fa تأثیر سطوح و زمانهای مصرف کود ازته برروی رشد ،نمو و عملکرد گندم قدس در کشت بهاره عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p align="justify">به منظور بررسی تأثیر سطوح و زمانهای مختلف مصرف کود ازته بر روی رشد و نمو و عملکرد دانه گندم بهاره رقم قدس، آزمایشی در سال زراعی 74-1373 در مزارع تحقیقاتی دانشکده کشاورزی تبریز واقع در اراضی کرکج، به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. </p><p align="justify">کرتهای اصلی به پنج سطح کود ازته (صفر، 40، 80، 120 و 160 کیلوگرم ازت خالص در هکتار) و کرتهای فرعی به پنج زمان مصرف کود ازته (تماماً در زمان کاشت،  2/1در زمان کاشت + 2/1در مرحله پنجه‌زنی، 2/1در زمان کاشت + 2/1در مرحله سنبله رفتن، 3/1در زمان کاشت + 3/1در مرحله پنجه‌زنی + 3/1در مرحله سنبله رفتن و در زمان کاشت +  1/4مرحله پنجه‌زنی + 4/1در مرحله ساقه رفتن +4/1 در مرحله سنبله رفتن) اختصاص یافت.</p><p align="justify"> ارزیابی نتایج نشان داد که اثر سطوح کود ازته بر روی عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار، ولی اثر تقسیط کود ازته و نیز اثرات متقابل سطوح و زمانهای مختلف مصرف کود ازته بر روی این صفات معنی‌دار نبود. مراحل نمو گندم تحت تأثیر سطوح مختلف کود ازته و زمانهای متفاوت مصرف آن قرار نگرفت. میزان تجمع ماده خشک، شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول نسبت به درجه – روزهای رشد در طول فصل رشد با افزایش میزان ازت مصرفی در مقایسه با سطوح پایین آن بالاتر بود. شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول با گذشت زمان و تا مرحله گرده‌افشانی افزایش و سپس کاهش یافت. سرعت رشد محصول در مرحله خمیری نرم به صفر رسیده و پس از آن منفی گردید. تغییرات میزان رشد نسبی و میزان جذب خالص نسبت به درجه روزهای رشد در سطوح مختلف کود ازته روند کاهشی داشت، به طوری که در ابتدای فصل رشد حداکثر بوده و با گذشت زمان تا صفر کاهش یافته و سپس منفی گردید. زمانهای مختلف مصرف کود ازته و اثرات متقابل میزان و زمان مصرف ازت در طول فصل رشد تأثیر چندانی بر روی روند تغییرات شاخصهای مورد مطالعه نداشت. </p> Effect of different times and levels of nitrogen fertilizer application on growth and grain yield of spring wheat cultivar “Ghods” was studied during 1993-1994 growing season at Karkadj, Agricultural Experiment Station, College of Agriculture, University of Tabriz, using a split plot design with three replications. Main plots were assigned to five levels of N fertilizers (0, 40, 80, 120 and 160 kg/ha) and subplots to five times of applications [all of N fertilizer at planting (T^₀) 1/2 at planting + 1/2 during tillering stage (T₁), 1/2 at planting + 1/2 during heading stage (T₂), 1/3 at planting + 1/3 during tillering and 1/3 at heading stages (T₃) and 1/4 at planting + 1/4 at tillering + 1/4 at stem elongation and 1/4 at heading (T₄)]. Results showed that different levels of N applications affected grain yield and biological yield significantly, while the effect of split application and also N levels × times of application interaction on these two traits were non-significant. Growth stages of wheat were not significantly affected by different N Levels and times of application. Dry matter accumulation, leaf area index, and crop growth rate, in response to growing degree days during growing season, increased when higher levels of N fertilizer were applied. Leaf area index and crop growth rate initially increased up to anthesis and then decreased. Crop growth rate decreased to zero level at soft dough stage and then became negative. Variations in relative growth rate and net assimilation rate, in relation to growing degree days, decreased when different levels of N fertilizer were applied at early part of growing season it was maximum while at later growth stages decreased and finally became negative, Times of N application and level × time interaction during growing season did not affect the growth indices significantly. گندم قدس، گندم بهاره ،‌کود و زمان مصرف ، کود ازته Spring wheat, Ghods wheat, Fertilizer, Time of application, Nitrogen fertilizer 73 92 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-259&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Ezzat-Ahmadi مسعود عزت احمدی Yes Hamdollah Kazemi حمداله کاظمی No Mohammad Reza Shakiba محمدرضا شکیب No Mostafa Valizadeh مصطفی ولیزاده No