fa ارزیابی روش‌های مختلف مدل‌سازی روابط مؤلفه‌های باران‌نگار و آب‌نگار واحد عمومی Ggeneral پژوهشي Research تهیه و اجرای طرح های آب و خاک نیازمند مجموعه ای از اطلاعات مربوط به بارندگی و روان آب است. از طرفی آب‌نگارهای واحد، مبنای مناسبی برای تهیه آب‌نگارهای سیلاب و تأمین اطّلاعات جامع برای برنامه ریزان و مدیران محسوب می شوند. حال آن که تهیه آن برای تمامی حوزه های آبخیز به سادگی امکان پذیر نمی باشد. از این رو مدل-سازی مناسب برای شبیه سازی آب‌نگار واحد با استفاده از داده های قابل دست رس باران و به شیوه های آماری قابل اعتماد از ضروریات است. حال آن که اعتمادسنجی لازم برای روش های مختلف مدل سازی آماری در هیدرولوژی و هم چنین تهیه آب‌نگار واحد به ندرت صورت گرفته است. در همین راستا، تحقیق موجود درصدد مقایسه کارایی روش‌های مختلف مدل سازی تهیه ارتباط آب‌نگار واحد معرف 2 ساعته حوزه آبخیز کسیلیان با زمان تمرکز حدود 10 ساعت با استفاده از داده های بارندگی می باشد. برای انجام تحقیق موجود، تحلیل روابط بین 36 ویژگی باران نگار و آب‌نگار واحد برای 23 رگبار طی چهار فصل در یک دوره زمانی 33 ساله به شکل های مختلف رگرسیون دو و چند متغیره مد نظر قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده میانه خطای تأیید مقادیر حاصل برای کلیه متغیرهای وابسته آب‌نگار واحد 2 ساعته بین 37 تا 88 درصد برآورد شد. نتایج نشان داد که در رگرسیون دو متغیره، مدل های درجه سوم و خطی و در رگرسیون چند متغیره، مدل های لگاریتمی بیشترین توانایی در تعیین ارتباط هیدروگراف واحد و مؤلفه های مختلف بارندگی در حوزه آبخیز مذکور را داشته اند. هم چنین دقت مدل های حاصل از تجزیه و تحلیل عاملی در رگرسیون چند متغیره کاهش پیدا کرد. با توجه به آماره های ارزیابی مورد استفاده در این تحقیق از بین دو روش پس رو و پیش رو در اکثر مواقع روش پس رو و در شاخص های زمانی رابط بین آب‌نگار واحد و باران نگار روش پیش رو از نتایج بهتری برخوردار بوده است. An extensive data collection on precipitation and runoff is required for development and implementation of soil and water projects. The unit hydrograph (UH) is an appropriate base for deriving flood hydrographs and therefore provides comprehensive information for planners and managers. However, UH derivation is not easy job for whole watersheds. The development of UH by using easily accessible rainfall data is then necessary. Besides that, the validity evaluation of different statistical modeling methods in hydrology and UH development has been rarely taken into account. Towards the attempt, the present study was planned to compare the efficiency of different modeling procedures in hydrograph and 2-h representative UH relationship in Kasilian watershed with concentration time of some 10h. The study took place by using 23 storm events occurred during four seasons within 33 years and applying two and multivariable regression models and 36 variables. According to the results, the median of estimated errors in estimation of 2-h UH dependent variables for verification stage varied from 37 to 88%. The results verified the better performance of cubic and linear bivariate models and logarithm-transformed data in multivariable model as well. The efficiency of multivariable models decreased when they were subjected to principle component analysis. The performance of backward method was frequently proved for estimation of dependent variables based on evaluation criteria, whereas the forward was found to be more efficient for time-dependent factors estimation. تجزیه و تحلیل عاملی، شبیه‌سازی آب‌نگار واحد، حوزه آبخیز کسیلیان، مدل‌سازی رگرسیونی Regression model, Unit hydrograph simulation, Kasilian watershed, Principle component analysis, Regression models. 27 37 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-544-2&slc_lang=fa&sid=1 M Motamednia محبوبه معتمدنیا No S.H.R Sadeghi سیدحمید رضا صادقی sadeghi@modares.ac.ir Yes H Moradi حمیدرضا مرادی No H Asadi هانیه اسدی No