fa تعیین طول دوره بدون یخبندان با استفاده از تاریخ‌های آغاز و خاتمه یخبندان فرارفتی و تابشی در نواحی زنجان، قزوین و تهران عمومی Ggeneral پژوهشي Research تاریخ‌های آغاز و خاتمه یخبندان بر مبنای دمای کمینه دیدبانی شده در پناهگاه هواشناسی (دماهای کمینه کمتر یا مساوی صفر درجه سلسیوس) برای 3 ایستگاه همدید(سینوپتیک) زنجان، قزوین و تهران در دوره مشترک 39 ساله تعیین و یخبندان‌های فرارفتی با بررسی مقادیر فراسنج‌های جوی در ساعات دیدبانی و با کمک نقشه‌های همدیدی از یخبندان‌های تابشی تفکیک شده‌اند. هم‌چنین نشان داده شده است که سری‌های زمانی تاریخ آغاز و خاتمه یخبندان‌های فرارفتی تصادفی است و از تابع توزیع نرمال پیروی می‌کنند. طول فصل رشد بالقوه نیز که به‌صورت مدت زمانی بین آخرین یخبندان فرارفتی بهاره و اولین یخبندان فرارفتی پاییزه تعریف می‌شود، محاسبه و نشان داده شده است که در مقایسه با فصل رشدی که با محاسبه فاصله زمانی از آخرین رخداد دمای صفر درجه سلسیوس یا کمتر در بهار تا اولین رخداد دمای صفر یا کمتر در پاییز تعیین می‌شود، در زنجان 29 روز، در قزوین 23 روز و در تهران 10 روز طولانی‌تر است. تعداد یخبندان‌های تابشی در فاصله بین اولین یخبندان تابشی در پاییز یا آخرین یخبندان تابشی در بهار و یخبندان فرارفتی مربوطه مورد شمارش قرار گرفته و نشان داده شده که این فراسنج در ناحیه زنجان بزرگ‌تر از قزوین و تهران است. تعداد روزهای بین دو یخبندان اول در پاییز و دو یخبندان آخر در بهار نیز ارائه و نشان داده شده است که امکان طولانی‌تر کردن فصل رشد بهاره در صورت یک شب محافظت از یخبندان، در صورتی‌که اولین یخبندان در پاییز و آخرین یخبندان در بهار از نوع تابشی باشند، در زنجان و تهران 4 روز و در قزوین 6 روز است. به این ترتیب، براورد قابلیت اجرای عملیات محافظت از یخبندان برای محصولات کشاورزی در مناطق مورد مطالعه، امکان‌پذیر می‌شود. Dates of start and end of frost based on minimum shelter temperature equal to or less than 0°C were studied in Zanjan, Ghazvin and Tehran during 1961-2000. The cause of these frosts was determined by weather parameter values at observation hours and the aid of synoptic maps. Frost series based upon last spring or first fall advection are defined and found to be random and normally distributed. The "potential growing season", defined as the interval between spring last and first fall advection frosts, is found to be 29 days in Zanjan, 23 days in Ghazvin and 10 days in Tehran longer than the "growing season" defined by the interval from last spring to first fall occurrences of minimum shelter temperature of 0°C or less. The numbers of radiation frosts in the interval between first radiation frosts in fall or last radiation frost in spring and related advection frost were counted and found that this parameter is greater in Zanjan. Frostless days between the first two fall frosts and last two spring frosts show that the lengthening of spring season with one night protection is possible for 4 days in Zanjan, 6 in Gazvin and 4 in Tehran, providing that first fall and spring last frost is radiation. Results of this study permit estimating the practicality of frost protection for specialized crops in the area of study. تاریخ آغاز یخبندان، تاریخ خاتمه یخبندان، یخبندان فرارفتی، یخبندان تابشی، دوره بدون یخبندان First frost date, Last frost date, Advection frost, Radiation frost, Frost free season 449 460 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-560-1&slc_lang=fa&sid=1 K Noohi کیوان نوحی knoohi@yahoo.com Yes F Sahraeian فاطمه صحرائیان No M Pedram مژده پدرام No A Sedaghat Kerdar عبدا... صداقت کردار No