fa مطالعه تغییرات مکانی شوری خاک در منطقه رامهرمز (خوزستان) با استفاده از نظریه ژئواستاتیستیک 1- کریجینگ عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این بررسی روش مناسبی جهت مطالعه تغییرات مکانی شوری خاک ارائه می‌گردد. بدین منظور اطلاعات حاصل از مطالعات تفضیلی اراضی منطقه رامهرمز خوزستان، که بر پایه روش مساحی آزاد استوار بوده، مورد استفاده قرار گرفت. بررسی تغییرات میزان شوری، با استفاده از حدود 600 نمونه، به فاصله تقریبی 500 متر و در سه عمق 50-0 و 100-50 و 100-150 سانتیمتری انجام شد. برای تعیین تغییرات مکانی شوری در اعماق مختلف خاک از واریوگرام، که یک تابع آماری مخصوص تجزیه و تحلیل ساختار مکانی متغیرهای جغرافیایی می‌باشد، استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که دامنه تأثیر واریوگرام‌های محاسبه شده در هر سه عمق تقریباً یکسان (13-12 کیلومتر) بوده،‌که چگونگی الگوی پراکنش جغرافیایی مواد مادری و واحدهای فیزیوگرافی در منطقه را نشان می‌دهد. به منظور تهیه نقشه شوری در اعماق مختلف خاک از روش آماری کریجینگ معمولی برای قطعات به ابعاد 500 × 500 متر در سطح منطقه مطالعاتی استفاده شد. مقایسه بین نقشه‌های شوری حاصل از کریجینگ و نقشه شوری حاصل از مساحی آزاد منطقه مطالعاتی با استفاده از داده‌های معیار صورت گرفت. نتایج نشان می‌دهد که شباهت کلی بین داده‌های معیار و نتایج کریجینگ حدود 40% بوده، در حالی که برای نقشه شوری حاصل از مساحی آزاد حدود 36% می‌باشد. علاوه بر آن، نتایج حاصله موید این نکته است که نقشه‌های مبتنی بر روش کریجینگ از قابلیت اعتماد بیشتری جهت تعیین موقعیت کلاس‌های شوری 0S و 1S برخوردار بوده (75%) و این در حالی است که قابلیت اعتماد نقشه شوری حاصل از مساحی آزاد برای نشان دادن این کلاس‌ها حدود 50% می‌باشد. نتایج حاصله موید این نکته است که می‌توان در کنار روشهای معمول تهیه نقشه‌های شوری خاک از روشهای آماری ارائه شده در نظریه ژئواستاتیستیک نیز بهره جست. This study addresses the methodology of studying spatial variability of soil salinity. The information used is based on a semi-detailed soil survey, followed by a free survey, conducted in Ramhormoz, Khuzestan. The study of soil salinity variations was carried out using about 600 sampling points with an average distance of 500 m, at three depths of 0-50, 50-100, and 100-150 cm. To determine the spatial variability of soil salinity at different depths, the variogram which is a statistical function for the spatial variability analysis of the geographical variables was used. The results indicate that all variograms show almost the same range of 12 - 13 km which is closely related to the geographical distribution of the soil parent materials in the area. Ordinary block kriging was used to map salinity at different depths for a block dimension of 500 × 500 m. A comparison between the kriged estimates and the soil salinity map, produced during the soil survey, showed that the overall similarity between the test data and the classified kriging estimates was 40%, while the overall agreement between the test data and the soil survey salinity map was 36%. A detailed similarity calculation showed that the reliability of the classified kriging estimates representing the lowest salinity classes (S0, S1) is larger (75%) than the reliability of the soil survey salinity map representing these classes (50%). Consequently, the results indicate that geostatistical tools can be used to support the present-day procedures of soil salinity mapping. شوری، هدایت الکتریکی (EC مساحی آزاد ، تغییرات مکانی ، ژئواستاتیستیک ، نظریه متغیر مکانی، سمس واریانس، واریوگرام، برآورد بهینه، کریجینگ Salinity, EC, Free survey, Spatial variability, Geostatistics, Spatial variability analysis, Semi-variance, Variogram, Kriging estimation 49 64 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-241&slc_lang=fa&sid=1 Jahangard Mohammadi جهانگرد محمدی Yes