fa مقایسه شاخص جریان پایه در روش‌های مختلف تجزیه هیدروگراف جریان در تعدادی از رودخانه‌های استان آذربایجان غربی عمومی Ggeneral پژوهشي Research تفکیک دبی پایه همواره یکی از موضوعات مهم در هیدرولوژی بوده و در مناطق خشک و نیمه خشکی مثل ایران نقش حیاتی در مدیریت منابع آب دارد. در این مقاله، مقایسه بین روش‌های متداول خودکار تجزیه هیدروگراف جریان شامل روش تجربی حداقل محلی و روش فیلتر رقومی یک پارامتره با پارامترهای فیلترینگ مختلف 9/0 تا 975/0 و دو پارامتره بر اساس شاخص جریان پایه برای برآورد دبی پایه صورت گرفت. بدین منظور از بررسی جریان روزانه تعدادی از ایستگاه‌های هیدرومتری استان آذربایجان غربی در یک دوره 31 ساله استفاده شد. برای انجام این مقایسه از روش گرافیکی و مطابقت با جریان مشاهداتی روزانه و ضریب هم‌بستگی بین آنها به همراه شاخص دبی پایه استفاده شد. هدف اصلی این تحقیق، تشخیص مناسب‌ترین روش تفکیک هیدروگراف جریان و برآورد دبی پایه است. نتایج نشان داد که جریان پایه در روش‌های مختلف بخش زیادی از کل جریان را تشکیل داده و دارای نوسانات زیادی نیز می‌باشد. اگرچه روش فیلتر رقومی دو پارامتره از لحاظ هیدرولوژیک انعطاف پذیرتر از دیگر روش‌هاست، ولی روش فیلتر رقومی یک پارامتره نیز مشروط به انتخاب پارامتر فیلترینگ مناسب - که در این منطقه 925/0 است - دارای صحت برآورد مناسب می‌باشد. هم‌چنین شاخص دبی پایه نیز در حوزه‌های آبخیز مورد مطالعه با استفاده از روش منتخب فیلتر رقومی دو پارامتره بین 54/0 تا 78/0 متغیر است Baseflow separation has long been an important topic in hydrology and has a crucial role in water resources management in arid and semi arid regions like Iran. In this paper, a comparison among commonly used automated techniques for hydrograph separation including theoretical method of local minimum and digital filter of one parameter with different filtering parameters of 0.9 to 0.975 and two parameter methods was done to estimate baseflow using baseflow index. For this purpose, daily flow data in some stream gauging stations in west Azarbaijan province were used. For comparison, in addition to baseflow index the graphical method based on the observed daily flow data and correlation coefficient among them was utilized. The main aim of this research is distinguishing the most suitable method in hydrograph separation and estimating the baseflow. Results showed that in different methods baseflow largely contributes to streamflow and also has high fluctuations. However, the results of the digital filter with two parameters appear to be hydrologically more plausible than those of the other methods, but the results of digital filter with proper parameter - in this region one parameter method with filter of 0.925- has proper estimation accuracy. Also, the baseflow index based on method of two parameter digital filtering varies from 0.54 to 0.78 in this study area. دبی پایه، تجزیه هیدروگراف، شاخص جریان پایه، فیلتر رقومی برگشتی، استان آذربایجان غربی Baseflow, Hydrograph separation, Baseflow index, Recursive digital filter, West Azarbaijan Province 219 228 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1916-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Teimouri مهدی تیموری m.teimouri@yahoo.com Yes M.R. Ghanbarpour محمدرضا قنبرپور No M. Bashirgonbad محمد بشیر گنبد No M. Zolfaghari مریم ذوالفقاری No S. Kazemikia سمیه کاظمی کیا No