fa انتقال برماید در خاک‌های زیر کشت گیاهان مختلف عمومی Ggeneral پژوهشي Research انتقال برماید (به عنوان ردیاب) در مزرعه زیر سه کشت ذرت، گندم و یونجه، با یک شاهد در سه تکرار و با طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو سال پی در پی بررسی گردید. مقدار 300 کیلوگرم در هکتار برماید خالص به صورت برماید پتاسیم در آب حل و به صورت یک‌نواخت همراه با 15 میلی‌متر آبیاری بارانی به سطح کرت‌های آزمایشی افزوده شد. آب‌شویی در سال اول در هشت مرحله، و در هر مرحله با 85 میلی‌متر آب به صورت غرقابی انجام گرفت. در سال دوم ردیاب مانند سال اول به خاک افزوده شد، و آب‌شویی در 9 مرحله و در هر مرحله با 100 میلی‌متر آب انجام گرفت. نمونه‌برداری به وسیله آگر از عمق‌های 0-30، 30-60، 60-90 و 90-120 سانتی‌متر، چند روز پس از هر مرحله آب‌شویی انجام شد. غلظت برماید در نمونه‌های خاک به وسیله الکترود انتخاب‌گر اندازه‌گیری شد. تغییرات رطوبت خاک با استفاده از نوترون‌متر اندازه‌گیری، و پس از محاسبه تبخیر واقعی از سطح خاک در هر مرحله آب‌شویی، مقدار آب خالص افزوده شده به کرت‌ها در هر مرحله نمونه‌برداری محاسبه گردید. از برنامه CXTFIT و مدل انتقال منطقه‌ای (RSM) برای مدل‌سازی حرکت برماید استفاده شد. نتایج نشان داد که تأثیر پراکنش‌پذیری در فرایند حرکت نسبت به سرعت جریان بسیار کمتر است، و غالباً می‌توان از تأثیر آن در حرکت چشم‌پوشی کرد. سرعت جریان در تیمارهای ذرت، گندم و یونجه در سال دوم به ترتیب 54/1، 86/1 و 21/2 برابر تیمارهای شاهد بود. پراکنش‌پذیری نیز در تیمارهای یونجه و ذرت در سال دوم به ترتیب 3/4 و 3/5 برابر تیمارهای شاهد بود. افزایش سرعت جریان و پراکنش‌پذیری گویای افزایش‌ جریان‌های ترجیحی در تیمارهای زیر کشت در سال دوم است، که می‌تواند در اثر ریشه‌های عمیق و پیوسته گیاهان و تأثیر ریشه‌های پوسیده گیاهان سال اول باشد. برماید آب‌شویی شده از لایه 50 سانتی‌متری خاک، پس از افزودن 25 سانتی‌متر آب خالص در بیشتر تیمارها، در حدود 30 درصد بود. در تیمارهای گندم، ذرت و یونجه در سال دوم، این مقدار به ترتیب 47، 67 و 70 درصد بود، که نشان دهنده حرکت سریع‌تر برماید به عمق خاک در اثر افزایش سرعت جریان و جریان‌های ترجیحی می‌باشد. The objective of this research was to evaluate bromide leaching in a field under corn, wheat and alfalfa. Potassium bromide (300 kg/ha) was uniformly applied and 15 mm of water was sprinkled over the plots in the first and second years. Plots were leached 8 times during the first year and 9 times in the second year (each time with 100 mm of water). Soil samples were collected at 0-30, 30-60, 60-90 and 90-120 cm depths two days after each leaching practice. Bromide concentration in soil samples was measured using an ion selective electrode. Moisture content in each plot was measured using a neutron meter to a depth of 120 cm and after calculation of evaporation from soil surface, the net water applied was determined. CXTFIT software and Regional Stochastic Model (RSM) were used to simulate leaching under field conditions. The results showed that flow velocity and dispersivity of treatmens were not significantly different from the control in the first year, indicating that treatments had no effect on preferential flow. Control treatments were not significantly different in the first and second years. In the second year, flow velocity in wheat, corn and alfalfa treatments were 1.54, 1.86 and 2.21 times higher than flow velocity in the control, respectively. Dispersivity in alfalfa and corn treatments were 4.30 and 5.30 times higher as compared to the control. The increase in flow velocity and dispersivity is caused by an increase of preferential flow in the second year. The root channels remaining in soil at the end of the first year may also have increased preferential flow. After adding 25 cm of water, 30% of bromide leached from the top 50 cm soil in all plots in the first year and control plots in the second year but the values in the second year were 47, 67 and 70% of bromide leaching from the top 50 cm soil in wheat, corn and alfalfa plots, respectively. برماید، آب‌شویی ، مدل‌سازی انتقال املاح، پراکنش ‌پذیری، ریشه گیاه Bromide, Leaching, Solute transport modeling, Dispersivity, Plant roots 79 89 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-138&slc_lang=fa&sid=1 M. Shabanpour-Shahrestani محمود شعبانپور شهرستانی Yes M. Afyuni مجید افیونی No S. F. Mousavi سیدفرهاد موسوی No