fa اثر تفاله‌های پسته بر برخی خواص فیزیکی و تراکم‌پذیری دو نوع خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research عوامل مختلفی بر تراکم‌پذیری و خواص فیزیکی خاک تأثیر دارند که یکی از مهم‌ترین آنها مواد آلی است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر تفاله‌های پسته بر برخی خواص فیزیکی دو نوع خاک، قبل و بعد از عمل تراکم و منحنی تراکم دو نوع خاک بود. این پژوهش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای اجرا شد. تیمارهای اعمال شده شامل تفاله‌های پسته در 4 سطح (صفر، 3، 6 و 9 درصد وزنی) و بافت خاک در دو سطح (لوم رسی سیلتی و شنی) بود. در این تحقیق از تفاله‎های پسته (پوست تازه پسته، خوشه‎های بدون دانه و مقداری برگ درخت) به‌عنوان ماده آلی استفاده شد. نتایج نشان داد که سطوح بالای تفاله قبل از عمل تراکم، موجب کاهش معنی‌دار جرم ویژه ظاهری خاک شنی شد، ولی بر جرم ویژه ظاهری خاک رسی تأثیری معنی‌دار نداشت. این در حالی بود که مقاومت فروپذیری هر دو خاک در اثر افزودن تفاله پسته به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. هم‌چنین، منحنی رطوبتی هر دو نوع بافت خاک با افزودن ماده آلی به سمت بالاتر انتقال یافت. بدین معنی که ظرفیت نگه‌داری رطوبت در خاک در یک مکش معین افزایش پیدا کرد. پس از عمل تراکم، با افزایش سطوح بقایا، جرم ویژه ظاهری خاک کاهش یافت، به‌طوری‌که منحنی تراکم هر دو نوع خاک، در اثر افزودن تفاله‌های پسته به سمت پایین‌تر انتقال پیدا کرد. بدین معنی که حداکثر جرم ویژه ظاهری خاک، در سطوح بالاتر بقایا کاهش و رطوبت بحرانی (رطوبت معادل جرم ویژه حداکثر) افزایش یافت که این اثر در خاک ریزبافت چشمگیرتر بود. اثر تفاله پسته بر مقاومت فروپذیری خاک شنی پس از عمل تراکم، فقط در بالاترین سطح (9 درصد وزنی) معنی‌دار بود. ولی در مورد خاک لوم رسی سیلتی، سطح کمتر تفاله پسته نیز، مقاومت فروپذیری را نسبت به شاهد کاهش داد. Organic matters are the most important factors that affect soil compactability and physical characteristics. In order to study the effect of pistachio waste on physical characteristics of two soils, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications in a greenhouse. The treatments included pistachio waste at 4 levels (0, 3, 6 and 9 w/w %) and two types of soil texture (silty clay loam and sand).The results showed that the bulk density of sandy soil was decreased at high levels of waste application before compaction but had no significant effect on the bulk density of clay soil. The penetration resistance of both soil types was decreased by pistachio waste application. Soil water holding capacity increased and moisture curves shifted up for higher levels of organic matter application, while compaction curve reciprocally shifted into the lower levels by incorporation of wastes into the soils. At higher levels of organic matters, maximum bulk density was decreased and critical moisture was increased specially in fine texture soil. After compaction, the application of pistachio waste significantly reduced penetration resistance in silty clay loam soil relative to control but in sandy soil its effect on penetration resistance was only significant at maximum level (9 %). تفاله پسته، خواص فیزیکی خاک، بافت خاک، تراکم Pistachio waste, Physical soil characteristics, Soil texture, Compaction 85 98 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-742-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Shirani حسین شیرانی Shirani379@yahoo.com Yes E. Rizahbandi الهام ریزه‌بندی No H. Dashti حسین دشتی No M.R. Mosaddeghi محمد رضا مصدقی No M. Afyuni مجید افیونی No