fa بررسی ژنتیکی پایداری در برر عامل بیماری سفیدک دروغی توتون <span dir=ltr>(<i>Peronospora tabacina</i> Adam)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">به منظور تجزیه و تحلیل ژنتیکی پایداری واریته‌های توتون به بیماری سفیدک دروغی و برآورد ترکیب‌پذیری ارقام، چهار واریته توتون بل 61-10، برجراک سی، سامسون و ترامف پایدار و حساس به بیماری سفیدک دروغی، دریافتی از سازمان بین‌المللی تحقیقات توتون (کورستا)، در سال 1376 به صورت طرح دی‌آلل یک طرفه تلاقی، و در سال 1377 والدین و نتایج آنها کشت و مورد بررسی قرار گرفتند. هم‌چنین، به منظور بررسی اثر ژن‌های کنترل کننده صفت پایداری و حساسیت، و گرفتن بذور نسل E₂، BC₁ و BC₂، نسل F₁ حاصل از تلاقی چهار واریته توتون خودگشن، و با والدین مربوطه تلاقی برگشتی داده شدند. در سال 1378، کلیه ژنوتیپ‌ها به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار کشت، و میزان پایداری و حساسیت ژنوتیپ‌هـا در مقابل بیماری سفیدک دروغی بـا روش استانـدارد کورستـا اندازه‌گیری، و نتایج مربوط به والدین، نسل‌های F₁ و F₂ به صورت یک دی‌آلل 4×4 تجزیه و تحلیل گردید.</p><p style="DIRECTION: rtl"> نتایج تجزیه واریانس تفاوت معنی‌داری را بین ژنوتیپ‌ها از نظر پایداری به پرونسپورا نشان داد، و تجزیه میانگین نسل‌ها گویای پیروی خانواده‌های برجراک سی × بل 61-10 و ترامف × بل 61-10 از مدل ساده افزایش - غالبیت بود. در حالی که در سایر خانواده‌ها آثار متقابل غیر‌آللی (اپیستاتیک) پدیدار گشت، و با مدل شش پارامتری متر و جینکز برای وجود آثار متقابل دوژنی برازش نشان دادند. بدین ترتیب، با توجه به وراثت‌پذیری خصوصی برآورد شده (34% تا 85%)، امکان گزینش موفقیت‌آمیز لاین‌های پایدار در برابر پرونسپورا در نسل‌های در حال تفکیک، برای برخی از تلاقی‌ها وجود دارد. به سبب ترکیب‌پذیری عمومی معنی‌دار والدین برای صفت پایداری نسبت به پرونسپورا، نقش آثار افزایشی ژن‌ها در زمینه پایداری در برابر عامل بیماری سفیدک دروغی چشم‌گیر بود. در مجموع، وراثت‌پذیری خصوصی برای ژنوتیپ‌های مورد بررسی به میزان 72% تا 75% برای این صفت برآورد شد. </p> <p>In order to analyze the genetics of tobacco cultivars’ resistance to blue mould (<em>Peronospora tabacina</em> A.) and to estimate the combining ability of the four resistant and susceptible tobacco cultivars (Bel 61-10, Bergerac C, Samsoun and Trumpf) received from CORESTA, these cultivars were crossed in 1997 in a half-diallel crossing system and in 1998 their parents and their progenies were sowed. Also to estimate gene effects controlling resistance and susceptibility of cultivars and to obtain F₂, BC₁ and BC₂ generations, F₁ generation was selfed and backcrossed with their parents. In 1999, the six generations (P₁, P₂, F₁, F₂, BC₁ and BC₂) from six families were evaluated in a complete block design with 3 replications and the resistance of genotypes against <em>Peronospora tabacina</em> were evaluated by the standard method of CORESTA and the parents with their F₁ and F₂ progenies were analyzed as a 4×4 half-diallel crossing system. </p><p>The ANOVA showed significant differences among genotypes concerning resistance to <em>Peronospora tabacina</em> and the generation means analysis indicated fit of families Bel 61-10 x Bergerac C and Bel 61-10 x Trumpf with additive-dominance model. The rest of the families showed non-allelic digenic interactions (epistasis) and were fit to 6-parameter model of Mather and Jinks. Because of moderate to high narrow sense heritability of resistance to <em>Peronospora tabacina</em> (from 34 to 85% for different families), the selection of resistant lines may be successful. The results showed significant GCA of parents for the resistance to <em>Peronospora tabacina</em>. So, the role of additive effects of genes concerning resistance to <em>Peronospora tabacina</em> was recognized and the estimated heritability (in the narrow sense) was from 72% to 75% for this trait. </p> پرونسپورا تاباسینا، سفیدک دروغی، توتون، اثر ژن ها ، میانگین نسلها Peronospora tabacina , Downy mildew, Tobacco, Genes effect, Generation means. 65 74 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-183&slc_lang=fa&sid=1 R. Honarnejad رحیم هنرنژاد Yes M. shoai-Deylami مرداویج شعاعی دیلمی No M. Mesbah محرم مصباح No