fa اثر تنش خشکی و کندکننده رشد سایکوسل بر رشد نهالهای دو رقم زیتون عمومی Ggeneral پژوهشي Research پژوهشهای زیادی در زمینه کاهش آثار سوء تنش خشکی و به دست آوردن میزان رشد مناسب در شرایط کمبود آب صورت گرفته و کاربرد تنظیم کنندههای رشد گیاهی، یکی از روشهای مهم مورد تحقیق بوده است. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر سایکوسل (کندکننده رشد) بر رشد نهالهای دو رقم روغنی و شنگه زیتون در شرایط تنش خشکی صورت گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در ، قالب طرح کاملاً تصادفی با ٦ تکرار به اجرا درآمد. تیمارها شامل رقم گیاه در دو سطح (روغنی و شنگه)، دور آبیاری در چهار سطح ( ٨ ٤ ،٦ و ٢ هفتهای) و مقدار سایکوسل در پنج سطح (صفر، ٢٠٠٠ ،١٠٠٠ ،٥٠٠ و ٤٠٠٠ میلیگرم در لیتر) بود. پارامترهای اندازهگیری شده در آزمایش عبارت از: میزان کلروفیل برگ، سطح برگ، ارتفاع گیاه، قطر ساقه، نسبت وزن تر ریشه به شاخساره و نسبت وزن خشک ریشه به شاخساره بودند. نتایج نشان داد برهمکنش آثار تیمارهای دور آبیاری و سایکوسل بر ارتفاع نهالهای زیتون معنیدار نبود که احتمالاً این امر با واکنش ارقام زیتون و غلظت سایکوسل بهکار رفته در ارتباط است. با وجود اینکه در هر دو رقم، تنش خشکی باعث کاهش تعداد برگ نهالها شد، ولی در رقم شنگه کاربرد غلظت ٥٠٠ میلیگرم در لیتر سایکوسل بر آثار سوء تنش خشکی غلبه کرد. کاربرد سایکوسل با غلظت ٥٠٠ میلیگرم در دور آبیاری ٦ هفته در هر دو رقم موجب افزایش معنیدار میزان کلروفیل برگ گردید. در رقم روغنی کاربرد سایکوسل موجب کاهش میانگین سطح برگ شد، ولی در رقم شنگه موجب افزایش میانگین سطح برگ در دور آبیاری ٦ هفته شد. در مجموع در هر دو رقم، بهترین نتایج کاهش آثار تنش خشکی در غلظت ٥٠٠ میلیگرم در لیتر سایکوسل و دور آبیاری شش هفته به دست آمد. به طور کلی نتایج به دست آمده نشان داد، علاوه بر پاسخ متفاوت ارقام، کاربرد غلظتهای مختلف سایکوسل در هر دور آبیاری نتایج متفاوتی را به دنبال داشته است. Many experiments have been carried out to decrease the negative effect of drought stress and obtain suitable growth under water deficit conditions. Application of plant growth regulators (especially growth retardants) is one of the proposed methods. This study was conducted to investigate the effect of Cycocel application on growth of two olive cultivars (Shengeh and Roghani) under water stress condition. The design of experiment was completely randomized with six replications (Factorial arrangement). Treatments included irrigation intervals (2, 4, 6, 8 weeks) and Cycocel concentrations (0, 500,1000,2000,4000 mg per litter). Some indices such as height, chlorophyll, leaf area, root, and shoot weight (fresh and dry) were measured. Results indicated that interaction of C.C.C treatment and irrigation intervals on height of olive cultivars was not significant, probably due to the response of these cultivars to concentrations of C.C.C. Although drought stress decreased the number of leaves in both cultivars, the application of CCC (500 mg per litter) thwarted the adverse effects of drought stress. Cycocel increased chlorophyll content significantly (500 mg per litter in Roghani and Shengeh and 6 weeks irrigation interval). Cycocel application decreased leaf area, but in Shengeh cultivar increased leaf area in 6 week irrigation interval. Overall, the results indicated that the application of Cycocel with concentration of 500 mg per litter in 6 week irrigation intervals in both cultivars (Roghani and Shengeh) was the best treatment for controlling the adverse effects of drought. Also, results indicated that such changes were dependent on Cycocel concentration and drought level. تنش خشکی، کند کننده رشد سایکوسل، زیتون، رقم روغنی، رقم شنگه Water stress, Growth retardants, Cycocel, Olive, Roghani and Shengeh, Chlorophyll 1 11 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-308-2&slc_lang=fa&sid=1 H.R. Memari حمیدرضا معماری No E. Tafazoli عنایت ا... تفضلی No A. Kamgar-Haghighi علی اکبر کامگار حقیقی akbarkamkar@yahoo.com Yes A. Hassanpour ابوالقاسم حسن پور No N. Yarami نجمه یرمی No