محمود رمرودی، آقا فخر میرلوحی،
جلد ۱، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۷۶ )
چکیده
به منظور تعیین مناسبترین رقم و میزان نیتروژن سرک در کشت ذرت بعد از برداشت گندم، در سال زراعی ۱۳۷۳، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان، واقع در روستای شرودان از توابع فلاورجان، آزمایشی به صورت طرح کرتهای یکبار خرد شده، در قالب بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا گردید. در این مطالعه، سطوح نیتروژن سرک شامل صفر (شاهد)، ۹۰، ۱۸۰، ۲۷۰ کیلوگرم در هکتار به عنوان فاکتور اصلی و سینگل کراسهای ۱۰۸، ۳۰۱ و دبل کراس ۳۷۰ ذرت به عنوان فاکتور فرعی بودند.در این آزمایش سطوح نیتروژن سرک تأثیری بر خصوصیات گیاهی، از جمله تعداد برگ در بوته، شاخص سطح برگ، ارتفاع و وزن خشک بوته در زمان گردهافشانی نداشت. اما این صفات در هیبریدهای مورد مطالعه در زمان گردهافشانی تفاوت بسیار معنیداری را نشان دادند و دبل کراس ۳۷۰ در کلیه صفات بررسی شده بر سایر ارقام برتری داشت. نتایج تجزیه آماری نشان داد که عملکرد دانه، تعداد دانه در بلال، وزن صد دانه و عملکرد بیولوژیک تحت تأثیر نیتروژن سرک و هیبرید واقع شدند، به طوری که تیمار ۱۸۰ کیلوگرم ازت سرک در هکتار با عملکرد ۷/۸ تن در هکتار دارای بیشترین عملکرد دانه، و تیمار شاهد (عدم مصرف نیتروژن سرک) با عملکرد ۷/۶ تن در هکتار دارای کمترین عملکرد دانه بود. عملکرد دانه در سینگل کراسهای ۱۰۸، ۳۰۱ و دبل کراس ۳۷۰ به ترتیب ۸/۷، ۲/۷ و ۸/۹ تن در هکتار بود که بالاترین عملکرد دانه در دبل کراس ۳۷۰ اساساً ناشی از بیشتر بودن تعداد دانه در بلال میبود. از بین اثرات متقابل سطوح نیتروژن سرک و هیبرید، تنها عملکرد بیولوژیک تفاوت معنیداری داشت. با توجه به نتایج به دست آمده از این مطالعه میتوان چنین استنباط نمود که در شرایط اقلیمی اصفهان، دبل کراس ۳۷۰ با سطح کودی ۹۰ کیلوگرم نیتروژن سرک در هکتار، به عنوان کشت ذرت بعد از گندم مناسب میباشد. با توجه به احتمال وقوع خطر سرمای زودرس پائیزی در منطقه اصفهان، کشت ذرت بعد از جو، به دلیل افزایش فصل رشد ذرت، مطلوبتر خواهد بود.