fa ارزیابی تأثیر پدیده مادن جولیان(MJO) بر رخداد دورههای خشک و تر در استان فارس عمومی Ggeneral پژوهشي Research نوسان‌های مادن جولیان (MJO) الگوی غالب تغییرات بزرگ مقیاس اقلیمی در مناطق گرمسیری دریایی است که پدیده MJO دوره‌های زمانی زیرفصلی آب و هوای مناطق حاره و جنب حاره را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تأثیر پدیده MJO بر وقوع دوران‌های خشک و تر استان فارس در جنوب ایران برای ماه‌های نوامبر تا آوریل ارزیابی شد. برای این منظور داده‌های بارش ماهانه 9 ایستگاه که در مناطق مختلف این استان قرار گرفته است، در دوره زمانی 2005-1979 تحلیل شد. با استفاده از دو نمایه MK و WH فازهای فعال و ضعیف MJO (به ترتیب افزایش و کاهش فعالیت‌های همرفتی در ناحیه گرمسیری اندونزی) در مقیاس زمانی ماهانه و فصلی شناخته گردید. پس از آن ترکیب‌های MJO- بارش برای فازهای مثبت و منفی تشکیل شد. نشان داده شد که مقدار بارش فصلی در فاز منفی MJO به طور معنی‌داری بیشتر از فاز مثبت این پدیده است (حدود 5/2 تا 0/6 برابر). افزون بر این، آزمون‌های آماری نشان داد که بسامد دوره‌‌های خشک و تر به ترتیب با رخدادهای فاز منفی و مثبت MJO در ارتباط است. با چیره شدن فاز مثبت، احتمال خشک‌سالی در استان بین 60 تا 84 درصد در نوسان بوده و در مقابل در فاز منفی MJO احتمال وقوع ترسالی بین 50 تا 76 درصد در تغییر است. The Madden Julian oscillation (MJO) is known as the primary mode of large-scale inter-seasonal variability in tropical regions, affectimg equatorial and sub-tropical climates. This study investigated the effects of the MJO on the occurrence of wet and dry spells in Fars province, central southern part of Iran, during November-April. Monthly precipitation data of nine stations spread over various parts of the province was analyzed during 1979-2005. Using two well-known MJO indices: MK and WH, the positive and negative phases of the MJO phases (enhanced and suppressed convective activity over the equatorial Indonesian region, respectively) were identified for monthly and seasonal scales. Precipitation-MJO composites were then constructed for the opposite phases. It was shown that for all the considered stations, seasonal precipitation during negative MJO phase was significantly greater (from about 2.5 to 6.0 folds) than the corresponding values during the positive phase. Moreover, the applied statistical tests proved that the frequency of wet or dry events was related to the prevalence of negative or positive MJO phase, respectively. As the positive MJO phase was engulfed, the probability of dry events varied from 60% to 84%. On the other hand, the probability of wet events was found to vary from 60% to 76% during the MJO negative phase. نوسان‌های مادن- جولیان (MJO)، باران، دوره خشک، دوره تر، ایران، فارس Madden Julian oscillation (MJO), Precipitation, Dry spells, Wet spells, Iran, Fars. 13 26 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-562-2&slc_lang=fa&sid=1 M. J. Nazemosadat سید محمد جعفر ناظم‌السادات mjnazemosadat@yahoo.com Yes H. Ghaedamini Asadabadi حبیب‌اله قائدامینی اسدآبادی No