fa مقایسه آثار افزودن اسید سیتریک و کی‌لیت‌های مصنوعی بر افزایش پالایش گیاهی کادمیوم از خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این پژوهش، آثار افزودن کی‌لیت طبیعی اسید ‌سیتریک و کی‌لیت‌های مصنوعی HEDTA و EGTA در محلول کردن کادمیوم در خاک‌هایی که به طور مصنوعی آلوده شده‌اند و نیز توانایی آنها در افزایش پالایش گیاهی کادمیوم توسط گیاه تربچه (Raphanus sativus L.) از خانواده (Brassicaceae) با یکدیگر مقایسه و بررسی شد. این آزمایش با استفاده از یک طرح فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای غلظت برای کادمیوم با استفاده از نمک کلرید کادمیوم دارای غلظت‌ 0، 5، 20، 60 و 100 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک بودند. در پایان فصل رشد، کی‌لیت‌ها با غلظت‌های 6، 20 و 20 (1-mMkg) به ترتیب برایHEDTA، EGTA و اسید ‌سیتریک به هر گلدان اضافه شدند. برای به دست آوردن شدت جذب آلاینده‌ها، ده روز پس از افزودن کی‌لیت‌ها از گیاهان و خاک گلدان‌ها نمونه‌برداری و غلظت کادمیوم در آنها اندازه‌گیری شد. در تمام تیمارها، کادمیوم محلول خاک در مقایسه با تیمار شاهد، بیشتر بوده است. مقادیر به دست آمده نشان داد که کی‌لیت‌های مصنوعی نسبت به اسید سیتریک که یک کی‌لیت طبیعی است حلالیت را بیشتر افزایش می‌دهد. در این میان HEDTA تأثیر بسیار مشهودتری بر افزایش حلالیت کادمیوم داشته است به طوری که غلظت کادمیوم محلول در خاک بعد از اضافه کردن HEDTA در غلظت‌های 0، 5، 20، 60، 100 (1-mgkg) به ترتیب 05/0، 48/3، 22/13، 8/33، 82/37 ( soil1-mgkg) بوده است. برای تمام تیمارها با افزایش میزان کادمیوم خاک، غلظت کادمیوم در ریشه و اندام هوایی افزایش یافته است. میزان کادمیوم در اندام‌ هوایی تربچه در مقایسه با ریشه بیشتر بوده که می‎تواند به دلیل زیست فراهمی بیشتر فلز و هم چنین حلالیت زیاد آن باشد. در تمام تیمارهایی که HEDTA به آنها اضافه شده میزان تجمع کادمیوم در ساقه و ریشه‌های تربچه بیشتر از سایر کی‌لیت‌هاست. In this study, the effects of enhancing synthetic chelators (HEDTA, EGTA) and low molecular weight organic acids (LMWOA) such as citric acid were compared on cadmium (Cd) solution in soils that were artificially contaminated. Also Cd phytoextraction capability by radish (Raphanus Sativus L.) was studied. The experiment was laid out in a randomized complete factorial design where each treatment was replicated three times. Concentration treatments of cadmium using CdCl2 were 0(control), 5, 20, 60 and 100 mg Cd kg-1. After complete growth of plants, 6, 20 and 20 mMkg-1 soil HEDTA, EGTA and Citric Acid were added per pot, keeping a control without any chelator application. In order to determine cadmium concentration ten days after adding chelates, samples were taken from the plants and soil of pots. The results showed that in all treatments the concentration of soluble Cd in soil was higher than the control. Also the results showed that synthetic chelators as compared with LMWOA (Citric Acid) have increased the solution remarkably. Among the other chelates, HEDTA had significant effects on Cd solution. In the current study, Cd concentration in shoot and root of (Raphanus Sativus L.) was increased with enhancement of Cd concentration in soil. Cd concentrations in shoots of radish were higher than those in roots. This could refer to higher bioavailability and solubility of Cd. In the current study, in all the treatments with HEDTA Cd concentrations in shoot and root of (Raphanus Sativus L.) were increased as compared with other chelates.. اسیدهای آلی سبک طبیعی، پالایش گیاهی، تربچه، کادمیوم، کی‌لیت مصنوعی Cadmium, LMWOA, Phytoremediation, Radish, Synthetic chelators 85 95 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-751-2&slc_lang=fa&sid=1 Z. Arabi زهرا عربی No M. Homaee مهدی همایی mhomaee@modares.ac.ir Yes M. E. Asadi محمد ‌اسماعیل اسدی No