fa اعتباریابی و ارزیابی مدل رشد گیاهی CropSyst در تعیین الگوی کشت مناسب در شرایط کم آبیاری- مطالعه موردی شبکه آبیاری و زه‌کشی شهید چمران عمومی Ggeneral پژوهشي Research کم آبیاری از استراتژی‌های به کار رفته در سال‌های اخیر برای کسب محصول با درآمد و سود ماکزیمم است. در این راستا، تحقیق در زمینه تعیین سطوح مناسب کم آبیاری ضروری است. از آنجایی‌که تعیین سطوح متفاوت عملکرد از طریق آزمایش‌های مزرعه‌ای مشکل می‌باشد، استفاده از مدل‌های شبیه‌سازی راه‌کاری است که از طریق آن می‌توان بیلان آبی را مورد بررسی قرار داده، فرآیند رشد را شبیه‌سازی کرده و به مطالعه سناریوهای مختلف مدیریتی پرداخت. هدف این مطالعه، اعتباریابی و ارزیابی مدل رشد گیاهی CropSyst جهت تعیین الگوی کشت مناسب در شرایط کم آبیاری است. با اعمال سه سناریوی کم آبیاری با مقادیر 10%، 20% و 30% روی شش محصول باقلا، لوبیا، گندم، سیب زمینی، آفتابگردان و برنج در مدل، نتیجه‌گیری شد که اعمال کم آبیاری10% در باقلا، سیب زمینی و لوبیا؛ 20% در آفتابگردان و 30% در گندم مناسب بوده و بهتر است که در مورد برنج شرایط کم آبیاری اعمال نشود. هم‌چنین از آنجایی‌که میزان بهره‌وری آب یکی از معیارهای اساسی در گزینش نهایی هر یک از محصولات فوق می‌باشد با تعیین شاخص سود خالص بهره‌وری به ازای متر مکعب (NBPD) مشخص گردید که بیشترین میزان NBPD مربوط به محصول باقلا با مقدار6853 ریال در متر مکعب و کمترین میزان مربوط به آفتابگردان با ارزشی معادل 2809ریال در متر مکعب می‌باشد. Deficit irrigation is one of the strategies used to obtain products with maximum profits in recent years. In this context, research on determining appropriate levels of deficit irrigation is essential. Since determining the different levels of performance through field experiments is difficult, the use of simulation models is a strategy through which we can examine the water balance data, simulate the growth process, and to study different managerial scenarios. The purpose of this study was validation and evaluation of CropSyst, a plant growth model, to determine suitable cropping patterns in deficit irrigation conditions. Applying three deficit irrigation scenarios in model, with values of 10%, 20% and 30% on six crops, fava bean, bean, wheat, potato, sunflower and rice, we concluded that the applied deficit irrigation of 10% to bean, potato and beans, 20% to sunflower and 30% to wheat had been suitable, and it is better not to apply deficit irrigation in rice. Also, since in final selection, the rate of water productivity is one of the basic criteria in each crop mentioned above, determining net benefit based on drop index (NBPD) per cubic meter showed that the most NBPD is related to bean with 6853 Rials per cubic meters and the lowest amount is related to sunflower with a value equal to 2809 Rials per cubic meters. الگوی کشت، بهره‌وری آب، کم آبیاری، مدل رشد گیاهی CropSyst Cropping pattern, CropSyst crop growth rate model, Deficit irrigation, Water productivity. 49 61 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1711-1&slc_lang=fa&sid=1 M. H.Nazarifar محمد هادی نظری فر nazarifar@ut.ac.ir Yes R. Momeni رضوانه مومنی No