fa مطالعه مورفوژیک و بیولوژیک مگس سفید گلخانه <span dir=ltr>[<i>Trialeurodes vaporaiorum</i> (Westwood Homoptera: Aleyrodidae)]</span> در اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research مشکل مبارزه با مگس سفید گلخانه روی گیاهان زراعی و گلخانه‌ای، مطالعات و تحقیقات وسیعی را در مناطق مختلف ایران ضروری می‌سازد. بررسی‌های مورفولوژیک و مطالعات زیست‌شناسی بر روی گونه شایع <span style="font-style: italic">Trialeurodes vaporariorum</span> Westwood در اصفهان به عمل آمد.<p> در این بررسی، به غیر از <span style="font-style: italic">T. vaporariorum</span> از روی ختمی چینی (.<span style="font-style: italic">Althaea</span> sp) و شاه‌پسند درختی (<span style="font-style: italic">Lantana camara</span>)، پنج گونه مگس سفید دیگر شامل <span style="font-style: italic">B. argentifolii</span> Bellows & Perring ، <span style="font-style: italic">Bemisia tabaci</span> Gennadius و <span style="font-style: italic">B. hancoki </span>Corbett <span style="font-style: italic"></span> از روی شاه‌پسند درختی، .<span style="font-style: italic">Aleyrodes proletella</span> L از روی کلم (<span style="font-style: italic">.Brassica</span> sp) و <span style="font-style: italic">Aleyrodes rosae</span> Mask از روی رز (.<span style="font-style: italic">Rosa </span>sp) جمع‌آوری و با استفاده از کلیدهای تشخیص شناسایی گردید. خصوصیات ظاهری <span style="font-style: italic">T</span>. <span style="font-style: italic">vaporariorum </span>و مراحل مختلف رشدی آن شامل تخم، پوره‌های سنین 1، 2، 3، 4 و حشره کامل اندازه‌گیری و با رسم شکل ارائه گردید. مطالعات زیستی این حشره بر روی گیاه بادمجان (<span style="font-style: italic">Solanum melongena</span>)، در دمای 1 24 درجه سانتی‌گراد، رطوبت نسبی 5 65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی در شبانه روز، در آزمایشگاه انجام گرفت. طول مراحل رشدی برای تخم 48/0 ± 33/7، پوره سن اول 52/0± 37/3، سن دوم 45/0± 25/3، سن سوم 26/0± 51/2، سن چهارم 83/0± 66/7، و مجموعاً از تخم تا حشره کامل 51/0± 12/24 روز بود. تعداد تخم این حشره در مدت 24 ساعت، بین یک تا ده و به طور متوسط 67/1± 93/5 شمارش گردید. طول عمر حشره نر بین 19 تا 23 و با متوسط 54/1± 88/20 و برای حشره ماده 20 تا 28 و با متوسط 17/1± 44/24 روز اندازه‌گیری گردید. چهار سن پورگی برای مگس سفید گلخانه تفکیک و برای سن چهارم پورگی نیز سه زیر مرحله با خصوصیات مورفولوژیک معین تشخیص داده شد. بین سنین پورگی و میانگین طول و عرض بدن هم‌بستگی مثبتی وجود داشت. در این بررسی، ماده‌های باکره مگس سفید گلخانه فقط نتاج نر تولید نمودند، لذا نژاد این مگس سفید در اصفهان از نوع نژاد اروپایی شناخته شد. </p> <p>The difficulties of control of greenhouse whitefly on crops and greenhouse plants make extensive studies and investigations necessary in different areas of Iran. Morphological and biological studies were carried out on a prevailing species of greenhouse whitefly, <span style="font-style: italic">Trialeurodes</span> <span style="font-style: italic">vaporariorum </span>Westwood, in Isfahan. </p><p>In this study, six species of whiteflies <span style="font-style: italic">T. vaporariorum</span> on <span style="font-style: italic">Althaea </span>sp. and <span style="font-style: italic">Lantana camara</span>, <span style="font-style: italic">Bemisia tabaci</span> Gennadius, <span style="font-style: italic">B. argentifolii</span> Bellows & Perring and <span style="font-style: italic">B. hancoki </span>Corbett, on <span style="font-style: italic">Lantana camara</span>, <span style="font-style: italic">Aleyrodes proletella</span> L. on <span style="font-style: italic">Brassica </span>sp. and <span style="font-style: italic">Aleyrodes rosae</span> on <span style="font-style: italic">Rosa </span>sp. were collected. These species were described using different identification keys. Morphological characteristics and different growth stages of greenhouse whitefly including egg, 1st to 4th nymphal instars and adult were defined and figures drawn. Biological studies were conducted in 24±1°C, 65±5% RH and 16:8 (L:D) on eggplant, <span style="font-style: italic">solanum melongena</span>. The developmental time for egg, 1st, 2nd, 3rd and 4th nymphal instars was 7.33±0.48, 3.37±0.52, 3.25±0.45, 2.51±0.26 and 7.66±0.83 days, respectively. The total period from egg to adult lasted 24.12±0.51 days. The number of eggs laid in 24 hours varied between 1 to 10 with an average of 5.93±1.67. Life-span of the male ranged between 19 to 23 with an average of 20.88±1.54 and that of the female varied between 20 to 28 with an average of 26.44±1.17 days. Four nymphal instars were identified and three substages for the 4th nymphal instars were determined. There was a positive correlation between nymphal instars and average body length and width. Since only male offsprings were produced through parthenogenesis, the strain of greenhouse whitefly in Isfahan was found to be European. </p> مگس سفید گلخانه، چرخه زیستی، بادمجان Greenhouse whitefly, Trialeurodes vaporariorum, Life cycle, Eggplant. 141 154 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-167&slc_lang=fa&sid=1 H. Ghahari حسن قهاری Yes B. Hatami بیژن حاتمی No