fa بررسی آزمایشگاهی اثر طوقه در کنترل آبشستگی اطراف پایه پل استوانه‌ای در قوس 180 درجه رودخانه عمومی Ggeneral پژوهشي Research هر ساله با وقوع سیلاب در هر رودخانه تعداد زیادی از پل‌ها درست زمانی که بیشترین نیاز به آنها وجود دارد، تخریب می‌شوند. یکی از مؤثرترین عوامل این تخریب‌ها آبشستگی موضعی اطراف پایه‌ها در قوس رودخانه می‌باشد. یکی از روش‌های کاهش آبشستگی اطراف پایه‌های پل، نصب طوقه محافظ روی پایه است. طوقه‌ها بستر را در مقابل جریان‌های گردابی اطراف پایه محافظت می‌کنند. به منظور بررسی اثر طوقه در کنترل آبشستگی اطراف پایه پل در قوس رودخانه‌ها، آزمایش‌هایی در یک فلوم آزمایشگاهی با قوس 180 درجه و شعاع مرکزی 8/2 متر و عرض 6/0 متر با از جنس پلاکسی گلاس انجام پذیرفت. در این تحقیق با قرار دادن یک پایه استوانه‌ای به همراه چهار طوقه دایره‌ای با اندازه‌های مختلف در یک موقعیت از قوس با دبی و عمق ثابت، پدیده آبشستگی حول پایه‌ها در حالت آب زلال بررسی شد. محل نصب طوقه در آزمایش‌ها در 4 ارتفاع متفاوت انتخاب شد. برای مصالح کف فلوم از ماسه طبیعی با دانه‌بندی یک‌نواخت با قطر mm2 =50D و ضریب یک‌نواختی 3/1 استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد با افزایش قطر طوقه میزان آبشستگی موضعی در اطراف پایه به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد به‌طوری‌که حداقل میزان آبشستگی در هنگام نصب یک طوقه با قطر مؤثرسه برابر قطر پایه روی یک پایه استوانه‌ای در D 1/0 زیر بستر 93 درصد نسبت به حالت بدون طوقه ایجاد شد. Every year river flooding causes serious damage to the bridges at the time needed most. One of the most effective factors causing bridge failure is scouring around the piers in a river bend. One of the methods to decrease scouring around the bridge piers is fitting them with a coller on the piers. The collars protect the river bed against vortex flow in the vicinity of the pier base. An experiment was conducted to study lab flumes made of Plaxiglass with a 180 degree bend and 2.8 m central radius and a 0.6 m width. In this study, a 6cm diameter pier was placed with a circular collar with four different collar sizes in one position in bend with constant discharge and depth under clear-water conditions. The collar was placed at four different elevations. The soil material had a diameter of d50 = 2mm and geometric standard deviation of σg = 1.3. The results of the model study indicated that the maximum depth scouring was highly dependent on the experimental duration. It was observed that as the size of a collar plate increases, the scour decreases. So, minimum depth of scour is dependent on the 3D coller and -0.1D elevation. Circular collar results in maximum reduction in scour depth (93%) compared with no circular collar. آبشستگی موضعی، جریان‌های گردابی، قوس 180 درجه، طوقه دایره‌ای Local scour, Vortex flow, 180 deg bend, Circular collar. 27 38 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-565-4&slc_lang=fa&sid=1 A. Masjedi علیرضا مسجدی drmasjedi2007@yahoo.com Yes M. Gholamzadeh Mahmoodi مهدی غلامزاده محمودی No