fa تأثیر مقادیر بقایای گندم و کود نیتروژن بر برخی ویژگی‌های خاک مزرعه در زراعت لوبیا عمومی Ggeneral پژوهشي Research بقایای گیاهی، مواد آلی مفیدی محسوب می‌شوند که می‌توانند تغییرات مهمی در ویژگی‌های زیستی، شیمیایی و فیزیکی خاک ایجاد کرده و سبب افزایش یا پایداری عملکرد محصولات زراعی شوند. به منظور بررسی حفظ بقایای گیاهی و اختلاط آنها با خاک و کاربرد کود نیتروژن بر ویژگی‌های خاک در زراعت لوبیا قرمز (Phaseolus vulgaris L.)، آزمایشی در تابستان 1387 و 1388 در قالب بلوک‌های کامل تصادفی به‌صورت دو‌ بار خرد شده با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز (باجگاه) انجام شد. فاکتور اصلی رقم لوبیای قرمز (لوبیا قرمز D81083 و قرمز صیاد)، فاکتور فرعی کود نیتروژن (صفر، 5/34، 69 و 5/103 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) و فاکتور فرعی فرعی بقایای گندم (0، 25، 50 و 75 درصد) ‌بود. نتایج نشان داد که کربن آلی، نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک با کاربرد بقایای گیاهی افزایش یافتند. استفاده از مقادیر زیاد بقایا (75 درصد)، در ویژگی‌های فوق تفاوت معنی‌داری ایجاد نکرد. بنابراین حفظ بقایای گیاهی می‌تواند به بهبود ویژگی‌های خاک کمک کند. بنابراین میزان مطلوب بقایای گیاهی برای کیفیت مناسب خاک، حفظ 50 درصد بقایای گندم بود. کاربرد کود نیتروژن، باعث افزایش میزان نیتروژن و کاهش میزان فسفر و پتاسیم خاک شد، ولی تأثیری بر کربن آلی خاک نداشت Crop residues are beneficial substances that can bring about important changes in soil biological, chemical and physical properties and can also increase or stabilize crops yield. A field experiment was carried out at Research Station of College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran, to determine the effects of wheat (Triticum aestivum L.) residue rates in combination with N levels on some soil properties in common bean (Phaseolus vulgaris L.) cultivation for two years (2008-2009). The experiment was conducted as split split-plot arranged in a completely randomized blocks design with three replications. Treatments were two red bean cultivars as main plots, N levels (0, 34.5, 69, and 103.5 kg ha-1) as sub-plots and residue rates (0, 25, 50 and 75%) as sub sub-plots. The results showed that application of crop residues significantly increased soil organic carbon, N, K, and P contents. Heavy crop residue (75%) application had no effects on these soil properties. Thus, retaining 50% crop residue was optimum for proper soil quality. Increased N application increased soil N, decreased P and K contents, and had no effects on organic carbon. لوبیا، بقایای گندم، ویژگی‌های خاک Common bean, Wheat residue, Soil properties. 209 218 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-220-2&slc_lang=fa&sid=1 F. Salehi فرود صالحی foroud_salehi@yahoo.com Yes M. J. Bahrani محمدجعفر بحرانی No S. A. Kazemaini سید عبدالرضا کاظمینی No H. Pakniyat حسن پاک نیت No N. A. Karimian نجفعلی کریمیان No