fa اثر وزن و مدت زمان نگهداری بر pH آلبومین و قدرت جوجه درآوری تخم مرغهای قابل جوجه کشی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p align="justify">تحقیق حاضر به منظور بررسی تأثیر وزن تخم مرغ و مدت زمان نگهداری بر pH آلبومین و قدرت جوجه درآوری تخم مرغهای قابل جوجه‌کشی انجام گرفت. بدین منظور از مرغهای مادر بومی که در محدوده سنی 28 تا 31 هفتگی بودند و میانگین وزن تخم مرغهای تولیدی آنها 50 گرم بود، استفاده شد. این تحقیق به صورت یک آزمایش فاکتوریل 8 × 3 (هشت دوره نگهداری و سه گروه وزنی) و در قالب یک طرح کاملاً تصادفی انجام گردید. دوره‌های مختلف نگهداری به ترتیب 1، 3، 6، 9، 12، 15، 18 و 21 روز نگهداری قبل از گذاشتن تخم مرغها در دستگاه جوجه‌کشی و گروههای مختلف وزنی در هر دوره نگهداری نیز به ترتیب 49-46، 52-50 و 56-53 گرم بود. درجه حرارت و رطوبت نسبی محل نگهداری تخم مرغها نیز در طول دوره نگهداری به ترتیب <strong><font style="BACKGROUND-COLOR: #f4f5f7"><font size="3"><font face="B Lotus"> 16<span dir="ltr"></span></font></font><span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: Symbol mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus' mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><span dir="ltr"></span><span style="mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><font face="Symbol" size="2">±</font></span></span><span dir="rtl"></span></font><span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: 'B Lotus' mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-ansi-font-size: 10.0pt"><span dir="rtl"></span> 1/5<span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: Symbol mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus' mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><span dir="ltr"></span><span style="mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><font face="Symbol" size="2">°</font></span></span><span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus'">C</span></span></strong>و 85-75 درصد بود. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که مدت نگهداری تأثیر معنی‌داری بر روی pH آلبومین (001>0)، درصد جوجه درآوری(0/001>p)،‌ وزن جوجه یک روزه (01/0>p)، درصد وزن جوجه یک روزه به وزن تخم مرغ (01/0>p)و مرگ و میر جنینی در سنین پایانی یعنی 21-15 روزگی (05/0>p) داشت، به طوری که با افزایش مدت نگهداری از یک روز به بیست و یک روز قدرت جوجه درآوری تخم مرغهای بارور از 4/89 به 7/42 درصد، وزن جوجه یک روزه از 8/34 به 9/35 گرم، درصد وزن جوجه یک روزه به وزن اولیه تخم مرغ از 5/67 به 1/70 درصد و مرگ و میر جنینی در سنین پایانی دوره جوجه‌کشی از 19/5 به 7/42 درصد رسید. گروههای مختلف وزنی نیز تاثیرات معنی‌دار ولی مختلفی بر روی صفات مورد اندازه‌گیری داشت، به طوری که با افزایش وزن تخم مرغهای قابل جوجه‌کشی قدرت جوجه درآوری کاهش(05/0>p)، وزن جوجه یک روزه و درصد وزن جوجه یک روزه به وزن تخم مرغ افزایش (01/0>p) و درصد مرگ و میر در سنین انتهایی جنینی نیز افزایش (05/0>p) یافت. به طور کلی با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق و همچنین با توجه به شرایط محیطی نگهداری فوق <span dir="rtl"></span><b><span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span>(</span><span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: "> 16 </span><span dir="ltr"></span><span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: Symbol mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus' mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><span dir="ltr"></span><span style="mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><font face="Symbol" size="2">±</font></span></span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span> 1/5<span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: Symbol mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus' mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><span dir="ltr"></span><span style="mso-char-type: symbol mso-symbol-font-family: Symbol"><font face="Symbol" size="2">°</font></span></span><span style="FONT-SIZE: 10pt LINE-HEIGHT: 90% FONT-FAMILY: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: Calibri mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: 'B Lotus'">C</span>)</span></b>، به نظر می‌رسد که با استفاده از تخم مرغهایی که دارای دامنه وزنی نزدیک به میانگین گله بوده و نگهداری آنها کمتر از 3 تا 4 روز باشد می‌توان بالاترین قدرت جوجه درآوری تخم مرغهای بارور را انتظار داشت. </p> This study aims to determine the effects of storage period and egg weight on albumen pH and hatchability of hatching eggs. For this purpose, the eggs produced by native breeder hens (28 - 31 weeks of age) were used in a completely randomized design with a 3 × 8 factorial arrangement. The main factors were 3 egg weight ranges (46 - 49, 50 - 52 and 53 - 56) and 8 storage periods (1, 3, 6, 9, 12, 15, 18 and 21 days). Temperature and relative humidity of storage room was 16 ± 1.5 °C and 75 - 85%, respectively. Storage period had significant effects on albumen pH (P < 0.001), hatchability (P < 0.001), chick weight (P < 0.001), chick weight as a percentage of egg weight (p < 0.01) and late embryonic mortality (15 - 21 days of incubation) (P < 0.05). As the storage period increased from one to twenty-one days, hatchability of fertile eggs decreased from 89.4% to 42.7%, albumen pH, chick weight, chick weight as a percentage of egg weight and late embryonic mortality also increased from 9.25, 34.8 gr, 67.5% and 5.19% to 9.49, 35.9 gr, 70.1% and 42.7%, respectively. Egg weight of hatching eggs also was significantly related to hatchability (P < 0.05), chick weight (P < 0.001), chick weight as a percentage of egg weight (P < 0.01) and late embryonic mortality (P < 0.05). Heavy eggs (53 - 56 gr) had lower hatchability than medium and small weight groups (64.2% Vs. 68 and 69.5%, respectively). As the weight of hatching eggs increased, chick weight (p < 0.001), chick weight as a percentage of egg weight (P < 0.01) and late embryonic mortality (P < 0.05) also increased. The results indicate that, under the conditions of this experiment (16 ± l.5 °C and 75-85% relative humidity), highest hatchability can be obtained with eggs of medium weight range and storage periods of less than three or four days. وزن تخم مرغ، مدت نگهداری ، قدرت جوجه درآوری ، اسیدیته آلبومین Egg weight, Storage period, Hatchability, Albumen pH 77 88 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-243&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Ali Gheisari عباسعلی قیصری Yes