fa همبستگی بین منگنز عصاره گیری شده به وسیله پنج روش با خصوصیات خاک و پاسخهای گیاه سویا در خاکهای آهکی استان فارس عمومی Ggeneral پژوهشي Research تعداد 22 نمونه خاک (از عمق 0 تا 20 سانتیمتری) استان فارس با روشهای <span dir="ltr"> 0/05M Na₂ EDTA ،0/1 NH₃PO₄ ، 1/5M NH₄H₂PO₄ ، DTPA</span> و <span dir="ltr">%1Na₂EDTA</span>عصاره‌گیری شده و در یک آزمایش گلخانه‌ای هفت هفته‌ای به کار رفت. طرح آزمایشی فاکتوریل 3 × 22 با 22 خاک (رس 16 تا 63 درصد، پ‌هاش 8/7 تا 2/8، قابلیت هدایت الکتریکی 32/0 تا 78/1 دسی زیمنس بر متر، کلسیم کربنات معادل 28 تا 63 درصد، ماده آلی 1/1 تا 9/4 درصد، ظرفیت تبادل کاتیونی 9 تا 27 سانتی‌مول در کیلوگرم و منگنز عصاره‌گیری‌شده با  <span dir="ltr"> 4 DTPA</span>تا 24 میلیگرم در کیلوگرم)، 3 سطح منگنز مصرفی (0، 10 و 20 میلیگرم در کیلوگرم به صورت منگنز سولفات)،‌ سه تکرار و گیاه سویا [<em>Glycine max</em> (L.) Merr] رقم ویلیامز بود. مصرف منگنز وزن خشک گیاه را از 4 تا 104% (میانگین 12% نسبت به شاهد) افزایش داد، اما بر غلظت منگنز گیاه تأثیر معنی‌داری نداشت. جذب کل منگنز به وسیله گیاه به طور معنی‌داری افزایش یافت ولی بازیابی ظاهری منگنز بسیار ناچیز (05/0%) بود. پ‌هاش، کلسیم کربنات معادل و رس خاک از خصوصیات مؤثر در عصاره‌پذیری منگنز تشخیص داده شد. منگنز عصاره‌گیری‌شده با DTPA، به تنهائی با سطح بحرانی 13 میلیگرم در کیلوگرم خاک) یا همراه با برخی خصوصیات خاک،‌ تنها شکل منگنزی بود که پیش‌بینی قابل قبولی از پاسخهای گیاهی به دست داد. Twenty-two surface soil samples (0-20 cm) from Fars province were extracted by five extractants (i.e., DTPA, 1.5 M NH₄H2PO₄, 0.1 NH₃PO₄, 0.05 MNa2EDTA, and 1% Na₂EDTA) and used in a 7-week greenhouse experiment which was a 22 × 3 factorial with 22 soils (clay 16-63% pH 7.8-8.2 electrical conductivity 0.32-1.78 dS m^-1 calcium carbonate equivalent 28-63% organic matter 1.1-4.9% cation exchange capacity 9-27 cmol kg^-1 and DTPA-extractable Mn 4-24 mgkg^-1), 3 levels of applied Mn (0, 10, 20 mg Mn kg^-1 as manganese sulfate), 3 replications, and soybean [<em>Glycine max</em> (L.) Merr., cv. Williams]. Application of Mn significantly increased top dry weight by 4 to 104%, averaging to about 12% over the control. But the increase in Mn concentration was not significant. Total Mn uptake also significantly increased but the apparent recovery of the applied Mn was very low (i.e., 0.05%). Soil pH, calcium carbonate equivalent, and clay content were found to be the properties influencing the extractability of Mn. The DTPA-extractable Mn, alone (with a critical level of 13 mg Mn kg^-1) or along with some soil properties, was the only form of Mn that could reasonably predict the plant responses. منگنز، سویا ، خاکهای آهکی ، عصاره گیرهای منگنز، روش DTPA ، سطح بحرانی منگنز Manganese, Soybean, Calcareous soils, Extractants, DTPA method, Critical level 65 76 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-242&slc_lang=fa&sid=1 Sayed Ali Ghaffari Nejad Shahr-Babaki سیدعلی غفاری نژاد شهر بابکی Yes Najafali Karimian نجف علی کریمیان No