fa مطالعه اثر نوع پایه و پیوندک مرکبات بر میزان جذب بر عمومی Ggeneral پژوهشي Research در مناطق خشک و نیمه‌خشک که آب آبیاری دارای مقادیر بالای بر هستند، سمیت آن مورد توجه می‌باشد. غلظت بحرانی بر در آب آبیاری برای گیاهان حساس و مقاوم از 1 تا 10 میلی‌گرم در لیتر متغییر است. در بسیاری از مناطق جنوبی کشور از جمله شهرستان‌های مرکبات خیز جهرم و جیرفت زیادی بر در آب آبیاری تا حد مسمومیت عامل محدود کننده افزایش عملکرد مرکبات بوده و افزون بر آن درختان مرکبات با کمبود شدید پتاسیم و عناصر ریز مغذی از جمله آهن، روی و منگنز مواجه هستند. در این آزمایش آثار جداگانه پایه‌های ماکروفیــلا (Citrus macrophylla Wester)، ولکامریانا(Citrus volkameriana)، نارنج (Citrus aurantium) و لیمــوترش (Citrus aurantifolia Swing) و ترکیب این پایه‌ها با پیوندک‌هــــای پرتقـــــال ’والنسیا‘ (Valencia)، ’واشنگتـــن ناول‘ (Washington Navel)، پرتقال محلی جهرم و پرتقال ’توسرخ‘ (‘Moro’)، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در 5 تکرار و در هر کرت دو درخت به‌مدت 4 سال در رابطه با جذب بر مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج بالاترین میزان جذب بر مربوط به پایه ولکامریانا و کمترین آن مربوط به پایه ماکروفیلا بود. بیشترین تأثیر متقابل رقم‌های پیوندی در افزایش سطح بر برگ، روی پایه نارنج دیده شد، هر چند این پایه خود از میزان متوسط جذب بر، برخوردار بود. پیوندک‌های پرتقال ’والنسیا‘، ’واشنگتن ناول‘ و پرتقال توسرخ ’مورو‘ روی پایه ماکروفیلا، اختلاف معنی‌دار از نظر مقدار بور نسبت به سایر پایه‌ها داشتند. In arid and semi arid regions with high boron content in irrigation water, boron toxicity is a considerable problem. Critical levels of boron in irrigation water variy between 1 and 10 mg/l for sensitive and resistant plants, respectively. In southern parts of Iran especially large citrus production region as Jahrom and Giroft cities, high boron content in irrigation water at toxic levels in most of the region has been the restricting factor for citrus yield increase and for citrus trees exposed to intensive deficiency of potassium and micronutrients like iron, zinc and magnesium. In this experiment, the separate effects of citrus rootstocks including Macrophylla (Citrus macrophylla Wester), Volkamer lemon (Citrus volkameriana), Sour orange (citrus aurantium), Sour lime (Citrus aurantifolia Swing) and their combination with ‘Valencia’ orange, ‘Washington navel’ orange, ‘Jahrom local’ orange, red pulp orange (‘Moro’) as scions on boron uptake were studied. The experiment was conducted as factorial arranged in randomized complete block design with 5 replications and 2 trees per plot in Jahrom Agricultural Research Station for 4 years. According to experimental results, the highest level of boron uptake belonged to ‘Volkamer’ lemon and the lowest to ‘Macrophylla’ rootstocks. Although, Sour orange rootstock had the medium level of boron uptake, but the leaf boron concentration of grafted cultivars on it was clearly very high. In comparison with other rootstocks, interaction between ‘Macrophylla’ rootstock and ‘Valencia’ orange, ‘Washington navel’ orange and red pulp orange (Moro), except ‘Jahrom’ local orange as scions, caused a significant decrease to leaf boron concentration. مرکبات، پایه‌های مقاوم به مسمومیت بور، پیوندک، بر Citrus, Boron resistant rootstocks, Scion, Boron. 335 348 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-436-1&slc_lang=fa&sid=1 M.S Tadaion محمدسعید تدین ms_tadaion@yahoo.com Yes GH Moafpourian غلامرضا معافپوریان No