fa تأثیر نیتروژن و منگنز بر قابلیت استفاده برخی عناصر غذایی خاک تحت کشت گیاهان مختلف عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">به منظور شناخت اثر مصرف نیتروژن و منگنز بر قابلیت استفاده برخی از عناصر غذایی در سه کشت گندم (<em>Triticum</em> <em>aestivum</em> L)، ذرت (<em>Zea mays</em> L) و اسفناج (<em>Spinacia oleracea</em> L)، آزمایشی در شرایط گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در چارچوب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. تیمارها شامل پنج سطح نیتروژن (صفر، 50، 100، 200 و 400 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک به صورت آمونیوم نیترات) و سه سطح منگنز (صفر، 15 و 30 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک به صورت منگنز سولفات) و در چهار تکرار بود. این آزمایش در سه گیاه عمده زراعی و باغی، یعنی ذرت از رقم سینگل کراس 704، گندم از رقم فلات و اسفناج از رقم .<em>Spinacea</em> s انجام پذیرفت. پس از هشت هفته، میزان ازت کل خاک و مقدار منگنز، آهن، روی و مس قابل عصاره‌گیری خاک با عصاره‌گیر DTPA اندازه‌گیری شد. </p><p>نتایج نشان داد که کاربرد نیتروژن و منگنز به طرز معنی‌داری غلظت منگنز عصاره‌گیری شده خاک را در هر سه کشت افزایش داد، ولی در مقدار ازت کل خاک تأثیر چندانی نداشت. مصرف ازت باعث افزایش مقدار آهن قابل استفاده خاک در کشت ذرت شد. هم‌چنین، کاربرد منگنز غلظت روی و مس قابل عصاره‌گیری خاک با DTPA را در کشت گندم و مس خاک را در کشت ذرت کاهش داد. </p> <p>Nitrogen is usually the most limiting nutrient for crop production. Thus, N fertilizer is widely used by farmers. Moreover, Mn deficiency in some calcareous soils of Iran with high pH has been reported. Therefore, the addition of nitrogen and manganese to achieve the optimum yield is necessary. The objective of this study was to evaluate the effect of N and Mn applications on the availability of some soil nutrients under wheat (<em>Triticum aestivum</em> L.), corn (<em>Zea mays</em> L.), and spinach (<em>Spinacia oleracea</em> L.) plants in greenhouse conditions. In a factorial test, five levels of N (0, 50, 100, 200 and 400 mg/kg soil as NH₄NO₃) and three levels of Mn (0, 15 and 30 mg/kg soil as MnSO₄) in a completely randomized design with four replication were applied. Corn, wheat and spinach varieties were sc₇₀₄ Falat and <em>Spinacea</em> spp., respectively. After eight weeks, total N content and DTPA-extractable Mn, Fe, Zn and Cu of soil were measured.</p><p> The results indicated that N and Mn applications increased Mn-extractable of soil in three cultures but didn’t affect the soil total N. Nitrogen application in corn increased available Fe in soil. Mn application decreased extractable Zn and Cu of soil in wheat and soil extractable Cu in corn. </p> نیتروژن ، منگنز ، گندم، ذرت ، اسفناج، عصاره گیر، DTPA Nitrogen, Manganese, Wheat, Corn, Spinach, DTPA extractant 93 104 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-202&slc_lang=fa&sid=1 Y. Parvizi یحیی پرویزی Yes A. Rounaghi عبدالمجید رونقی No