fa مطالعه آزمایشگاهی و عددی الگوی جریان در آبگیر 30 درجه منشعب از کانال ذوزنقه‌ای عمومی Ggeneral پژوهشي Research شناخت الگوی جریان و بخصوص ابعاد لوله‌ جریان در دهانه آبگیرهای جانبی، برای مطالعه میزان دبی و رسوب ورودی به آبگیر و نیز روش‌های کنترل رسوب ورودی به آبگیر حائز اهمیت می‌باشد. تأکید مطالعات گذشته بر شناخت الگوی جریان در آبگیرهای منشعب از کانال مستقیم بوده‌است. در مطالعه حاضر ابتدا آزمایش‌های مختلفی در فلوم آزمایشگاهی روی آبگیرجانبی که با زاویه 30 درجه از دیواره کانال ذوزنقه‌ای منشعب شده بود انجام و مؤلفه‌های سه بعدی سرعت اندازه‌گیری شد. سپس با به‌کار بردن این داده‌ها مدل ریاضی SSIIM2 کالیبره و صحت‌سنجی شد و این مدل برای شرایط هیدرولیکی دیگری از جمله آبگیری از کانال مستطیلی نیز اجرا گردید تا محدوده قابل قبولی از داده‌ها حاصل شود. با اسستنتاج داده‌های حاصل، عرض تقسیم جریان برای شرایط هیدرولیکی مختلف تعیین و روابطی برای پیش‌بینی این ابعاد برازش و این روابط با روابط به دست آمده از دو محقق دیگر مقایسه گردید. نتایج نشان داد که عرض جریان جدا شده در کف و سطح با نسبت آبگیری رابطه مستقیم دارد. هم‌چنین نشان داده شد که در مقایسه با آبگیری از کانال مستقیم، عرض لوله‌ جریان درآبگیری از کانال ذوزنقه‌ای در سطح افزایش و در کف کاهش می‌یابد و چون غلظت رسوب در کف بیشتر از لایه‌های سطحی است، مایل بودن دیواره کانال اصلی سبب کاهش رسوب ورودی نیز خواهد شد In diversion flows, a portion of stream flow which enters the intake is diverted from upstream of the intake denoted by a surface and is called dividing stream surface (DSS). The amount of flow and sediment discharge entering the intake as well as design of submerged vanes to control sediment depends on determination of dividing stream width. In this study, the experimental tests were carried out at a 30 degree water intake from a trapezoidal section. Three components of velocity data were obtained for different flow conditions. Then numerical SSIIM2 model was calibrated and verified using tests data. More flow conditions such as the main channel with rectangular section were run using SSIIM2 model to get enough hydraulic data. From analysis of these datas it was found that the dividing stream width in different distances from the bed depends directly upon the diversion flow ratio. It was found that in comparison to the rectangular section, in trapezoidal cross section, the DSS dimensions are modified in such a way that its width is increases at the surface and reduced at the bed for the same flow conditions. Relations for predicting the dividing stream width and diversion flow ratio have been presented in this paper for intake from both rectangular and trapezoidal cross sections. آبگیر، عرض لوله‌ جریان، کانال نیم ذوزنقه‌ای، مدل SSIIM2، الگوی جریان Lateral intakes, Diversion Stream width, Semi-trapezoidal channel, SSIIM2 model, Flow patterns. 35 46 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1911-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Karami Moghaddam مهدی کرمی مقدم m_karami_mo@yahoo.com Yes M. Shafai Bajestan محمود شفاعی بجستان No H. Sedghi حسین صدقی No