> آزمایشات مزرعه ای برروی گیاه جو انجام شد. تیمارهای این تحقیق عبارتند از آب چاه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، پساب کارخانه قند</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> I2 </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، ترکیب آب چاه و پساب </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I3</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> ( نسبت هفت به یک عرف منطقه) می باشد که در دو سطح آبیاری کامل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">S1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و اعمال 75 % تنش کم آبی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">S2</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انجام شد و تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I1S1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، به عنوان شاهد درنظر گرفته شد. نتایج نشان دادند تغییرات تنش در سطح 1 % بر ارتفاع گیاه، عملکرد دانه و طول ریشه تأثیر معنی داری آماری داشت. همچنین تغییرات نوع آب آبیاری در سطح 1 % بر ارتفاع گیاه ، پروتئین دانه عملکرد دانه و طول ریشه تأثیر معنی داری آماری داشت. بیشترین عملکرد دانه در تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I1S1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با وزن 4034 کیلوگرم در هکتار و کمترین عملکرد دانه در تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I2S2</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با مقدار 1564 کیلوگرم در هکتار بودند. کمترین و بیشترین مقدار درصد پروتئین دانه به ترتیب در تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I1S1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به میزان 37/12 درصد و تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I2S2</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با مقدار 47/13 درصد مشاهده شد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ارتفاع گیاه در تیمار شاهد بیشترین مقدار با ارتفاع 87/82 سانتی متر مشاهده شد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p dir="RTL"></p> عباس خاشعی سیوکی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3290&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عمق خاک مشخصه مهمی از خاک است که جهت ارائه مشخصات زیرسطحی حوضه آبخیز در مدل های هیدرولوژیکی توزیعی مورد استفاده قرار می گیرد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عمق خاک</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نفوذ آب و به تبع آن تولید رواناب، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ذخیره رطوبت زیرسطحی، حرکت عمودی و افقی رطوبت، ضخامت قسمت اشباع و عمق ریشه گیاه در خاک را </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به شدت </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تحت تأثیر قرار می دهد. هدف از این پژوهش توسعه یک مدل آماری است که بتواند الگوهای مکانی عمق خاک در یک حوضه آبخیز را از متغیرهای توپوگرافی و پوشش زمین </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که به ترتیب از مدل رقومی ارتفاع (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">DEM</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و تصاویر ماهواره ای قابل استخراج هستند</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> پیش بینی کند. مدل رقومی زمین با مقیاس مکانی 10 متر </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با استفاده از نقشه های 1:25000 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تهیه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و مورد استفاده قرار گرفت. تصویر ماهواره ای 6 </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">May</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 2015 سنجنده </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">OLI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> لندست 8 تهیه گردید. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عمق خاک، انحنای توپوگرافیک، نوع کاربری اراضی و وضعیت پوشش گیاهی پارامترهای عمده ای بودند که در مجموع 426 نقطه نمونه برداری در 4 زیر حوضه آبخیز اندازه گیری شدند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از تبدیل باکس کوکس به منظور نرمال سازی داده های عمق خاک اندازه گیری شده و تمامی پارامترهای توضیح دهنده عمق خاک استفاده گردید.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مدل پیش بینی آماری </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Random Forest</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با 336 نقطه برای کالیبره کردن و 93 نقطه برای آزمون و 31 متغییر توضیحی (18 متغیر به دست آمده از </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">DEM</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و 13 متغیر به دست آمده از تصویر ماهواره) و با درنظر گرفتن عمق خاک به عنوان خروجی مدل اجرا گردید. خطای پیش بینی مجموعه داده های اعتبارسنجی با درنظر گرفتن 93 نمونه جهت آزمون مدل با ضریب کارایی نش- ساتکلیف، </span></span></strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">NSE = 0689</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">محاسبه گردید. نتایج نشان دادند که کاربری اراضی، سطح ویژه حوضه آبخیز،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شاخص گیاهی تفاضلی نرمال شده (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(NDVI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> شاخص جهت شیب (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Aspect</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، شیب (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Slope</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و مؤلفه نخست آنالیز تجزیه به مؤلفه های اصلی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(PCA1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مهم ترین متغیرهای توضیحی در برآورد عمق خاک هستند</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong></div> صلاح الدین زاهدی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2908&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در دهه گذشته مطالعه الگوی جریان برای دستیابی به مکانیزم جریان و رسوب ورودی به آبگیر مورد توجه محققین بوده است. در این تحقیق ابعاد مجرا و جداشدگی جریان در سطوح مختلف جریان در دو حالت آبگیری از کانال مستطیلی و ذوزنقه ای مورد بررسی قرار گرفت. این بررسی ها با استفاده از مدل آزمایشگاهی و مدل عددی فلوئنت انجام شد. نتایج مدل عددی فلوئنت تطابق خوبی را با نتایج آزمایشگاهی نشان داد. در یک نتیجه گیری کلی در کانال اصلی با مقطع ذوزنقه ای، عرض مجرای جریان در کف کاهش و در سطح افزایش یافته و سبب کاهش ابعاد جداشدگی جریان می شود که این مسئله با توجه به توزیع غلظت رسوب، سبب کاهش ورود رسوب به داخل آبگیر و افزایش راندمان خواهد شد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong></div> مهدی کرمی مقدم http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3314&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تحلیل های آماری و پیش بینی داده های جریان&nbsp; نقش به سزایی در مدیریت و مهندسی سامانه های آبی ایفا می کند. اساسی ترین مشکل تحلیل های آماری و پیش بینی جریان در کشور ایران، عدم وجود دوره آماری طولانی و نقص داده های جریان ایستگاه های هیدرومتری موجود می باشد. با توجه به موارد ذکر شده در این مطالعه، داده های جریان روزانه ایستگاه هیدرومتری سنته واقع در استان کردستان با استفاده از داده های ایستگاه های هیدرومتری و هواشناسی مجاور این ایستگاه تخمین زده شد. این تخمین به ازای شانزده ترکیب مختلف، شامل داده های جریان روزانه ایستگاه های هیدرومتری صفا خانه و پل آنیان و بارش روزانه ایستگاه باران سنجی سنته صورت گرفت. در این تحقیق تخمین جریان روزانه ایستگاه سنته در هر یک از ماه های سال، به ازای شانزده ترکیب مختلف و مدل های شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون خطی چندگانه مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد هر یک از مدل ها با شاخص های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">RMSE</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CC</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">NS</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و آماره </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">t-student</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> ارزیابی شد. نتایج حاکی از عملکرد خوب هر دو مدل بود ولی مدل شبکه عصبی مصنوعی در تخمین جریان روزانه اکثر ماه های سال بهتر از مدل رگرسیونی عمل کرد. میانگین خطای مدل های شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون خطی چندگانه در ماه های سال به ترتیب برابر با 31/6 و 07/8 مترمکعب بر ثانیه برآورد گردید. لازم به ذکر است که شبکه عصبی مصنوعی به ازای هر یک از شانزده ترکیب به کار گرفته شده، عملکرد بهتری نسبت به مدل رگرسیونی داشت.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> پروا محمدی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3217&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به منظور بررسی تأثیر آبیاری تکمیلی و تیمار پیش جوانه زنی بذر بر عملکرد و برخی ویژگی های کمی و کیفی ماشک رقم دیم مراغه، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی ارومیه، در سال۱۳۹۰ اجرا شد. در این پژوهش اثرات دو عامل در قالب کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای مورد مطالعه عبارت بودند از: آبیاری تکمیلی در ۴ سطح: بدون آبیاری تکمیلی (_۱</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، یک بار آبیاری تکمیلی (_۲</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، دو بار آبیاری تکمیلی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I_۳</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و سه بار آبیاری تکمیلی (_۴</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) به عنوان کرت های اصلی و تیمار پیش جوانه زنی بذر در ۴ سطح: بدون پیش تیمار (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">C</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، پیش تیمار آب (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">W</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، پیش تیمار فسفات بارور-۲ (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و پیش تیمار نیتروکسین (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">N</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، به عنوان کرت های فرعی درنظر گرفته شدند. آبیاری تکمیلی اثر معنی داری بر عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت دوم، عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت سوم، درصد فیبر در برداشت دوم و سوم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و عملکرد پروتئین در برداشت دوم و سوم داشت. بیشترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت دوم به ترتیب به میزان 5/14 و 56/3 تن در هکتار متعلق به تیمار دو بار آبیاری تکمیلی می باشد و تیمار بدون آبیاری (با 73/7 و 06/2 تن در هکتار) به ترتیب کمترین عملکرد علوفه تر و خشک را تولید کرد. بیشترین عملکرد علوفه تر در برداشت سوم (72/16 تن در هکتار) از تیمار دوبار آبیاری تکمیلی و کمترین میزان آن از تیمار شاهد با 47/7 تن در هکتار به دست آمد. به طور کلی انجام دوبار آبیاری تکمیلی و فسفات بارور-2 و نیتروکسین به عنوان تیمار پیش جوانه زنی بذر تأثیر مثبت بر عملکرد کمی و کیفی ماشک داشت و توانست صفات کمی و کیفی علوفه ماشک را بهبود دهد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;</p> اسماعیل قلی نژاد http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2961&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آلودگی های خاک به ویژه در مناطق شهری به طرز بی سابقه ای رو به افزایش است که اثرات آن بر چرخه های شیمیایی کمتر شناخته شده است. رویکردهای اندازه گیری کیفیت آب و هوا به خوبی تدوین شده است اما ارزیابی کیفیت خاک مناطق شهری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بررسی کیفیت خاک می تواند به عنوان روشی به منظور درک بهتر پیامدهای حاصل از افزایش آلودگی ها در محیط های شهری و تدوین رویکردها و پروتکل های ارزیابی جامع کیفیت خاک در برنامه ریزی شهری و مدیریت چشم انداز استفاده شود. با توجه به کمبود اطلاعات در زمینه مطالعات کیفیت خاک در مناطق شهری ایران، هدف از این پژوهش ارزیابی کیفیت خاک تحت تأثیر کاربری اراضی شهری با استفاده از روش مجموعه حداقل داده در منطقه غرب شهر تهران بود. به این منظور تعداد 56 نمونه در سه کاربری کشاورزی، پارک و فضای سبز شهری و اراضی بایر برداشت و 12 ویژگی فیزیکوشیمیایی خاک اندازه گیری شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که ویژگی های کربن آلی، نیتروژن کل، آهک، وزن مخصوص ظاهری و سدیم تحت تأثیر کاربری اراضی دارای اختلاف معنی دار می باشند. به منظور انتخاب مجموعه حداقل داده از تحلیل عاملی استفاده شد که نتایج نشان داد که دو عامل با مقادیر ویژه بیش از یک و توجیه بیش از 6۸% مجموع واریانس دارای بیشترین بار عاملی روی ویژگی های کربن آلی و سدیم می باشند. درنهایت شاخص کیفیت خاک در کاربری های مختلف تعیین و مقایسه شدند. نتایج نشان داد که شاخص کیفیت خاک در کاربری های مورد مطالعه دارای اختلاف معنی دار می باشند و کمترین کیفیت خاک مربوط به کاربری اراضی بایر است.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> کاظم نصرتی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3326&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فرسایش بادی مهم ترین فرایند ژئومورفیک و عامل اصلی تغییر چشم انداز در مناطق خشک و نیمه خشک شناخته شده است. در این پژوهش با استفاده از شاخص طوفان گرد و غبار به عنوان روشی مناسب برای پایش طولانی مدت فرسایش بادی با استفاده از داده های اقلیمی در ایران مرکزی پرداخته شد، در همین راستا تحلیل روند فرسایش بادی با استفاده از مقادیر استاندارد شده شاخص طوفان گرد و غبار و مؤلفه های آن شامل طوفان گرد و غبار شدید، طوفان گرد و غبار متوسط و طوفان محلی و با بهره گیری از آزمون آماری ناپارامتریک من کندال در ایران مرکزی طی سال های 1965 تا 2014 صورت گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از تشدید فرسایش بادی در سال های اخیر می باشد، به طوری که روند شاخص طوفان گرد و غبار در ۳۰ سال اخیر (۱۹۸۵ تا ۲۰۱۴) بیش از سه برابر نسبت به ۲۰ سال ماقبل آن (۱۹۶۵ تا ۱۹۸۵) افزایش داشته است. بخش های مرکزی و جنوبی ایران مرکزی بیشترین شدت فرسایش بادی را نشان می دهند و با نزدیک شدن به شمال حوزه از شدت فرسایش بادی کاسته می شود. بنابراین با توجه به حساسیت این مناطق علاوه بر درنظر گرفتن در برنامه های پیشگیری، بایستی در برنامه های احیا و کنترل نیز مد نظر قرار گیرند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> عباسعلی ولی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3196&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">طیف سنجی بازتابندگی روشی سریع و غیرمخرب برای پیش بینی های ارزان قیمت مشخصات فیزیکوشیمیایی و بیولوژی خاک می باشد. روش های سنتی تعیین خصوصیات خاک مستلزم صرف هزینه و زمان زیادی بوده به نحوی که عموما بهره برداران تمایل چندانی به استفاده از نتایج طیف سنج های آزمایشگاهی در مدیریت آب و خاک ندارند</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> طیف سنجی انعکاسی در محدوده طیفی 400 تا 2500 نانومتر (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">VNIR</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، می تواند به عنوان یک روش جایگزین مناسب برای تخمین خصوصیات خاک مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این مطالعه، ارزیابی نتایج استفاده از طیف سنج آزمایشگاهی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در برآورد غلظت عناصر سرب (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Pb</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و نیکل (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Ni</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در خاک های تحت آبیاری با آب حاصل از تصفیه لجن فاضلاب در محدوده شهر ری و درنهایت مقایسه این نتایج با نتایج حاصل از طیف سنج های دستگاه جذب اتمی می باشد. در این مطالعه از مدل رگرسیون حداقل مربعات جزئی برای برآورد غلظت فلزات سنگین در ارتباط با محتوی کربن آلی خاک استفاده شد و برای ارزیابی عملکرد این مدل از روابط محاسباتی خطای جذر میانگین مربعات استفاده گردید. در این پژوهش پس از تصحیحات طیفی مربوط به حذف باندهای جذب آب ونیز حذف طیف های ناکار آمد در برآورد فلزات سنگین، از طریق مشتق گیری ریاضیاتی از مقادیر طیفی و همچنین به دست آوردن طیف های حذف پایستار، روش های برآورد این عناصر مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد مقادیر برآورد شده با استفاده از طیف های مشتق تطابق بیشتری را با نتایج حاصل از طیف سنج های دستگاه جذب اتمی دارا می باشند.</span></span></strong></div> رامین سمیعی فرد http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3304&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به منظور بررسی تأثیر آلودگی خاک به سرب بر معدنی شدن کربن و نیتروژن آلی بقایای گیاهی گندم یک آزمایش به روش کیسه کلش و به صورت گلدانی و با آرایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل سطوح آلودگی خاک به سرب (صفر، 25، 50، 100 و 200</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میلی گرم سرب در کیلوگرم خاک) و مدت زمان خوابانیدن (30، 60، 90 و 120 روز) بودند که تأثیر آنها بر معدنی شدن کربن و نیتروژن آلی بقایای گیاهی گندم مورد بررسی قرار گرفت. در پایان هر یک از زمان های خوابانیدن، کیسه های کلش از گلدان ها خارج و وزن بقایای گیاهی باقیمانده در کیسه ها و همچنین مقدار کربن آلی و نیتروژن آنها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که میزان هدررفت کربن از بقایای گندم و ثابت سرعت تجزیه کربن به ترتیب با افزایش غلظت سرب به بیش از 25 و 50 میلی گرم در کیلوگرم خاک، به طور معنی داری کاهش یافت. مقدار هدررفت نیتروژن آلی نسبت به کربن آلی بیشتر تحت تأثیر غلظت سرب خاک قرار گرفت و به مراتب افزایش غلظت سرب، مقدار هدررفت نیتروژن آلی کاهش یافت ولی ثابت </span>سرعت تجزیه نیتروژن آلی با افزایش غلظت سرب به بیش از از 25 </span>میلی گرم در کیلوگرم خاک کاهش یافت. مقدار هدررفت کربن و نیتروژن</strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آلی در تیمار 200 میلی گرم سرب بر کیلوگرم خاک، به ترتیب 2/3 و 7/11 درصد کمتر از تیمار بدون سرب بود. نتایج این پژوهش نشان داد که آلودگی خاک به سرب مدت اقامت کربن و نیتروژن آلی را در خاک افزایش داده و باعث کند شدن چرخه این عناصر می شود.</span></span></strong></div> احمد گلچین http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2577&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">قوس رودخانه به خاطر داشتن الگوی خاص جریان بنام جریان حلزونی دارای فرسایش شدیدتری نسبت به مسیر مستقیم دارد. وقوع آبشستگی در اطراف تکیه گاه پل در مسیرهای قوسی، یکی از عمده ترین دلایل تخریب پل ها است. یکی از روش های کنترل آبشستگی در اطراف تکیه گاه پل استفاده از سنگ چین می باشد. هدف از این تحقیق بررسی پایداری سنگ چین در اطراف تکیه گاه پل در قوس 180 درجه رودخانه است. در این مطالعه به منظور بررسی پایداری سنگ چین ها در اطراف تکیه گاه پل، آزمایش هائی در یک فلوم آزمایشگاهی با قوس 180 درجه و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شعاع مرکزی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">8/2 متر و عرض 6/0 متر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با 67/4=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">RB</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> از جنس پلاکسی گلاس انجام پذیرفت. در این تحقیق با قرار دادن یک تکیه گاه پل با دیواره عمودی بالدار از جنس پلکسی گلاس به همراه سنگ چین در اطراف آن اقدام به یک سری آزمایش ها شد. آزمایش ها با استفاده از سه نوع سنگ چین با چگالی های 7/1، 1/2 و 42/2 و با قطرهای 76/4، 52/9، 7/12، 1/19 میلی متر در چهار دبی در حالت آب زلال انجام شد. در هر آزمایش عمق جریان در شرایط آستانه حرکت و آستانه شکست اندازه گیری و سپس با استفاده از داده های به دست آمده روابط مورد نظر محاسبه گردید. نتایج حاصل نشان داد با افزایش عدد فرود، قطر نسبی سنگدانه ها در دو حالت آستانه حرکت و شکست افزایش می یابد. درنهایت فرمول مناسب به منظور تخمین اندازه قطر سنگ چین در اطراف تکیه گاه پل در حالت آستانه حرکت و آستانه شکست در قوس 180 درجه ارائه گردید.</span></span></strong></div> علیرضا مسجدی http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2733&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مهم ترین عامل در تخمین نیاز آبی گیاه تبخیر و تعرق می باشد. در اغلب روش های تعیین میزان تبخیر و تعرق، ابتدا با استفاده از یک سری فرمول های نسبتاً پیچیده،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدار تبخیر و تعرق گیاه مرجع تخمین زده می شود و سپس از روی آن تبخیر و تعرق گیاه تعیین می شود.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از جمله پارامترهای مورد استفاده در این روش ها، تابش، سرعت باد و رطوبت نسبی هوا می باشند. متأسفانه در ایران و بسیاری از کشورها، داده های بلند مدت این پارامترها به سهولت در دسترس نمی باشند. هدف از این پژوهش محاسبه نمایه گرمابی سلیانینف، که فقط به داده های بارندگی و دمای روزانه احتیاج دارد، و ارزیابی ارتباط آن با تبخیر و تعرق پتانسیل و نیاز آبی برخی محصولات نمونه در ایران می باشد. ابتدا نمایه سلیانینف برای مقادیر متوسط بارندگی و دمای روزانه (طی دوره آماری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">20 ساله) در فصل رشد محصولات کشاورزی محاسبه شد و با تبخیر و تعرق پتانسیل و نیاز آبی، ارتباط داده شد. نتایج نشان دهنده معادلات نمایی و چند جمله ای درجه دوم معکوس و قوی بین پارامترهای همبسته بود. ضریب تعیین معادلات چند جمله ای درجه دوم (به طور متوسط 84/0) در تمام 10 محصول بیشتر از ضریب تعیین معادلات نمایی (به طور متوسط 72/0) بود. همبستگی نمایه سلیانینف با نیاز آبی، نشان داد مقادیر ضریب تعیین، در هر دو نوع معادلات نزدیک به هم می باشد (متوسط83/0 برای معادلات چند جمله ای و 82/0 برای معادلات نمایی).</span></span></strong></div> علی اکبر سبزی پرور http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=3241&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه دخالت های انسان در منابع طبیعی سبب از بین رفتن این منابع و منجر به وقوع سیلاب های مخرب، فرسایش خاک و آسیب های گوناگون زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی شده است. همچنین رشد روزافزون جمعیت و تغییر اقلیم باعث تشدید این تخریب ها شده و در نتیجه انجام مدیریت و برنامه ریزی از طریق بهینه سازی کاربری اراضی برای استفاده صحیح، حفظ، و احیاء این منابع امری ضروری است. هدف از این مطالعه این است که با استفاده از تلفیق رویکردهای بهینه سازی برنامه ریزی آرمانی فازی و تخصیص چند هدفه اراضی مدلی برای بهره برداری بهینه در حوزه آبخیز چلگرد توسعه داده شود. مدل ارائه شده مبتنی بر تعیین مساحت بهینه در کاربری های اراضی مختلف و همچنین موقعیت مکانی بهینه آنها می باشد. در این تحقیق یک مدل فازی ارائه شده است. در این مدل حداقل سازی مقدار فرسایش خاک و حداکثرسازی مقدار سود به ترتیب در اولویت می باشند. به علاوه محدودیت های مدل فوق منابع تولید شامل آب و زمین و همچنین مسائل اقتصادی و اجتماعی هستند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که روش ارائه شده روشی کارآمد در بهینه سازی کاربری اراضی و توسعه پایدار منطقه بوده و می تواند موجب افزایش سود تا 37 % و کاهش فرسایش تا 4/2 % شود.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> افشین هنربخش http://iutjournals.iut.ac.ir/jstnar/browse.php?a_id=2660&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کمبود آهن و روی در بسیاری اراضی زیر کشت گندم جهان به ویژه در خاک های آهکی رایج است. مصرف خاکی کود های شیمیایی یک راهکار ارزان و آسان برای مقابله با کمبود عناصر کم مصرف است اما محدودیت های اقتصادی، محیطی و زراعی، کارآیی مصرف کود در خاک های آهکی را کاهش می دهد. بنابراین یافتن راهکارهای مؤثر و مناسب برای بهبود کارآیی مصرف کود و یا قابلیت استفاده این عناصر فلزی در خاک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر قارچ اندوفایت </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Piriformospora indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و کاربرد سولفات روی بر عملکرد وزن خشک و قابلیت استفاده روی و جذب آن توسط گندم، به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. عوامل آزمایش شامل دو رقم گندم دوروم و روشن&nbsp;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(<em>Triticum aestivum</em> L. cvs)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، دو سطح کود روی (صفر و 15 میلی گرم بر کیلوگرم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ZnSO</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">4/7</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">2</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">O</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و دو سطح تلقیح و عدم تلقیح با قارچ </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بودند. نتایج نشان داد، تلقیح گیاه با قارچ </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به ترتیب جذب آهن ریشه و شاخساره را 25 % و 27 % و جذب روی ریشه و شاخساره را 46 % و 26 % افزایش داد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به طور کلی تلقیح ریشه با </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> سبب افزایش عملکرد </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وزن خشک ریشه و شاخساره و بهبود جذب آهن و روی توسط هر دو رقم گندم مورد مطالعه شد. بنابراین به نظر می رسد </span>تلقیح ریشه با قارچ </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica </span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;می تواند به عنوان یک راهکار مؤثر و سازگار با محیط زیست برای بهبود جذب روی و آهن مورد توجه قرار گیرد. اگر چه تحقیقات تکمیلی برای روشن شدن تمام جنبه های این راهکار ضروری می باشد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong></div> محمد جواد اسداله زاده