fa کارآیی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار در گیاه پالایی خاک‌های آلوده عمومی Ggeneral پژوهشي Research در یک آزمایش گلخانه‌ای نقش سه گونه از قارچ‌های میکوریز آربوسکولار بومی منشا گرفته از یک خاک آلوده در گیاه‌پالایی خاک‌های آلوده به روی با استفاده از گیاه میزبان ذرت، بررسی شد. این تحقیق به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با فاکتورهای قارچ شامل 4 سطح (شاهد، گلوموس موسه‌ای ، گلوموس اینترارادیسز و گلوموس ورسیفورم) و روی در 5 سطح (0، 10، 50، 100 و 500 میلی‌گرم روی در کیلوگرم) در یک خاک غیر استریل با بافت لوم شنی و در سه تکرار انجام شد. گیاهان ذرت مایه‌زنی شده با قارچ‌های میکوریز آربوسکولار، در مقایسه با گیاهان شاهد مایه‌زنی نشده، جذب روی و فسفر و نیز عملکرد بیولوژیک بیشتری داشته و علائم سمیت روی در آنها دیده نشده است. کارایی جذب، انتقال و استخراج گیاهی در گیاهان مایه‌زنی شده با گلوموس اینترارادیسز تا سطح 100 میلی‌گرم روی در کیلوگرم از سایر تیمارها بیشتر ولی در سطح 500 میلی‌گرم روی در کیلوگرم، این مقادیر در گیاهان مایه‌زنی شده با گلوموس موسه‌ای بالاتر بوده است. بالاترین کارایی هر سه گونه قارچی در افزایش جذب روی اندام هوایی و ریشه گیاه در پایین‌ترین سطح روی دیده شد و در بالاترین سطح روی گونه گلوموس اینترارادیسز و گلوموس موسه‌ای به ترتیب کارایی قابل توجهی در افزایش جذب روی ریشه و اندام هوایی گیاه داشته‌اند. گونه گلوموس ورسیفورم در اکثر موارد نسبت به دو گونه قارچی دیگر حالت بینابینی داشته است A greenhouse experiment was conducted in factorial experiment arranged as a completely randomized design (CRD) to evaluate the role of tree indigenous arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) species originated from a polluted soil in phytoremediation of zinc polluted soils using maize as a host plant. The experiment consisted of plants inoculated with AMF (G1(Glomus intraradices), G2(Glomus mosseae) and G3(Glomus versiforme)) and G0 as non-inoculated plants and 5 levels of zinc (0, 10, 50, 100 and 500 mg kg -1) in non-sterilized sandy loam soil with three replications. According to the results of greenhouse experiment, the zinc and phosphorus uptake and also the biological yield of maize plants were significantly increased by inoculation with AMF in comparison with non-inoculated plants and also no zinc toxicity symptoms were observed. Uptake, translocation, and phytoextraction efficiency of plants inoculated with G. intraradices was more than the other treatments up to the level of 100 mg kg -1, but at the level of 50 mg kg -1 these amounts were highest in plants inoculated with G. mosseae. The efficicncy of three AMF in zinc uptake was highest at the low level of zinc. In general, under the high soil pollution (500 mg kg-1), G. mosseae was the most effective fungal species in Zn extraction and translocation while G. intraradices had the highest effectiveness for accumulation of Zn in the roots. The overall situation of G. versiforme was mostly between the two other fungal species. قارچ های میکوریز آربوسکولار، گیاه پالایی، روی، ذرت Arbuscular mycorrhizal fungi, Phytoremediation, Zinc, Maize 151 168 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-929-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Zarei مهدی زارعی mehdizarei20@yahoo.com Yes N. Saleh-Rastin ناهید صالح راستین No GH. Savaghebi غلامرضا ثواقبی No