fa قابلیت استفاده از فسفر و پروتئین در جوجه‌ های گوشتی نر تغذیه شده با واریته ‌های مختلف گندم با و بدون مکمل فیتاز عمومی Ggeneral پژوهشي Research تأثیر مکمل آنزیم فیتاز بر قابلیت استفاده فسفر و پروتئین و نیز عملکرد جوجه‌های گوشتی تغذیه شده با هشت واریته مختلف گندم ارزیابی شد. مقدار فیتات واریته‌های گندم در آزمایشگاه تعیین گردید. در چارچوب طرح کاملاً تصادفی به روش فاکتوریل، 384 قطعه جوجه یک روزه گوشتی نر تجاری (هوبارد×پترسون) به 96 گروه چهار جوجه‌ای تقسیم شدند. هر یک از 24 جیره آزمایشی (هشت واریته گندم) در سه سطح آنزیم فیتاز (صفر، 500 و 1000 واحد در کیلوگرم) به چهار تکرار و به مدت 21 روز داده شد. در سن 21 روزگی، جوجه‌های هر تکرار توزین و به وسیله شکستن مهره گردن کشته شدند. محتویات ایلئوم جمع‌آوری و برای تعیین فسفر، فیتات، نیتروژن و اکسید کرم تجزیه شیمیایی گردید. استخوان ران چپ دو جوجه در هر تکرار جدا و با هم مخلوط و برای تعیین خاکستر استخوان مورد استفاده قرار گرفت. میان واریته‌های مختلف گندم از لحاظ میزان فیتات اختلاف معنی‌دار (P<0.03). دیده شد. اثر واریته گندم بر وزن بدن، ضریب تبدیل غذا و خاکستر استخوان معنی‌دار بود (P<0.05). فیتاز اضافه شده باعث بهبود معنی‌دار (P<0.05) وزن بدن، مصرف غذا، ضریب تبدیل غذا و خاکستر استخوان گردید. افزودن 500 واحد فیتاز در کیلوگرم غذا قابلیت هضم پروتئین را به گونه‌ای معنی‌دار بهبود بخشید. اختلاف بین سطوح فیتاز (500 و 1000 واحد) از لحاظ وزن بدن، مصرف غذا، ضریب تبدیل غذا و خاکستر استخوان معنی‌دار نبود. به طور کلی، افزودن فیتاز به جیره‌های حاوی گندم باعث بهبود عملکرد، قابلیت هضم پروتئین و قابلیت استفاده از فسفر فیتاته در جوجه‌های گوشتی شد. بنابراین، می‌توان برای کاهش هزینه غذا و آلودگی محیط از فیتاز استفاده نمود. Effect of supplemental phytase on phosphorus and protein utilization and performance of broiler chickens fed on eight different wheat varieties were evaluated. The phytate contents of wheat varieties were determined. In a completely randomized design with a 8*3 factorial arrangement, 384 day-old commercial male brioler chicks (HubbardPeterson) were divided into 96 groups, four chicks per group. Each of the 24 experimental diets (eight varieties) and three levels of phytase (zero, 500 and 1000 FTU/Kg) were given to four replicates for a period of 21 days. At 21 days of age, chickens of each replicate were weighed and killed by cervical dislocation. Ileal contents were collected and analyzed for P, N, phytate and chromic oxide. Left tibia of two birds in each replicate were removed, pooled and stored at -20^oC for bone ash determination. There was a significant (P<0.03) difference in phytate contents between different wheat varieties. Effect of wheat varieties on body weight, feed conversion ratio and bone ash was significant (P<0.05). Added phytase improved body weight, feed consumption, feed conversion ratio and bone ash significantly (P<0.05). Phytase added at 500 FTU/Kg, improved protein digestibility significantly (P<0.01), but increasing the supplement to 1000 FTU/Kg had no further effect. Difference between enzyme levels (500 and 1000 FTU/Kg) was not significant regarding body weight, feed consumption, feed conversion ratio and bone ash. Overall addition of phytase to the diets containing wheat caused an improvement in performance, protein digestibility, and phytase phosphorus utilization in broiler chickens, and can, therefore, be used in diets to reduce feed cost and environmental problems. فیتاز، فیتات، فسفر، قابلیت هضم پروتئین، جوجه ‌های گوشتی Phytase, Phytate, Phosphorus, Protein digestibility, Broiler 213 220 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-226&slc_lang=fa&sid=1 J. Pourreza جواد پوررضا Yes H. Classen هنری کلاسن No