fa مطالعه کیفیت شیمیایی و آلودگی آب زاینده‌رود در بالادست به دیازینون و توان خودپالایی آن عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این تحقیق، کیفیت شیمیایی آب زاینده‌رود در فاصله سد تنظیمی زاینده‌رود و سد انحرافی نکوآباد، سه زه‌کش تخلیه شونده به رودخانه و یک چاه فلمن، با اندازه‌گیری برخی پارامترهای شیمیایی، طی تیر تا اسفند 1385، به همراه امکان آلودگی این آب‌ها به حشره‌کش دیازینون، در فاصله زمانی مهر تا اسفند 1385، به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) مورد بررسی قرارگرفت. هم‌چنین توان خودپالایی زاینده‌رود در محدوده مورد مطالعه محاسبه شد. نتایج آزمایش‌های انجام گرفته نشان داد که دیازینون در آب زاینده‌رود و پساب‌ها وجود ندارد. عوامل مختلف فیزیکی، شیمیایی و زیستی مانند امکان هیدرولیز دیازینون در نتیجه تماس با آب در طی فصل تابستان به دلیل شروع اندازه‌گیری‌های باقی‌مانده آن از مهر، بر عدم ردیابی این حشره‌کش دخالت دارند که مورد بررسی قرارگرفته‌اند. در نمونه مهر چاه فلمن، دیازینون به غلظت 1/32 نانوگرم در لیتر ردیابی شد که این مقدار کمتر از استانداردهای موجود برای دیازینون در آب شرب است. هم‌چنین غلظت نیتروژن- نیتراتی در این ماه برابر 24 میلی‌گرم در لیتر به دست آمد که 4/2 برابر حد استاندارد 10 میلی‌گرم در لیتر می‌باشد. به علت افزایش تخلیه پساب‌های گوناگون به داخل زاینده‌رود، توان خودپالایی رودخانه از بالادست به پایین‌دست کاهش می‌یابد. بنابراین جلوگیری از مصرف بی‌رویه آفت‌کش‌ها و تصفیه پساب‌های ورودی به زاینده‌رود، توجه بیشتری را می‌طلبد. <p>  In this study, chemical quality of Zayandehrud river between Zayandehrud Regulating Dam and Nekouabad Diversion Dam, three discharging drains and one Fehlman well were measured using HPLC with determine the pollution concentration of diazinon insecticide from July 2006 to March 2007. Also, Zayandehrud’s assimilative capacity was determined. The results showed that river water and drains were not polluted to diazinon. Physical, chemical and biological factors effective in the diazinon detection were assessed. Diazinon was detected in the groundwater sample in October with concentration of 32.1 ng/L. This level was lower than the maximum permissible level for drinking water. Also, the NO^-₃ concentration in this month was 24 mg/L that is 2.4 times the standard level (10 mg/L). Due to the increased discharge of different wastewaters to Zayandehrud, its assimilative capacity decreased from upstream to downstream. So, prevention of use of pesticides and pre-treatment of wastewaters that are discharged to this river need more attention. </p> آلودگی آب، زاینده‌رود، چاه فلمن، HPLC، دیازینون، خودپالایی Water pollution, Zayandehrud, Fehlman well, HPLC, Diazinon, Assimilative capacity 1 20 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-498-6&slc_lang=fa&sid=1 J. Abedi-Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@cc.iut.ac.ir Yes Z. Nasri زهره نصری No KH. Talebi خلیل طالبی No A. Mamanpoush علیرضا مأمن پوش No S.F. Mousavi سید فرهاد موسوی No