fa زیست شناسی زنبور سیاه مغز خوار پسته (<i>Eurytoma plotnikovi</i> Nikolskaya) در استان اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research در سال‌های 1375 و 1376، مناطق انتشار و خسارت زنبور سیاه مغزخوار پسته و زنبور طلایی مغزخوار پسته در استان اصفهان مطالعه شد. هم‌چنین، تغییرات فصلی جمعیت زنبور سیاه مغز‌خوار پسته در مرحله لارو، شفیره و حشره کامل، در سه باغ، و در هر باغ با شکستن 200 میوه، که این میوه‌ها بیش از 50% آلوده به آفت بودند، هفته‌ای دو بار مورد بررسی قرار گرفت. در سال 1376، روند تخم‌ریزی و خسارت روی یک صد میوه، که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، به طور هفتگی مطالعه شد. در این مطالعه، مراحل رشد و نمو آفت و گیاه پسته با هم مقایسه گردید. زنبور سیاه مغزخوار پسته در کلیه منـاطق بازدیـد شده وجـود داشت، گونـه غـالب بود و 8/0- 4/75 درصد خسارت داشت. در سال 1376، در یک باغ، شروع، اوج و خاتمه شفیرگی به ترتیب 17/1، 17/2 و 31/2 مشاهد شد. ظهور حشرات کامل به ترتیب فوق، در تاریخ‌های 14/2، 28/2 و 14/3 اتفاق افتاد. در دو باغ دیگر، یکی در سال 1375 و دیگری در سال 1376، این پدیده با کمی تفاوت، روند مشابهی داشت. شروع، اوج و خاتمه تخم‌ریزی، در سال 1376، در یک باغ، در تاریخ‌های 28/2، 7/3 و 11/4 مشاهده گردید. مراحل رشد و نمو درخت پسته رقم فندقی ریز اصفهانی به 9 مرحله تقسیم شد، و تاریخ‌های فوق با آن مقایسه گردید. در این مطالعه، زنبور سیاه مغزخوار پسته هر یک تا دو سال یک نسل داشت، درون هر میوه آلوده یک تخم مشاهده شد و یک دوره توقف فعالیت طولانی در لاروهای سن یک مشاهده گردید. کاربرد این اطلاعات در مدیریت مبارزه با آفات پسته مورد بحث قرار گرفته است. <p>In 1996 and 1997 pistachio orchards in Isfahan Province were surveyed to determine the presence and damage levels by <span style="font-style: italic">Eurytoma plotnikovi</span> Nikolskaya and <span style="font-style: italic">Megastigmus pistacia</span> Walker. In order to investigate seasonal population fluctuation of <span style="font-style: italic">E. plotnikovi</span>, larval, pupal and adult stages were monitored in three orchards. In each orchard, 200 nuts with more than 50% infestation to overwintering larvae were dissected and examined twice weekly. In 1997 in one orchard, at intervals of one week, 100 randomly selected fresh nuts were examined to determine oviposition trend and damage development. In this field, the biology of the pest was also compared to developmental stages of pistachio trees. In most orchards visited, <span style="font-style: italic">E. plonikovi </span>was present and was the dominant species in relation to <span style="font-style: italic">M. pistacia</span> and its damage varied between 0.8-75%. In 1997, start, peak, and end of pupal stage were observed on April 4th, May 7th and May 21st. Start, peak and end of adult emergence occurred on May 4th, May 18th and June 4th. In two other orchards, almost a similar trend was observed. Start, peak and end of oviposition were also observed on May 18th, May 28th and July 2nd. Development of pistachio tree was divided into nine stages and the above mentioned dates were compared to that. </p><p><span style="font-style: italic">E. plotnikovi </span>had one generation every one or two years. Only one egg was found in each infested fruit and first stage larvae had a long prefeeding period. The use of the information obtained from this study in the management of these pests is discussed. </p> زنبور سیاه مغزخوار پسته، فنولوژی ، زنبور طلایی مغزخوار پسته Pistachio seed wasp, Phenology, Megastigmus pistacia , Eurytoma plotnikovi . 137 148 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-131&slc_lang=fa&sid=1 M. Basirat مهدی بصیرت Yes H. Seyedoleslami حسین سیدالاسلامی No