fa تأثیر تراکم و زمان‌های مختلف تداخل سورگوم علوفه‌ای بر میزان مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه ذرت عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی اجزای عملکرد و تعیین میزان مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه ذرت متأثر از دوره‌های مختلف تداخل و تراکم سورگوم، آزمایشی در سال زراعی 82 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد بررسی را دوره‌های مختلف تداخل سورگوم (صفر،14،28و42 روز بعد از سبز شدن ذرت و کل دوره رشد آن) با تراکم‌های (4 ,8 و12 بوته در متر مربع) تشکیل می‌دادند. صفات مورد بررسی شامل عملکرد و اجزای عملکرد و میزان مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه ذرت بود. نتایج نشان داد که افزایش تراکم و طول دوره تداخل سورگوم، به دلیل سایه‌اندازی و رقابت شدید بین بوته‌ها برای استفاده از منابع موجود، به کاهش اجزای عملکرد ذرت (به جز تعداد ردیف دانه) منجر گردید. بالاترین عملکرد دانه و تعداد دانه در بلال در تیمار شاهد(کشت خالص ذرت) به‌دست آمد. با افزایش تراکم و طول دوره تداخل سورگوم عملکرد دانه کاهش یافت به طوری که بیشترین کاهش عملکرد ذرت (38 درصد) به بالاترین تراکم و طول دوره تداخل سورگوم با ذرت مربوط می‌شد. سطوح تراکم و دوره‌های مختلف تداخل روی میزان انتقال ماده خشک و درصد مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه اختلاف معنی‌داری را نشان داد. بیشترین میزان مشارکت ذخایر ساقه و سهم فرایند انتقال مجدد ماده خشک از بخش‌های رویشی در عملکرد دانه، در بالاترین تراکم و طول دوره تداخل کامل سورگوم با ذرت و حداقل آن در کشت خالص ذرت به‌دست آمد و ممکن است با سایه اندازی و رقابت بین بوته‌ها برای نور و منابع دیگر در ارتباط باشد. In order to study yield component and determinate the contribution of stem reserves to corn yield under effect of different densities and interference periods of sorghum, a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted in 2002 on the Research Farm of the Faculty of Agriculture Tabriz University. Experimental factors were sorghum interference at different periods (0,14,28,42 days after corn emergence and also during plant life corn) with three densities (4,8,12 plants m-2). Characteristics of study were yield, yield component and the contribution of stem reserves to corn grain yield. The results showed that with increasing sorghum density and interference, corn yield components (except the number of grain rows) were decreased, due to shading and competition between plants for using available resources. Maximum grain yield and grain number per ear was obtained at pure corn plantation. With increasing sorghum density and interference periods grain yield decreased, and maximum corn yield loss was 38%, which occurred at the highest sorghum density and interference. Dry matter remobilization and contribution of stem reserves were significantly influenced by sorghum densities and interferences in corn grain yield. The highest contribution of dry matter remobilization and stem reserves to corn yield was obtained at maximum density and complete interference of sorghum. The least contribution of reserves was shown in pure corn plantation. This might be related to shading and competition between plants for light and other resources. انتقال مجدد، تراکم، تداخل، عملکرد، ذرت، سورگوم Remobilization, Density, Interference, Yield, Corn, Sorghum. 109 116 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-535-1&slc_lang=fa&sid=1 R S.SHarifi رئوف سیدشریفی raouf_ssharifi@yahoo.com Yes A Javanshir عزیز جوانشیر No M SHakiba محمدرضا شکیبا No K GHasemi Golezani کاظم قاسمی گلعذانی No A Mohamadi سید ابوالقاسم محمدی No Y Raei یعقوب راعی No