fa نسبت کمیت - شدت پتاسیم و هم‌بستگی پارامترهای آن با خصوصیات خاک در تعدادی از خاک‌های ایران عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>یکی از روش‌های تعیین وضعیت پتاسیم خاک، استفاده از منحنی‌های کمیت به شدت (Q/I) و پارامترهای آن است. تحقیق حاضر برای رسم منحنی‌های Q/I، و به دست آوردن پارامترهای آن برای تعدادی از خاک‌های منطقه مرکزی و شمال ایران، و هم‌چنین تعیین ارتباط پارامترهای مذکور با بعضی از ویژگی‌های خاک، بر روی 15 خاک انجام گرفت. ریزنمونه‌هایی از هر خاک، با محلول‌های دارای نسبت فعالیت پتاسیم (AR^k) متفاوت به تعادل رسانیده شد، و تغییر غلظت پتاسیم در محلول (ΔK)، به عنوان تابعی از نسبت فعالیت پتاسیم اندازه‌گیری گردید. با استفاده از اطلاعات به دست آمده، منحنی‌های Q/I برای هر خاک رسم و پارامترهای آن تعیین شد. هم‌چنین، هم‌بستگی بین پارامترهای Q/I و بعضی از ویژگی‌های خاک‌ها تعیین گردید. </p><p style="direction: rtl">منحنی‌های Q/I به دست آمده، شکل معمول گزارش شده در منابع را نشان داد، ولی از نظر پارامترهای °AR°، PBC^K، k و K_x، تفاوت‌های زیادی بین خاک‌ها مشاهده شد. نسبت فعالیت پتاسیم در حال تعادل (°AR) بین 005/0 تا 532/0 با متوسط 20/0 ^5/0(mmol L^-1) ظرفیت بافری پتاسیم (PBC^K) بین 4/4 تا 3/76 با متوسط 2/16 ^5/0(mmol Kg^-1)/(mmol L^-1 )، پتاسیم آسان قابل تبادل (°ΔK) بین 007/0 تا 737/0 با متوسط 25/0 cmol kg^-1 و پتاسیم سخت قابل تبادل (K_x) بین 023/0 تا 550/0 با میانگین 3/0 cmol kg^-1 متغیر بود. مطالعه هم‌بستگی بین پارامترهای Q/I و خصوصیات خاک، حاکی از هم‌بستگی معنی‌دار بین PBC^K و °CEC(66/0=r)، AR با درصد پتـاسیم تبادلی (76/0=r) و °AR با پتاسیم محلول (89/0=r) بود. هم‌چنین بین (°ΔK) و مقدار پتاسیم تبادلی، هم‌بستگی معنـی‌داری (79/0=r) مشاهده گردید. به دلیل تفاوت زیاد بین خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک‌های مطالعه شده، ضرایب هم‌بستگی بین خصوصیات خاک و پارامترهای Q/I بالا نبود </p> <p>Quantity-intensity (Q/I) curves and their derived parameters provide general information about soil K availability. This investigation was conducted to obtain Q/I parameters and to study the relationships between the Potassium Q/I parameters and the properties of 15 soils from central and northern Iran. Soil samples were equilibrated with solutions containing different potassium activity ratios (AR^k). Changes in potassium concentrations in the equilibrium solution (ΔK) were plotted against activity ratio of K, and Q/I parameters were determined. Correlations between Q/I Parameters and some properties of soils were studied. </p><p>The Q/I plots showed the common shapes described in the literature whereas high variations were observed in the soils with respect to AR°, ΔR°, BPC^kand K_x. The potassium activity ratio at equilibrium ranged from 0.005 to 0.532 with an average of 0.02 (mmol L^-1)^0.5. The potassium potential buffering capacity (PBCk) ranged from 4.40 to 76.3 with an average of 16.2 (mmol kg-1) / (mmol L-1)0.5. The readily exchangeable potassium (ΔK°) ranged from 0.007 to 0.737 with an average of 0.25 cmol kg^-1 and slowly exchangeable potassium (K^x) ranged from 0.023 to 0.55 with an average of 0.3 cmol kg^-1. Highly significant linear correlations were found (α=0.01) between PBC^k and CEC (r=0.66), AR° and exchangeable potassium percentage (r=0.76), AR° and solution potassium (r=0.89), and between ΔK° and exchangeable potassium (r=0.79). Because of high variations in physicochemical properties of soils, correlation coefficients between Q/I parameters and soil properties were not very high. </p> پتاسیم، کمیت- شدت Potassium, Quantity, Intensity. 43 56 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-123&slc_lang=fa&sid=1 A.R. Hossein-Pour علیرضا حسین ‌پور Yes M. Kalbasi محمود کلباسی No