fa تغییر شاخص‌های کیفیت خاک در اثر احیای زمین‌های شور دشت ابرکوه در ایران مرکزی عمومی Ggeneral پژوهشي Research زمین‌های شور در قسمت‌های خشک مرکزی ایران با ویژگی‌هایی مانند رطوبت و حاصل‌خیزی کم، شوری، تبخیر و تعرق زیاد شناخته می‌شوند. زیر کشت‌بردن این زمین‌ها ممکن است بر برخی از شاخص‌های کیفیت خاک تأثیر داشته باشد. هدف از این پژوهش تعیین میزان تغییرات شاخص‌های کیفیت خاک در طی احیا و زیر کشت‌بردن زمین‌های شور دشت ابرکوه واقع در مرکز ایران بوده است. شاخص‌های کیفی خاک در سه کاربری شامل زمین‌های شور، زمین‌های زیر کشت گندم‌ و یونجه اندازه‌گیری شده‌اند. نمونه‌های ترکیبی خاک از چهار لایه‌ 10-0، 20-10، 30-20 و 40-30 سانتی‌متری برداشته شده و کربن آلی، نیتروژن کل، کربوهیدرات قابل عصاره‌گیری با اسید رقیق، کربن آلی ذره‌ای موجود در خاک‌دانه‌های درشت (POCmac) و ریز (POCmic)، معدنی‌شدن کربن آلی و پایداری خاک‌دانه‌ها در آنها تعیین شد. زیر کشت‌بردن زمین‌های شور باعث کاهش معنی‌دار شوری خاک در تمام لایه‌ها گردیده ولی مقادیر کربن آلی، نیتروژن کل، کربوهیدرات، POCmac ،POCmic و معدنی‌شدن کربن آلی خاک در زمین‌های کشاورزی افزایش یافته است. در تمام لایه‌ها نسبت POCmac/POCmic در زمین‌های زیر کشت یونجه بیشتر از زمین‌های زیر کشت گندم بوده است. هم‌چنین زیر کشت‌بردن زمین‌های شور موجب افزایش معنی‌دار شاخص پایداری خاک‌دانه‌ها (MWD) شده است. در بیشتر لایه‌ها، میزان مواد آلی و پایداری ساختمان خاک در زمین‌های زیر کشت یونجه بیشتر از زمین‌های زیر کشت گندم بوده که این نشان‌دهنده بهتر‌بودن کیفیت خاک و زیادتر‌بودن پتانسیل ترسیب کربن در زمین‌های زیر کشت یونجه نسبت به زمین‌های زیر کشت گندم می‌باشد. The salt–affected lands in arid regions of central Iran are characterized by low rainfall, low fertility, high evaporation and salinity. The cultivation of salt–affected lands may have a major influence on soil quality. The aim of this study was to determine the response of soil quality indicators to reclamation and cultivation of salt–affected lands occurring in Abarkooh plain, central Iran. Soil quality indicators were evaluated in three land use systems including salt-affected land, wheat, and alfalfa fields. Composite soil samples were collected at 0–10, 10–20, 20–30, and 30–40 cm layers and analyzed for soil organic carbon, total nitrogen, carbohydrate, particulate organic carbon in macro-aggregates (POCmac) and micro-aggregates (POCmic), organic carbon mineralization and wet aggregate stability. The cultivation of salt–affected land caused a significant decrease in electrical conductivity at all layers and increased the amount of soil organic carbon, total nitrogen, carbohydrate, POCmac, POCmic, and organic carbon mineralization. At all layers, the POCmac/POCmic ratio in the alfalfa fields was higher than that in the wheat fields. The cultivation of salt-affected land caused a significant increase in soil aggregate stability (MWD) at all layers. In most cases, the amounts of soil organic matter and MWD were greater in alfalfa than in the wheat fields, reflecting a better soil quality and thus higher potential for increasing soil organic carbon sequestration in the alfalfa fields احیای زمین‌، کیفیت خاک، زمین‌‌های شور، مواد آلی خاک، کربن آلی ذره‌ای Land reclamation, Soil quality, Salt–affected land, Soil organic matter, Particulate organic carbon 139 150 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1488-1&slc_lang=fa&sid=1 J. Fallahzade جابر فلاح‌زاده jaber84023@yahoo.com Yes M. A. Hajabbasi محمد‌علی حاج‌عباسی No