fa تأثیر سیستم‌های خاک‌ورزی و کود آلی بر مقاومت فروروی خاک تحت کشت ذرت عمومی Ggeneral پژوهشي Research سیستم های خاک ورزی و کودهای آلی بر ویژگی های فیزیکی و مکانیکی خاک مؤثر هستند. این پژوهش به منظور بررسی اثر دو سیستم خاک ورزی مرسوم با گاوآهن برگردان دار (عمق خاک ورزی 30 سانتی متر) و کم خاک ورزی با دیسک (عمق خاک ورزی 15 سانتی متر) و سه سطح کود گاوی (0، 30 و 60 تن در هکتار) تحت کشت ذرت بر مقاومت فروروی خاک در قالب طرح بلوک‌های خردشده با سه تکرار انجام گردید. با افزایش عمق خاک ورزی، شاخص مخروطی (CI) کاهش یافت. دلیل این امر، به هم خوردن و نرم-شدن بیشتر خاک در عمق، تحت سیستم خاک ورزی مرسوم نسبت به کم خاک ورزی بود. البته این تأثیر تنها در مراحل اول (پس از کاربرد تیمارها و پیش از کشت) و دوم اندازه‌گیری (زمان حداکثر سرعت رشد رویشی گیاه) مشاهده گردید. در مرحله سوم اندازه گیری (پس از برداشت محصول)‌، تفاوت معنی‌داری بین مقادیر CI در دو سیستم خاک‌ورزی و عمق‌ها‌ی مختلف خاک دیده نشد. علت آن برگشت خاک به حالت اولیه (پیش از خاک‌ورزی) و از بین رفتن تأثیر خاک‌ورزی در خاک پس از حدود 7 ماه از انجام عملیات خاک‌ورزی است. در واقع با گذشت زمان، مقاومت مکانیکی خاک افزایش یافت که نشان دهنده تراکم مجدد خاک در طول فصل رشد است. افزودن کود دامی در لایه رویین پشته (0 تا 10 سانتی‌متر) موجب کاهش معنی‌دار مقاومت خاک در مقایسه با شاهد گردید. کاهش CI در تیمار 30 تن در هکتار تا مرحله حداکثر سرعت رشد گیاه دیده شد و پس از برداشت محصول این تیمار تأثیری بر CI نداشت. ولی اثر تیمار 60 تن در هکتار در کاهش CI پس از برداشت محصول نیز در خاک دیده شد. تأثیر کود دامی در عمق‌ها‌ی پایین‌تر از 10 سانتی‌متر از سطح پشته و در تمامی عمق‌ها‌ از کف جوی معنی‌دار نبود. در کف جوی به علت تأثیر کم کود‌، کاهش معنی‌داری در مقاومت خاک دیده نشد. Tillage systems and organic manures could affect soil physical and mechanical properties. This study was conducted to investigate the impacts of two tillage systems including conventional tillage by moldboard plowing (plowing depth, 30 cm) and reduced tillage by disk plow (plowing depth, 15 cm) and three rates (0, 30 and 60 ton ha-1) of farmyard manure (FYM) on the soil penetration resistance under corn cropping in a split block design with 3 replications. The cone index (CI) decreased with increase of the tillage depth. It is attributable to soil disturbing and loosening of the deeper layers under conventional tillage compared to reduced tillage. This trend, however, was observed only in the first (after treatments’ application and before cropping) and second (the highest rate of vegetative growth) samplings. In the third sampling (after harvest), there were not significant differences between the CI values under two tillage systems in different soil depths. It might be due to soil re-compaction (approaching the pre-tillage state) as well as disappearance of the tillage effects seven month after commencement of the experiment. In fact, the soil mechanical resistance increased with the time indicating soil re-compaction over the growing season. Adding FYM to the surface layer (i.e. 0-10 cm) of ridge soil resulted in significant decrease of soil mechanical resistance compared to control treatment. The CI decreased significantly in the 30 ton ha-1 treatment up to the stage of highest rate of vegetative grow, but the effect on CI was diminished after harvest. However, the decreasing effects of the 60 ton ha-1 treatment on the CI continued to the harvesting time. There were no significant effects of FYM in the soil deeper than 10 cm from the ridge surface and in all of the layers in furrow. The CI did not decrease significantly in the furrow due to negligible effect of manure application for the inter-row position. خاک‌ورزی مرسوم، کم‌خاک‌ورزی، کود آلی، مقاومت فروروی خاک، ذرت Conventional tillage, Reduced tillage, Farmyard manure, Soil penetration resistance, Corn. 141 155 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-742-1&slc_lang=fa&sid=1 H Shirani حسین شیرانی shirani379@yahoo.com Yes M.A Hajabbasi محمدعلی حاج عباسی No M Afyuni مجید افیونی No A Hemmat عباس همت No