fa مقایسه خصوصیات خاک‌های دارای پوشش با سطوح عاری از پوشش گیاهی در حوضه آبخیز دق سرخ اردستان عمومی Ggeneral پژوهشي Research هدف از این تحقیق مقایسه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‌های دارای پوشش گیاهی با سطوح مجاور عاری از پوشش در منطقه دق سرخ اردستان است. جهت انجام این پژوهش، ابتدا به روش فیزیونومی، تیپ‌بندی پوشش گیاهی انجام گرفت و در هر تیپ رویشی، منطقه معرف جهت نمونه‌برداری پوشش گیاهی و خاک مشخص شد. نمونه‌برداری پوشش گیاهی به روش تصادفی- سیستماتیک انجام گرفت و شاخص پوشش تاجی اندازه‌گیری شد. در مجموع 22 عامل فیزیکی و شیمیایی خاک نیز در هر یک از تیپ‌های رویشی و منطقه بدون پوشش بررسی شد. سپس با استفاده از نرم افزار PC-ORD، جهت بررسی تشابه و تفاوت‌ موجود در خاک عرصه‌های بیابانی، تجزیه خوشه‌ای انجام گرفت و نتایج به صورت دندروگرام ترسیم شد. پس از آن با استفاده از تجزیه واریانس یک طرفه (ANOVA) با روش دانکن و بر مبنای طرح کاملاً تصادفی نا متعادل، مهم‌ترین عامل‌های خاک که نقش مؤثری در ایجاد تفاوت در خاک‌های منطقه داشتند، شناسایی شد. نتایج نشان داد که خاک عرصه‌های دارای پوشش و بدون پوشش از نظر خصوصیات فیزیکی تفاوت زیادی داشته، به طوری که در مناطق عاری از پوشش گیاهی، بافت خاک سنگین‌تر و درصد سنگریزه کمتر می‌شود. از لحاظ خصوصیات شیمیایی نیز فراوانی یون‌های سدیم، کلسیم، منیزیم، کلر و هم‌چنین بالا بودن مقدار هدایت الکتریکی در منطقه عاری از پوشش سبب تفاوت قابل ملاحظه‌ای شده بود. وضعیت توپوگرافی و شیب منطقه عاری از پوشش به گونه‌ای است که کلیه رواناب‌ها به این منطقه هدایت شده و املاح را با خود در این منطقه انباشت می‌کند. هم‌چنین بالا بودن سطح آب زیرزمینی و صعود مویینه املاح به بالا از مهم‌ترین دلائل شوری این منطقه است. این عوامل محدودیتی برای استقرار پوشش گیاهی در عرصه‌های بیابانی منطقه اردستان محسوب می‌شود. The purpose of this study was to compare the physical and chemical characteristics of soils covered with vegetation and soils without vegetation in Dagh-e- Sorkh Ardestan area.To achieve the goal, first the vegetation was classified using physiognomic method, and for each vegetation type, the distinctive area was specified for soil and vegetation sampling. Vegetation sampling was done by stratified random sampling. Alongside pursuing the case, twenty two soil physical and chemical factors were investigated also for each growth type and area without vegetation. In the next step, to investigate the similarities and dissimilarities of the soils of desert areas by means of PC-ORD software, the cluster analysis was performe. After simplifying the one-way ANOVA, the most important soil factors which were effective in causing differences in the area’s soils were identified. Results show that the soils of area covered with vegetation differed much from the soils without vegetation physically in such a way that, the soil texture became heavier and gravel percentage became less in the areas without vegetation. Regarding the chemical characteristics, the frequencies of sodium, magnesium, calcium and chlorines and electrical conductivity were highly different. Because of topographic condition of land without vegetation, runoff is directed to this place and deposits salts there. Also, high groundwater level and capillary flowing salts are the important reasons for the salinity of this place. These are the limiting factors for the vegetation establishment in the desert areas of Ardestan. پوشش گیاهی، خصوصیات خاک، تجزیه خوشه‌ای، دندروگرام، دق سرخ، اردستان Vegetation, Soil characteristics, Cluster analysis, Dendrogram, Dagh-e- Sorkh, Ardestan 89 97 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1113-2&slc_lang=fa&sid=1 A. H. Gharehsheikhloo امیرحسین قره‌شیخلو gharehsheikhloo@na.iut.ac.ir Yes M. R. Vahabi محمدرضا وهابی No H. R. Karimzadeh حمیدرضا کریم‌زاده No