fa بررسی آثار جداگانه و توأم مواد آلی و معدنی بر اندازه خاکدانه‌ها در یک خاک شور و سدیمی با بافت سیلت لوم عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به تأثیر ساختمان خاک و پایداری خاکدانه‌ها بر فرسایش پذیری خاک و لزوم افزایش پایداری و مقاومت خاکدانه‌ها در برابر عوامل فرساینده‌ای مانند باد و آب، این تحقیق روی نمونه خاک سطحی (عمق20-0 سانتی‌متر) جمع‌آوری شده از اراضی زراعی حساس به فرسایش واقع در دشت چاهو (شهرستان مهر) در جنوب استان فارس انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 10 تیمار در 3 تکرار اجرا شد و تیمارها عبارت بودند از شاهد (بدون افزودن ماده اصلاح‌کننده)، گچ خالص، کاه‌ و کلش خرد شده گندم، کود دامی، کاه و کلش همراه با گچ، کود دامی همراه با گچ هر کدام به میزان 1 درصد وزنی، سیمان در سطوح 3/0، 6/0 و 9/0 درصد وزنی و گچ همراه با سیمان 9/0 درصد وزنی. یک، چهار و هفت ماه پس از اعمال تیمارها با برداشت نمونه‌های 50 گرمی از هر تیمار، میزان خاکدانه‌های با اندازه‌های 53 تا 4000 میکرو‌متر به روش الک‌تر اندازه‌گیری شد و میانگین وزنی- قطر (MWD) آنها محاسبه گردید. نتایج نشان داد که کاربرد تیمارهای کود دامی و کاه و کلش به تنهایی یا همراه با گچ، متناسب با کاهش مقدار خاکدانه‌‌های با اندازه µm>106 باعث افزایش خاکدانه‌های با اندازه µm< 106 شده‌اند. هم‌چنین، تأثیر این تیمارها در افزایش میزان MWD ناشی از افزایش بیشتر خاکدانه‌های با اندازه µm<1000 بوده است. با توجه به نتایج به دست آمده از این تحقیق، می‌توان کاربرد این تیمارها را برای افزایش مقاومت خاک‌های سیلت لوم حساس در شرایط مشابه پیشنهاد نمود. Soil structure and aggregate stability affect soil erodibility. There is a necessity for increasing aggregate stability against erosive factors such as wind and water. This study was conducted on surface soil samples (0-20cm) collected from agricultural land susceptible to erosion located in Chahoo, southeast of Fars province. The experimental design was CRD with 10 treatments and was replicated 3 times as follows: control plot (without addition of soil amendments), pure gypsum, chopped wheat straw, farm yard manure, gypsum+wheat straw, gypsum+ farm yard manure (1% w/w), cement at levels (0.3% w/w), (0.6% w/w), (0.9% w/w), gypsum +cement (0.9% w/w). After one, four and seven months, the amounts of soil aggregates in 53-4000 µm sizes were determined by wet sieving and MWD was calculated. The results of aggregate size distribution in every stage of the experiment showed that application of farm yard manure and wheat straw separately or in combination with gypsum through reduction in aggregates with diameters of <106 µm has caused an increase in aggregates with diameter of >106 µm. Based on the results of this research, the effect of these treatments, which increased MWD of the aggregate, results from the amount of aggregates with diameters larger than 1000 µm. According to the results of this study, it is suggested that these treatments be considered suitable to increase the stability of sensitive silt loam soils. کاه و کلش، کود دامی، گچ، سیمان، خاکدانه‌ها Wheat straw Farm yard manure, Gypsum, Cement, Aggregates 169 178 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1513-1&slc_lang=fa&sid=1 K. Enayati کوکب عنایتی No M.J. Rousta محمد جواد روستا Rousta@farsagres.ir Yes A. Vakili آزاده وکیلی No