fa تأثیر تنش خشکی، مقادیر و زمان‌های کاربرد نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان در مراحل مختلف رشد عمومی Ggeneral پژوهشي Research سطوح مطلوب رطوبت و نیتروژن جهت دست‌یابی به عملکرد بالای محصولات زراعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی، مقادیر و زمان‌های کاربرد نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان (هیبرید یوروفلور (Helianthus annuus L. در مراحل مختلف رشد، آزمایشی دو ساله (86-1385) در قالب طرح کرت‎های خرد شده فاکتوریل با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز (باجگاه) اجرا شد. تنش خشکی در سه سطح (بدون تنش، تنش در مراحل گل‌دهی و دانه‌بندی) به عنوان عامل اصلی و اثر فاکتوریل مقدار نیتروژن در سه سطح (0، 70 و 140 کیلوگرم در هکتار) و زمان کاربرد نیتروژن در سه سطح (تقسیط مساوی نیتروژن در کاشت و به ساقه رفتن، کاشت و به طبق رفتن، و به ساقه و به طبق رفتن)، به عنوان عوامل فرعی بررسی شدند. تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد روغن دانه و شاخص برداشت محاسبه شد. نتایج حاکی از تأثیر معنی‌دار تنش خشکی و مقدار نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد بود؛ ولی تأثیر زمان کاربرد نیتروژن و نیز برهمکنش تنش خشکی، مقدار و زمان کاربرد نیتروژن بر هیچ‌کدام از صفات معنی‌دار نبود. به طور کلی گیاه در مرحله گل‌دهی نسبت به تنش خشکی حساس‌تر بوده و نیز، کاربرد 70 کیلوگرم نیتروژن در هکتار برای منطقه توصیه شده است. The optimum levels of soil moisture and nitrogen are important to obtain higher yields. To investigate the effects of water stress, nitrogen levels and application times on yield and yield components of sunflower (Helianthus annuus L.), the cultivar Euroflor at different growth stages, a two year study (2006-007) was conducted at Research Fields of College of Agriculture, Shiraz University (Badjgah) using a split factorial design with four replications. Treatments were water stress at three levels, (non-stress and stress at flowering and seed formation) as main plot and three N levels (0, 70, 140 kg ha-1) and N application times (split application at planting and stem elongation, planting and heading, and stem elongation and heading) as subplot. Number of seed per head, 1000-seed weight, seed yield, Oil yield and HI were measured. Results showed that the effects of water stress and N rates on yield and yield components were significant, but the effects of N application times and interaction between water stress, nitrogen rates and application times were insignificant. Overall, the crop showed more sensitivity to drought stress at flowering time, and 70 kg N ha-1 is recommended for the region. تنش خشکی، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد روغن Water stress, 1000-seed weight, Seed yield, Oil yield. 199 207 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1490-1&slc_lang=fa&sid=1 GH. Omidi Ardali غلامعلی امیدی اردلی gha_omidi@yahoo.com Yes M. J. Bahrani محمد جعفر بحرانی No