fa کنترل بیماری سیاهک پنهان معمولی گندم با استفاده از آرد خردل، جدایه‌های Trichoderma و مواد بیولوژیک عمومی Ggeneral پژوهشي Research تأثیر کنترل‌کنندگی گونه‪های Trichoderma و عصاره تعدادی از گونه‌های گیاهان خانواده شب‌بو روی بسیاری از عوامل بیماری‌زای قارچی به اثبات رسیده است. در این تحقیق، در قالب یک طرح بلوک‌های کاملا" تصادفی تأثیر آرد خردل، Trichoderma koningi T18، T. virens T59، T. brevicompactum 30 و T. harzianum T56، مخلوط چهار‌جدایه تریکودرما، مخلوط چهار‌جدایه تریکودرما+آرد خردل و دو ماده بیولوژیک تریکودرمین ‌بی و ساب‌تیلین روی کنترل سیاهک پنهان معمولی گندم ناشی از Tilletia laevis در مزرعه ارزیابی شد. بر مبنای شاخص آلودگی، تمام تیمار‌ها نسبت به شاهد که درصد خوشه‌های آلوده در آن 5/43 درصد بود، اختلاف معنی‌دار نشان دادند و باعث کاهش درصد آلودگی شدند (01/0P<). بیشترین تأثیر در کاهش بیماری مربوط به تیمارهای آرد خردل و مخلوط چهار‌جدایه تریکودرما+آرد خردل به ترتیب به میزان 9/89 و 4/87 درصد در مقادیر قابل کاربرد مزرعه‌ای بدون اثر جانبی بود. نتایج نشان می‌دهد که در مدیریت بیماری سیاهک پنهان معمولی گندم می‌توان با استفاده از بذرهای عاری از اسپور و استفاده از آرد خردل، آلودگی‌های محدود ناشی از مایه تلقیح خاکزاد را بدون استفاده از قارچ‌کش‌های شیمیایی کنترل نمود. Recent studies have shown the controlling effects of Trichoderma species and extract of a few plant species of the Brassicaceae family on some phytopathogenic fungi. In this study, using a completely randomized blocks design in the field, controlling effect of biological agents comprising mustard flour, Trichoderma koningii T18, T. virens T59, T. brevicompactum T30, T. harzianum T56, mixture of four Trichoderma isolates, mustard flour + mixture of four Trichoderma isolates and two commercial biological product of Trichodermin B and Subtilin were evaluated against wheat common bunt caused by Tilletia laevis. According to the infection index, all treatments were able to reduce infection percentage and showed significant differences (P<0.01) compared to control (infected with T. laevis without any biological agent) in which heads infection was 43.5%. Treatments of Mustard flour and mustard flour + mixture of four isolates, reduced the disease by 89.9% and 87.4% respectively. Consequently, it seems that wheat common bunt could be controlled by application of non-infected seeds and by treating seeds using mustard flour without using chemical fungicides. سیاهک پنهان معمولی گندم، آرد خردل، Trichoderma، تریکودرمین بی، سابتیلین Wheat common bunt, Mustard flour, Trichoderma Trichodermin B, Subtilin. 741 748 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-466-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mehrabi Koshki مهدی مهرابی کوشکی No D Zafari دوستمراد ظفری zafari_D@basu.ac.ir Yes B Sharif Nabi بهرام شریف نبی No