fa اثر نیتروژن، شوری و ماده آلی بر رشد نهال پسته و مرفولوژی ریشه آن عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به شور بودن مناطق پسته‌کاری و کمبود مواد آلی در این مناطق، به‎منظور بررسی تأثیر نیتروژن، شوری و ماده آلی بر میزان رشد و مرفولوژی ریشه پسته (رقم بادامی زرند)، آزمایش گلخانه‎ای به‎صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار صورت گرفت. تیمارها شامل چهار سطح نیتروژن (0، 60، 120 و 180 میلی‎گرم در کیلوگرم خاک از منبع اوره)، چهار سطح شوری (0، 800، 1600 و 2400 میلی‏گرم کلرید سدیم در کیلوگرم خاک) و سه سطح ماده آلی (0، 2 و 4 درصد وزنی از منبع کود گاوی) بود. با افزایش شوری، وزن خشک برگ، ساقه و ریشه، چگالی ریشه و تعداد برگ سبز، به‎طور معنی‏داری کاهش یافت. هرچند کاربرد نیتروژن تا سطح 120 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک، تأثیر معنی‎داری در میزان رشد نداشت، ولی بالاترین سطح نیتروژن (180 میلی‎گرم در کیلوگرم خاک)، احتمالاً به‎علت عدم تعادل یونی و آثار نامطلوب بر جذب سایر عناصر غذایی، باعث کاهش رشد برگ، ساقه و ریشه به‌ترتیب به میزان 15، 35 و 32 درصد گردید. در سطوح پایین شوری، نیتروژن توانست تا حدی وضعیت رشد را بهبود بخشد، اما در بالاترین سطح شوری، بالاترین سطح نیتروژن هم نتواست صدمات ناشی از شوری را جبران کند. با کاربرد 2 درصد ماده آلی و آثار مطلوب آن بر خصوصیات فیزیکی و تغذیه‎ای خاک، وزن خشک برگ و ریشه، ارتفاع ساقه و چگالی ریشه به‌ترتیب به میزان 12، 33، 10 و 45 درصد نسبت به شاهد، افزایش نشان داد. To study the effect of nitrogen, salinity and organic matter on growth and root morphology of pistachio (Cv. Badami), a greenhouse experiment was conducted. Treatments consisted of four nitrogen (N) levels (0, 60, 120 and 180 mg kg-1 soil as urea), four salinity levels (0, 800, 1600 and 2400 mg NaCl kg-1 soil) and three organic matter (OM) levels (0, 2 and 4% soil as farmyard manure). Treatments were arranged in a factorial manner in a completely randomized design with three replications. As the salinity levels increased, leaf, stem and root dry weights and root density, were significantly reduced. Addition of N up to 120 mg kg-1 soil, had no significant effect on growth, but the highest N level (180 mg kg-1), due to nutrient imbalance, reduced abovementioned plant parameters. In low salinity levels, N application improved the growth of pistachio seedlings, but at the highest salinity level, N addition didn’t suppress the adverse effects of soil salinity. Due to useful physical and nutritional properties of soil organic matter, addition of OM significantly increased leaf, stem and root dry weights, stem height, shoot/root ratio and root density. : نیتروژن، شوری، ماده آلی، مرفولوژی ریشه، پسته Nitrogen, Salinity, Organic matter, Root morphology, Pistachio. 321 333 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-435-1&slc_lang=fa&sid=1 A Razavinasab اعظم رضوی نسب azamrazavinasab@yahoo.com Yes A Tajabadi احمد تاج آبادی پور No H SHirani حسین شیرانی No H Dashti حسین دشتی No