fa ارائه مدل ریاضی برآورد بار بستر و بار کل رسوب با روش تصحیح شدهْ اینشتین عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>کاربرد روش تصحیح شده اینشتین، توسط دفتر استانداردهای صنعت آب ایران، وابسته به دفتر فنی وزارت نیرو توصیه شده است. این روش در رودخانه‌های کم عمق نبراسکا (آمریکا) کالیبره شده و ضریب Ø به طور مصنوعی به نصف کاهش داده شده است. از طرفی، این روش به صورت ترسیمی و وقت‌گیر می‌باشد، به طوری که کاربرد آن را غیرممکن نموده است. از این رو، در این مطالعه به منظور سهولت و تسریع محاسبات، یک مدل ریاضی تهیه گردیده است. در این مدل کلیه منحنی‌ها به معادلات جبری تبدیل و انتگرال‌های پیچیده با روش تحلیلی و عددی حل شده است. هم‌چنین، به منظور تعیین دقت کاربرد و واسنجی روش در رودخانه‌های کارون و کرخه، داده‌های رسوب و هیدرولوژی ایستگاه‌های اهواز و حمیدیه به مدت 7 سال جمع‌آوری و میزان بار رسوب با مدل محاسبه و با نتایج اندازه‌گیری شده مقایسه گردید.</p><p> میزان تأثیر تعدادی از متغیرهای مهم، از جمله مقدار Ø، در برآورد بار رسوب مورد مطالعه قرار گرفت. از آن جا که روش تصحیح شده اینشتین، میزان بار بستر را نیز جداگانه محاسبه می‌کند، سعی گردید تا با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری شده قبلی از رودخانه‌های آمریکا، دقت روش در برآورد میزان بار بستر مورد ارزیابی قرار گیرد. در این مقاله نحوه مدل کردن روش، داده‌های جمع‌آوری شده، تجزیه و تحلیل حساسیت روش و دقت روش در برآورد بار بستر و بار کل رسوب ارائه شده است. </p> <p>The application of “Modified Einstein Procedure” is recommended by the Specialized Committee on Sediment, Iranian Ministry of Energy. However, this method has not been applied to any river in the country. It is the purpose of this study to investigate the total sediment load of the Karun and Karkheh rivers at Ahwas and Hamidieh stations. </p><p>The graphical calculations of the method are very complicated and time consuming. Therefore, a mathematical model has been developed in this study to improve the accuracy, simplicity and speed of computations. The required data were obtained from the above stations for seven years (1988-95), and applying these data, the total sediment load was calculated using the model. The bed load for the above stations was also computed and the ratio of bed load to total sediment load was calculated. In addition, measured data from East Fork river (in USA) were applied to examine the accuracy of the method in estimating the bed load. Comparison of the measured and computed results shows that the “Modified Einstein Procedure” estimates the amount of bed load with a high accuracy. The relationship between the bed load and suspended load and also between the total load and the stream discharge have also been established. </p><p>Finally, it is concluded that the “Modified Einstein Procedure” with minor modifications can be successfully applied for the above-mentioned rivers of Karun and Karkheh. </p> رسوب، بار بستر، بار معلق، کارون، کرخه Sediment, Bed load, Suspended load, Karun, Karkheh river. 29 41 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-156&slc_lang=fa&sid=1 M. Shafai Bajestan محمود شفاعی بجستان Yes M. Ostad Asgari منصور استاد عسگری No