fa پهنه‌بندی زیست اقلیمی استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره عمومی Ggeneral پژوهشي Research آب و هوا یکی از مباحث مهم اکولوژی گیاهی است و مسلماً یکی از مهم‌ترین عواملی است که موجودات زنده و به ویژه گیاهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و موجب انتشار کلی آنها می‌شود. آب و هوا، اقالیم متفاوت و حوزه‌های متنوع رستنی‌ها را روی زمین ایجاد می‌نماید، فرم بیولوژیک گیاهان را به وجود می‌آورد و در نتیجه تغییرات زیادی در گیاهان و ترکیب آنها در نقاط مختلف کره زمین ظاهر ساخته، جوامع مختلف گیاهی را مشخص می‌نماید و سبب تمایز آنها از یکدیگر می‌گردد. اکثر طبقه‌بندی‌های اقلیمی که در ارتباط با اقلیم‌های رویشی انجام گرفته است متکی بر چند متغیر محدود مانند دما، بارش و یا تلفیق آنهاست. حال آن‌که آب و هوا یک پدیده مرکب بوده و صرف استفاده از چند متغیر محدود نمی‌تواند گویای اقلیم یک ناحیه باشد، لذا در طبقه‌بندی اقلیم یک منطقه باید اکثر عوامل آب و هوایی در نظر گرفته شود. در این صورت بررسی اقلیم با استفاده از متغیرهای زیاد می‌تواند عوامل مؤثر بر گسترش اجتماعات گیاهی را به نحو دقیق‌تری روشن کند. در این پژوهش به منظور تعیین پهنه‌های زیست اقلیم گیاهی استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره، 71 متغیر اقلیمی که از نظر رستنی‌های طبیعی استان از اهمیت بیشتری برخوردارند، انتخاب و با روش تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی نشان داد سه عامل اول که 8/91 درصد از واریانس متغیرهای اولیه را بازگو می‌کنند دما، بارش و تابش هستند. سپس، بر اساس نتایج حاصل و با استفاده از روش تحلیل خوشه‌ای سلسله مراتبی به روش وارد، اقدام به پهنه‌بندی اقالیم رویشی استان چهارمحال و بختیاری گردید و پنج پهنه اقلیم رویشی در این استان شناسایی و نام‌گذاری گردید. هم‌چنین به منظور مقایسه نتایج این تحقیق با روش‌های دیگر طبقه‌بندی اقلیمی، استان چهارمحال و بختیاری با 4روش متداول تقسیم‌بندی اقلیمی (کوپن، گوسن، آمبرژه و دومارتن)، طبقه‌بندی شد و نتایج آن با نتایج حاصل از پهنه‌بندی اقلیمی به روش آماری چند متغیره مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که روش آماری چندمتغیره پهنه‌بندی و تفکیک بهتری را نسبت به سایر روش‌ها انجام می‌دهد. در نهایت گونه‌های غالب هر ناحیه اقلیمی مشخص شد. The temporal and spatial vegetation dynamics is highly dependent on many different environmental and biophysical factors. Among these, climate is one of the most important factors that influence the growth and condition of vegetation. Of the abiotic factors affecting the geographic distribution of vegetation type, climate is probably the most important. Ecological research has traditionally aimed to generalize vegetation types that are assumed to be homogenous. Most of climatic classifications related to bioclimate are focused on limited climatic factors such as temperatue, precipitation and combination of them. As climate is a compound phenomena using limited factors cannot show the climate of a region, and as a result most climatic factors must be considered in bioclimatic classification. Therefore, a climatic study using various climatic factors could reveal the effective factors in distribution of vegetation. In order to determine bioclimatic zones in Chahar-Mahal & Bakhtiari province using multivariate statistical method, 71 climatic variables, which were more important in plant ecological conditions, were selected and evaluated by the factor analysis. The factor analysis revealed that the first three factors which explain %91.8 of total variance among the selected variables were temperature, precipitation, and radiation. According to results and using hierarchical cluster analysis in Ward’s method, bioclimatic classification in Chahar-Mahal province was carried out and 5 bioclimatic zones were found. In addition, Chahar-Mahal province was classified by 4 traditional climatic classification methods (Koppen, Gaussen, Emberger and De Martonne) and those classes were compared to climatic classes obtained by multivariate statistical method. The latter comparison was suggestive of the fact that multivariate statistical method provides a more appropriate classification in comparison to the traditional methods, specially because more dominant vegetation species could be defined for each of the newly described climatic classes. Furthermore, dominant species were determined for each climatic region. پهنه‌بندی اقلیم رویشی، روش‌های آماری چندمتغیره، تحلیل عاملی، تحلیل خوشه‌ای، استان چهارمحال و بختیاری، پوشش گیاهی Bioclimatic classification, Multivariate statistical methods, Factor analysis, Cluster analysis, Chahar-Mahal & Bakhtiari province, Vegetation 53 68 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-509-3&slc_lang=fa&sid=1 S. Soltani سعید سلطانی ssoltani@cc.iut.ac.ir Yes L. Yaghmaei لیلا یغمایی No M. Khodagholi مرتضی خداقلی No R. Saboohi راضیه صبوحی No