fa بهبود کارایی مصرف آب سویا با استفاده از آبیاری بخشی منطقه ریشه (Partial Root Drying) عمومی Ggeneral پژوهشي Research کم آبیاری (Deficit Irrigation) از روش‌های مدیریتی آبیاری است که به منظور افزایش کارایی مصرف آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. در سال‌های اخیر با توجه به خاصیت سازگاری درونی گیاه با شرایط کم آبی روشی به عنوان آبیاری بخشی (Partial Root Drying) معرفی شده است. در این تحقیق میدانی (مزرعه‌ای) راه‌کارهای بهبود کارایی مصرف آب در کشت سویا بررسی شد. این آزمایش در چهار تیمار آبیاری شیاری شامل آبیاری کامل (درحد 100 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک)، کم آبیاری سنتی درحد 75 و 50 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک و آبیاری بخشی درحد50 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک در سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران واقع در کرج در سال 1387 انجام شد. مقادیر آبیاری درست درحد جبران نقصان رطوبتی خاک (تلفات ناچیز) اعمال شد. نتایج نشان داد که کارایی مصرف آب بین تیمار آبیاری بخشی (PRD) و تیمار کم آبیاری سنتی درحد 50% جبران نقصان رطوبتی خاک بر اساس آزمون چند دامنه دانکن در سطح 5% دارای اختلاف معنی‌داری است. کارایی مصرف آب در تیمار آبیاری بخشی (PRD) نسبت به تیمار کم آبیاری سنتی درحد 50 و 75 درصد جبران نقصان رطوبتی خاک و تیمار آبیاری کامل به ترتیب 3/48، 9/61 و 1/70 درصد افزایش یافت. Deficit irrigation is one of the irrigation management methods that is used to increase Water Use Efficiency. Considering the internal plant adaptability characteristic to water shortage, Partial Root Drying method has been introduced in recent years. In this field research improvement of Water Use Efficiency for Soybean was determined. This experiment which was conducted at four furrow irrigation treatments at the Research Field of Tehran University in Karaj in 2008, consists of full irrigation (100% soil moisture deficit compensation), conventional deficit irrigation at 50 and 75 percent soil moisture deficit compensation and Partial Root Drying at 50 percent soil moisture deficit compensation with three replications. The amounts of irrigation used were exactly compensation level (negligible loss). Results indicated that Water Use Efficiency according to Duncan's Multiple Range Test at the five percent level of probability there was a significant difference between partial root drying treatment (PRD50%) and conventional deficit irrigation treatment at fifty percent soil moisture deficit compensation (DI50%),. Water Use Efficiency in PRD50% compared with DI50%, DI75% and full irrigation increased by 48.3%, 61.9% and 70.1% respectively. آبیاری بخشی، کم آبیاری سنتی، کارایی مصرف آب، سویا Partial Root Drying, Deficit irrigation, Water use efficiency, Soybean. 1 14 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-749-1&slc_lang=fa&sid=1 M Sarai Tabrizi مهدی سرائی تبریزی mahdisarai@yahoo.com Yes H Babazadeh حسین بابازاده No M Parsinejad مسعود پارسی نژاد No S.A.M Modares Sanavi سید علی محمد مدرس ثانوی No