fa توزیع فسفر و روی در اندام‌ها و مراحل رشد گندم در گلخانه و ارتباط آنها با این عناصر در خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research اثر سطوح فسفر (0، 25، و 50 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک به صورت Ca(H2PO4)2 ) و ماده آلی (0 و 2% وزنی به صورت کود گوسفندی) بر توزیع فسفر ولی روی در اندام‌ها و مراحل مختلف رشد گندم (Triticum aestivum L.) و ارتباط آن با فسفر و روی خاک در شرایط گلخانه بررسی شد. در تمام تیمارها، غلظت فسفر اندام هوایی با رشد گیاه کاهش یافت. غلظت فسفر شاخساره و برگ پرچم از مرحله هفتم تا نهم رشد کاهش و در سنبله افزایش یافت. با ادامه رشد، جذب کل فسفر سنبله، روی در شاخساره، کل اندام هوایی، برگ پرچم، و سنبله افزایش یافت. جذب کل فسفر اندام هوایی از مرحله سوم تا نهم رشد افزایش یافت درحالی که جذب کل فسفر شاخساره و برگ پرچم از مرحله هفتم تا نهم کاهش یافت. غلظت فسفر و روی خاک، با کاربرد فسفر و ماده آلی و با رشد گیاه افزایش یافت. روند تغییرات فسفر و روی در اندام هوایی، شاخساره، و برگ پرچم مشابه بود، لذا به نظر می‌رسد تجزیه برگ پرچم برای تعیین غلظت فسفر و روی برای پیش‌بینی وضعیت تغذیه این عناصر در گیاه در مواردی که چنین اطلاعاتی نیاز است استفاده شود. The effect of phosphorus (P) (0, 25, and 50 mg kg-1 soil as Ca(H2PO4)2) and organic matter (OM) (0, and 2% w/w feedlot cattle manure) on P and zinc (Zn) distribution in different parts of wheat plant (Triticum aestivum L.) at various growth stages and its relationship with soil P and Zn were determined in greenhouse condition. In all pots, shoot P concentration decreased as plant growth proceeded. Phosphorus concentration of shoot and flag leaf decreased from 7th to 9th stage of growth, whereas that of spickle increased. Spickle P uptake and Zn uptake of stem, shoot, flag leaf, and spickle increased with proceeding of wheat growth. Phosphorus uptake of shoot increased from 3th to 9th growth stages, whereas P uptake of stem and flag leaf decreased from 7th to 9th growth stages. Soil P and Zn concentrations increased with application of P and OM and plant growth. The trend of P and Zn changes in shoot, stem and flag leaf was similar. It is, therefore, concluded that analyzing flag leaf for P and Zn concentrations be used for prediction of plant nutritional status of those nutrient elements in cases where such information is needed. گندم زمستانه، برگ پرچم، تغذیه گندم Winter wheat, Flag leaf, Wheat nutrition 167 179 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1341-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Zahedifar مریم زاهدی‌فر maryamzahedifar2000@yahoo.com Yes N. Karimian نجفعلی کریمیان No A. Ronaghi عبدالمجید رونقی No J. Yasrebi جعفر یثربی No Y. Emam یحیی امام No