fa اثر نوع عصاره‌گیر و دفعات عصاره‌گیری بر آزاد‌سازی پتاسیم غیرتبادلی از میکاها عمومی Ggeneral پژوهشي Research این تحقیق با هدف تعیین اثر عصاره گیرهای مختلف برای استخراج پتاسیم غیرتبادلی از سه کانی میکایی بیوتیت، فلوگوپیت و مسکوویت انجام شد.کانی‌ها به دو اندازه کوچک‌تر از60 و 100-60 میکرومتر تفکیک و سطوح تبادلی آنها با کلسیم اشباع شد. عصاره گیری متوالی با استفاده از سه عصاره گیر شامل اسیدکلریدریک 01/0 مولار، استات آمونیوم 1 مولار و کلرید باریم 05/0 مولار انجام شد. غلظت تجمعی پتاسیم استخراج شده از سه کانی میکایی محاسبه گردید. نتایج نشان داد که اثر عصاره-گیرهای مختلف بر هر کدام از کانی‌های میکایی متفاوت بوده و انواع کانی‌هایی که در خاک به عنوان میکا از آنها نام‌برده می‌شود، می‌توانند مقادیر متفاوتی پتاسیم آزاد نمایند. به طورکلی برای اندازه ذرات ریزتر (کوچک‌تر از 60 میکرومتر) اسیدکلریدریک و برای ذرات درشت‌تر (100-60 میکرومتر) استات آمونیوم پتاسیم بیشتری از کانی‌های میکایی استخراج نمودند. پتاسیم استخراج شده از کانی مسکوویت به وسیله عصاره گیرهای استات آمونیوم وکلریدباریم بیش از سایر کانی‌های میکایی بود بنابراین به نظر می رسد مسکوویت یک منبع خنثی و بی اثر برای پتاسیم در خاک نیست. هم‌چنین اندازه ذرات کانی‌ها اثر بسیار مهمی بر آزادسازی پتاسیم غیرتبادلی از کانی‌های میکایی داشت و ذرات درشت‌تر پتاسیم بیشتری نسبت به ذرات ریز آزاد کردند. بنابراین توزیع اندازه ذرات کانی‌های میکایی مختلف در خاک‌ها ممکن است یکی از دلایل تفاوت در مقدار آزادسازی پتاسیم در خاک‌ها باشد. This study was conducted to determine the effect of 3 extractants on K release from biotite, phlogopite and muscovite. The minerals were grouped to <60 and 60-100 µm size classes. Particles CEC were saturated with calcium. Sequential extraction up to 30 times was carried out using 0.01M HCl, 1M NH4OAc and 0.05M BaCl2 solutions and cumulative concentration of K was calculated for each extractant. There was a difference among the 3 extractants in cumulative K release values from the three minerals. The highest values of cumulative K release were obtained by 0.01M HCl and 1M NH4OAc for less than 60 and 60-100 µm particle sizes, respectively. The amount of K release from muscovite was even higher when 1M NH4OAc and 0.05M BaCl2 solutions were used as extractants. This might indicate that muscovite cannot be considered as an ineffective source of available K in soils. Furthermore, particle size had a great impact on nonexchangeable K release from micaceous minerals. Coarser particles released higher quantity of K as compared to that of finer particles. Therefore, particle size distribution of different micaceous minerals in soils may be a factor that causes a difference in the amount of K release from soils. بیوتیت، پتاسیم غیرتبادلی، عصاره‌گیری، فلوگوپیت، مسکوویت Biotite, Muscovite, Nonexchangeable K, Phlogopite, Sequential extraction 105 118 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-591-1&slc_lang=fa&sid=1 S.J Hosseinifard سید جواد حسینی فرد No H Khademi حسین خادمی hkhademi@cc.iut.ac.ir Yes M Kalbasi محمود کلباسی No