fa تأثیر مصرف خاکی و محلول‎پاشی روی و مس بر خصوصیات کمّی و کیفی پسته عمومی Ggeneral پژوهشي Research این تحقیق با هدف بررسی مصرف متعادل کودهای سولفات روی و مس و روش‎های محلول‎پاشی و جای‎گذاری موضعی (چالکود) و اثر زمان‎های متفاوت محلول‎پاشی بر خصوصیات کمی و کیفی پسته، در یکی از باغ‎های رفسنجان در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در دو سال متوالی به اجرا در آمد. تیمارها شامل مصرف متوسط خاکی روی و مس خالص به ترتیب به میزان 2/54 و 1/11 کیلوگرم در هکتار و هم‎چنین مصرف زیاد خاکی روی و مس خالص به ترتیب به میزان 3/81 و 7/16 کیلوگرم در هکتار و محلول‎پاشی مس خالص به میزان 15/0 کیلوگرم بر هکتار از منبع سولفات مس و محلول‎پاشی روی خالص به میزان 8/1 کیلوگرم در هکتار از منبع سولفات روی 34% (محلول در 1000 لیتر آب) در 3 زمان اسفند (اواخر دوره خواب)، فروردین (بعد از گل‎دهی) و پاییز (بعد از برداشت) به‎کار برده شدند. نتایج سال اول نشان داد، بیشترین میزان عملکرد مربوط به تیمار محلول‎پاشی مس در اسفند بود. هم‎چنین خصوصیات کیفی از جمله نسبت پسته‎های خندان به دهن‎بسته با کاربرد این تیمار به طور معنی‎داری افزایش یافت. درصد پروتئین نیز تحت تأثیر تیمارهای محلول‎پاشی مس در اسفند و روی در فروردین به ترتیب 22 و 5/16 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت، اندازه‎گیری عناصر غذایی در برگ نشان داد محلول‎پاشی توام روی و مس در اسفندماه غلظت روی را 119 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. در سال دوم، بیشترین میزان عملکرد مربوط به تیمار محلول‎پاشی روی در اسفند بود. هم‎چنین برخی از خصوصیات کیفی مانند تعداد دانه در هر اونس با کاربرد تیمار محلول‎پاشی مس در مهرماه به طور معنی‎دار افزایش یافت. بیشترین و کمترین نسبت‎ خندانی به دهن‎بسته بودن در تیمارهای چالکود متوسط و چالکود زیاد به‎دست آمد. با کاربرد چالکود زیاد درصد پروتئین نسبت به شاهد به‎طور معنی‎داری کاهش یافت. غلظت عنصر روی برگ در تیمار محلول‎پاشی روی اسفندماه افزایش یافت و غلظت مس برگ تحت تأثیر کاربرد محلول‎پاشی‌‎های مس و توأم روی و مس مهرماه قرار گرفت. اثر تیمارهای اعمال شده بر درصد چربی و غلظت عناصر اندازه‎گیری شده در ساقه در هر دو سال معنی‎دار نبود. به‎دلیل شور و آهکی بودن خاک‎های تحت کشت پسته، مصرف خاکی عناصر کم مصرف (روی و مس) عملکرد را به‎ ‎طور معنی‎‎داری تحت تأثیر قرار نداد. This study was carried out to evaluate the application of zinc and copper sulfate by different methods such as foliar application and deep-placement and time of application on the some quantitative and qualitative properties of pistachio trees. For this purpose, a complete randomized block design experiment with 12 fertilizer treatments and 3 replications at 2 consecutive years was conducted in the experimental garden of Rafsanjan. Treatments included deep-placement of medium amounts (54.2 and 11.1 kg/ha of elemental Zn and of Cu respectively) and high amounts (81.3 and 16.7 kg/ha of Zn and of Cu respectively), foliar application of 0.15 kg/ha elemental Cu in the form of Cu sulfate and 1.8 kg/ha of the elemental Zn in the form of Zn sulfate (34%) at the rate of 1000 liter water on Esfand (late dormant), Farvardin (after flowering) and Mehr (post harvest) . Results indicated that in first year, the maximum yield was obtained with foliar application of Cu on Esfand. Also, qualitative properties such as Split/non split ratio significantly increased by above treatment. The protein content increased with foliar application of Cu on Esfand and Zn on Farvardin by 22 and 16.5%, respectively compared to the control. The analysis of leaf samples, demonstrated that the foliar spray of Cu+Zn on Esfand increased Zn leaf by 119% as compared with control. In second year, yield increased by the foliar application of Zn on Esfand. Also, qualitative properties such as the number of seeds per ounce significantly increased by foliar application of Cu on Mehr. The highest and the lowest rate of split/non-split ratios were observed in treatments of high and low localized placement. The protein content decreased in the treatment of high deep placement as compared to the control. Foliar spray of Zn on Esfand caused the highest increase of leaf Zn concentration and foliar spray of Cu and Zn+Cu in Mehr increased significantly Cu leaf. The results indicated that the effects of treatments on oil content and stem nutrients concentration were not significant on two years. Due to saline and lime effects in the soil in pistachio orchards, soil application of micronutrients had no significant on the the yield. محلول‎پاشی، چالکود، روی، مس، پسته Foliar application, Deep-placement, Zinc, Copper, Pistachio. 149 162 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-676-1&slc_lang=fa&sid=1 L Omidi لیلا امیدی No H Dashti حسین دشتی No V Mozaffari وحید مظفری vmozafary@yahoo.com Yes A Tajabadipour احمد تاج آبادی‌پور No