fa اثر مواد آلی خاک، هدایت الکتریکی و نسبت جذب سدیم بر مقاومت کششی خاک دانه ‌ها عمومی Ggeneral پژوهشي Research ویژگی‌های خاک‌های متأثر از املاح و فرایند تخریب ساختمان خاک تا حدی شناخته شده، ولی اثر شرایط شور و سدیمی بر ویژگی‌های مکانیکی خاک‌ها، کمتر بررسی شده است. در این پژوهش، اثر هدایت الکتریکی (EC) و نسبت جذب سدیم (SAR) بر مقاومت کششی خاک‌هایی که مقدار مواد آلی متفاوت دارند، در شرایط آزمایشگاهی بررسی گردیده است. نمونه‌های خاک از منطقه دشت ناز ساری تهیه شده و دارای نوع رس یکسان (با کانی غالب ایلایت) هستند. تفاوت عمده خاک‌ها در مقدار مواد آلی آنها بوده که خود، تابع مدیریت کشت است. محلول‌هایی با EC و SAR معین تیمارهای آزمایش را تشکیل می‌داد. با افزایش SAR ، مقدار مقاومت کششی کاهش یافته است. در SAR مشابه، تیمارهای با EC زیادتر، مقاومت کششی بیشتری داشته‌اند. مقاومت کششی با مقدار مواد آلی خاک‌ها رابطه مستقیم داشته است. آنالیز واریانس داده‌ها نشان داد که در سطح یک درصد، بین انواع خاک‌ها (در چهار سطح)، عمق نمونه‌برداری (در دو سطح)، EC (در دو سطح) و SAR (در سه سطح)، تفاوت معنی‌داری در میانگین متغیرهای اندازه‌گیری شده وجود دارد. برای فاکتور خاک، ترتیب بزرگی میانگین‌ها چنین بوده است: خاک بکر < خاک تحت کشت علوفه دائم فسکیو < خاک تحت کشت فشرده با تناوب‌های منظم < خاک تحت کشت علوفه دائم آگروپایرون. The general characteristics of salt-affected soils and soil structure degradation process are partially known, but the effects of saline and sodic conditions on mechanical properties of soils are not well recognized. In this study, the effects of electrical conductivity (EC) and sodium adsorption ratio (SAR) on tensile strength of soils with different organic carbon contents were assessed under laboratory conditions. The soil samples were collected from Dasht-E-Naz, at Sari region in the North of Iran. The samples had the same clay mineral (Illitic) and the main difference between them was the organic carbon content, subjected to different cropping systems. The tensile strength was determined on soil samples which had been treated by solutions having defined EC (0.5 and 4 dS/m) and SAR (0, 5, 15). The tensile strength was positively related to organic carbon content, but negatively to SAR. With increasing SAR, tensile strength decreased, and at a given SAR, the treatments with higher EC showed higher tensile strength. The analysis of variance showed significant differences (at 0.01) between soil samples (four levels), soil sampling depth (two levels), EC (two levels), and SAR (three levels) for all variables under investigation. For soil factor, the order of averages were: Virgin soil > Permanent pasture (Festuca) > Intensive cropping > Permanent pasture (Agropyron). مواد آلی خاک،SAR،EC مقاومت کششی خاک دانه ها Soil organic matter, Salt-affected soils, Aggregate tensile strength 151 161 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-220&slc_lang=fa&sid=1 F. Tajik فواد تاجیک Yes H. Rahimi حسن رحیمی No E. Pazira ابراهیم پذیرا No