fa تعیین مناسب‌ترین دور آبیاری ذرت تابستانه (هیبرید SC.704) و بررسی اثر تنش خشکی بر محصول با استفاده از اطلاعات تشت تبخیر کلاس A عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به روند رو به گسترش سطح زیر کشت گیاه ذرت در شهرستان اهواز و وجود رابطه مستقیم بین افزایش عملکرد ذرت تابستانه و انجام آبیاری کامل در دوره داشت آن، اجرای هر گونه تحقیق در خصوص نیاز آبی این محصول ضروری به‌نظر می‌رسد. در این تحقیق هدف تعیین دور مناسب آبیاری گیاه ذرت (هیبرید SC.704) در فصل تابستان با استفاده از تشت تبخیر کلاس A است. بر این اساس، طرحی در قالب آماری بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار و چهار تیمار در سال 1383 در زمین تحقیقاتی چنیبیه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز اجرا گردید. تیمار آبیاری شامل چهار سطح و بود که به ترتیب آبیاری پس از تبخیر 50،75،100و150 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس بود که به‌صورت تصادفی در کرت‌های هر تکرار قرار داده شدند. دور آبیاری مناسب بر اساس بهترین تیمار از نظر عملکرد و اجزای آن، انتخاب گردید. بافت خاک کوم سیلتی لومی رسی و خاک در عمق 30-40 سانتی‌متری رس سیلتی می‌باشد. با توجه به‌میزان تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس و در نظر گرفتن ضریب گیاهی ، میزان تبخیر و تعرق مشخص و بر اساس تخلیه رطوبتی و طبق تیمارهای مذکور تا رسیدن رطوبت خاک به حد ، میزان آب مورد نیاز محاسبه و حجم آب مورد نیاز هر کرت توسط کنتور‌اندازه‌گیری شد. مقایسه میانگین‌ها توسط آزمون چند دامنه‌ای دانکن انجام و بدین وسیله تیمار برتر انتخاب گردید.بر این اساس مناسب‌ترین زمان آبیاری زراعت گیاه ذرت تابستانه در اهواز پس از 50 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس تعیین گردید که معادل 10 نوبت آبیاری در طول دوره رشد می‌باشد. بنابراین برای حصول حدود 12 تن عملکرد دانه در هکتار، حداقل 9600 متر مکعب آب در هر هکتار مورد نیاز می‌باشد. با این وجود با مقدار آب مساوی، با کاهش 3 مرتبه آبیاری در تیمار نسبت به تیمار عملکردی حدود 11 تن در هکتار و با کاهش 5 نوبت آبیاری نیز عملکردی در حدود 10 تن در هکتار، در تیمار قابل دست‌یابی است. The increasing cultivation of corn in Ahwaz and the direct relation between the increase of the summer corn yield and its perfect irrigation in sowing period all together have made the research regarding this crop necessary. Deciding over the suitable irrigation scheduling of corn (hybrid SC.704) in summer by utilization of class A evaporation pan is the focal point of this research. Accordingly, a project was conducted in the form of stadistical perfect accidendal block in four repetitions and four treatments in 1383 on Ahwaz Azad university research land situated in Choneibeh. The irrigation treatment had four levels of T1,T2,T3 and T4 in class A evaporation pan containing of four levels of 50,75,100 and 150 mm, carried out in split plot. The suitable irrigation period was chosen according to the best treatment performance and its components, and the total amount of water in the taking period defines the depth of irrigation. The soil texture is clay lomy silty and the internal soil is silty clay. According to the amount of the accumulated evaporation from class A evaporation pan and taking the plant coefficient (Kc) into consideration, the amount of needed evapotrans piration was calculated and the amount of needed water for plot was measured by water counter. Then a comparison between the means by the use of Donken multi domains test was made and in this way the superior treatment was selected. Accordingly, the most suitable time for irrigation of summer corn in Ahwaz was after 50 mm of accumulated evaporation from class A evaporation pan which equals ten irrigation in the growing period. So in order to acquire 12 tons of seed yield in each hectare, at least 9600 m^3 of water for every hectar is needed. However, given the equal amount of water, with 3 times decrease in irrigation in treatment T2 in comparison with T1, a performance near 11 tons and with five times decrease in irrigation and ten tons in treatment T3 a performance near 10 tons can be attained. ذرت، دور آبیاری، تشت تبخیر، تنش خشکی Corn, Irrigation scheduling, Evaporation pan, Drought stress. 543 550 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-565-2&slc_lang=fa&sid=1 A Masjedi علیرضا مسجدی drmasjedi.2007@yahoo.com Yes A Shokohfar علیرضا شکوه فر No M Alavi Fazel مجتبی علوی فاضل No