fa استخراج پکتین از تفاله چغندر قند وبررسی کاربرد آن در محصولات غذایی عمومی Ggeneral پژوهشي Research پکتین به عنوان ماده ایجاد کننده ژل، قوام دهنده، بافت دهنده، امولسیون کننده و تثبیت کننده، در بسیاری از مواد غذایی کاربرد دارد. تفاله چغندر قند، که پس از استخراج قند از چغندر حاصل می‌شود، منبعی سرشار از پکتین است. هدف از این پژوهش، ارائه روشی خاص برای استخراج پکتین از تفاله چغندر، و نیز بهبود خواص عملکرد پکتین استخراجی به منظور افزایش کاربرد آن بود. نخست تفاله چغندر، خشک شده و به صورت پودر در آورده شد. سپس در شرایط اسیدی با pH برابر 1 و 5/1، و در دمای 80 و 90 درجه سانتی‌گراد، و طی زمان‌های استخراج 1، 2، 3 و 4 ساعت، عمل استخراج پکتین از تفاله انجام شد. بیشترین بازده استخراج پکتین به میزان 35/22 درصد، تحت شرایط دمایی 90 درجه سانتی‌گراد، pH برابر 1 و مدت استخراج 4 ساعت حاصل گردید. در مرحله بعد ترکیبات ساختمانی پکتین استخراج شده از تفاله چغندر قند بررسی، و با پکتین تجاری مرکبات مقایسه شد. آن گاه پکتین تفاله چغندر قند در چند ماده غذایی مورد استفاده قرار گرفت، و برخی خواص عملکردی آن با پکتین تجاری مرکبات مقایسه گردید. هم‌چنین، اثر آمونیوم پرسولفات و pH بالا بر توانایی ایجاد ژل و افزایش ویسکوزیته توسط پکتین حاصله بررسی شد. سپس اثر کاربرد پکتین تفاله چغندر قند بر عطر و طعم چند ماده غذایی ارزیابی، و با پکتین تجاری مرکبات مقایسه شد. سرانجام نتیجه گرفته شد که پکتین استخراجی از تفاله چغندر، در برخی مواد غذایی مانند سس کچاپ به عنوان ماده قوام دهنده و افزایش دهنده ویسکوزیته قابل استفاده است، ولی نمی‌توان از آن انتظار داشت که در مواد غذایی، ژل مستحکمی را ایجاد کند. Pectin is used in a number of foods as a gelling agent, thickener, texturizer, emulsifier and stabilizer. Sugar-beet pulp, the residue left from sugar extraction, is a rich source of pectin. It was the purpose of this study to develop a procedure for the extraction of pectin from sugar-beet pulp and to improve the functional properties of this pectin for more potential uses. To extract pectin, pressed beet pulp was dried and powdered. Then, it was extracted under various conditions (pH 1 and 1.5, temperatures of 80^oC and 90^oC and extraction periods of 1, 2, 3 and 4 hr). The highest yield (22.35%) was obtained at 90^oC after 4 hr at pH 1. Chemical composition of the extracted pectin and that of commercial citrus pectin were determined and compared. Also, the beet pulp pectin was used in certain foods and its functional properties were compared with those of the commercial citrus pectin. The effects of ammonium persulfate and high pH levels on the above mentioned properties were investigated. Finally, the effects of the beet pulp pectin and the commercial citrus pectin on the flavor of certain foods were evaluated. The results indicate that the extracted beet pulp pectin can be used in certain foods such as ketchup sauce as a thickener or as an agent increasing the viscosity however, it does not have the ability to form firm gels in food. پکتین ، تفاله چغندر قند، تولید ژل ، قوام دهنده ، افزایش ویسکوزیته Pectin, Sugar-beet pulp, Gelling agent, Thickener, Viscosity 125 138 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-26&slc_lang=fa&sid=1 G. R. Mesbahi غلامرضا مصباحی Yes J. Jamalian جلال جمالیان No