fa میکرومورفولوژی تحول خاک در کاربری‌های مختلف در اراضی لسی منطقه آق سو، استان گلستان عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌منظور مطالعه تأثیر کاربری‌های مختلف بر تحول و تکامل خاک، اراضی لسی شرق استان گلستان منطقه آق‌سو انتخاب شد. تعداد 6 پروفیل در کاربری‌های مرتع، جنگل طبیعی بلوط، جنگل مصنوعی سرو و زراعی حفر شد و مورد مطالعه قرار گرفت و از افق‌های مختلف تعدادی نمونه جهت مطالعات فیزیکوشیمیایی و تعدادی جهت مطالعات میکروسکوپی برداشته شد. پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مهم همچون وزن مخصوص ظاهری ((BD، میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD)، کربن آلی (OC)، ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC)، کربنات کلسیم معادل (CCE) و فسفر قابل دسترس (P) در کاربری‌ها مقایسه شد. OC، CECو MWD در کاربری زراعی خیلی پایین‌تر بودند. میزان مواد آلی در منطقه جنگلی و مرتعی به‌طور قابل ملاحظه‌ای بیشتر از اراضی زراعی بود. مطالعه تکامل پروفیل خاک نشان داد که خاک‌های جنگلی تکامل یافته‌ترند، به‌طوری که خاک‌های مناطق جنگل طبیعی تحت عنوان کلسیک آرجی زرالز طبقه‌بندی شدند و پایداری اراضی بیشتر سبب به‌وجود آمدن افق آرجیلیک با بی فابریک لکه‌ای و کریستالی در افق کلسیک زیرین شده است. ولی خاک‌های زراعی دارای تکامل کمتری بودند و تحت عنوان تیپیک کلسی زرپتز طبقه‌بندی شدند. بی فابریک خاک‌های زراعی در تمام افق‌ها کریستالیتیک بوده و نشان‌دهنده عدم آبشویی کافی کربنات و متعاقب آن عدم انتقال رس است و به دلیل فرسایش شدید افق‌های سطحی، افق غنی از آهک زیرین رخنمون نموده و مانع تکامل پروفیل شده است. خاک‌های جنگل مصنوعی و مرتع نیز دارای افق مالیک و طبقه‌بندی تیپیک کلسی زرالز بودند و از تکامل متوسطی برخوردار بودند. In order to study the effects of different land uses on soil development, a loess hillslope was selected in Agh-Su area, eastern Golestan Province. Six profiles in four land uses including pasture, Quercuse natural forest, Cupressus artificial forest and a cultivated land, were dug and studied. Samples from different horizons were collected for physico-chemical and microscopic analyses. Important physical and chemical attributes such as bulk density (Bd), mean weight diameter (MWD), Organic carbon (SOC), cation exchange capacity (CEC), soil calcium carbonate (CCE) and available P were compared in land uses. Organic matter, CEC and MWD were significantly lower in the cultivated land use. Organic matter content in the forest and pasture area was considerably higher than that of cultivated land use. Soil profile development studies revealed that forest soils were highly developed. Quercus natural forest soils were classified as Calcic Argixerolls. Unlike cultivated soils which showed the minimum development and were classified as Typic Calcixerepts, formation of argillic horizon with dominant speckled b-fabric in the natural forest indicated the high landscape stability. Crystallitic b-fabric of horizons showed the absence of enough leaching of carbonate and the subsequent migration of clay particles. Intense erosion of the surface horizons of cultivated land use resulted in the outcropping of the subsurface carbonate rich horizon preventing soil development. The soils of pasture and Cuprecuse soils had mollic epipedon and were classified as Typic Calcixerolls with moderate development. Micromorphological properties of soils can help consider changes in pedogenic processes occurring under different land covers. کاربری اراضی، میکرومورفولوژی خاک، لس، تکامل خاک Land use, Soil micromorphology, Loess, Soil development 111 125 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1486-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Shamsi Mahmoodabadi سمیه شمسی محمودآبادی shamsisomaye@yahoo.com Yes F. Khormali فرهاد خرمالی No