fa همبستگی نمایه گرمابی سلیانینف با نرخ تبخیر و تعرق نیاز آبی برخی محصولات کشاورزی در ایستگاه‌های هواشناسی منتخب ایران عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مهم‌ترین عامل در تخمین نیاز آبی گیاه تبخیر و تعرق می‌باشد. در اغلب روش‌های تعیین میزان تبخیر و تعرق، ابتدا با استفاده از یک سری فرمول‌های نسبتاً پیچیده،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدار تبخیر و تعرق گیاه مرجع تخمین زده می‌شود و سپس از روی آن تبخیر و تعرق گیاه تعیین می‌شود.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از جمله پارامترهای مورد استفاده در این روش‌ها، تابش، سرعت باد و رطوبت نسبی هوا می‌باشند. متأسفانه در ایران و بسیاری از کشورها، داده‌های بلند مدت این پارامترها به سهولت در دسترس نمی‌باشند. هدف از این پژوهش محاسبه نمایه گرمابی سلیانینف، که فقط به داده‌های بارندگی و دمای روزانه احتیاج دارد، و ارزیابی ارتباط آن با تبخیر و تعرق پتانسیل و نیاز آبی برخی محصولات نمونه در ایران می‌باشد. ابتدا نمایه سلیانینف برای مقادیر متوسط بارندگی و دمای روزانه (طی دوره آماری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">20 ساله) در فصل رشد محصولات کشاورزی محاسبه شد و با تبخیر و تعرق پتانسیل و نیاز آبی، ارتباط داده شد. نتایج نشان‌ دهنده معادلات نمایی و چند جمله‌ای درجه دوم معکوس و قوی بین پارامترهای همبسته بود. ضریب تعیین معادلات چند جمله‌ای درجه دوم (به‌طور متوسط 84/0) در تمام 10 محصول بیشتر از ضریب تعیین معادلات نمایی (به‌طور متوسط 72/0) بود. همبستگی نمایه سلیانینف با نیاز آبی، نشان داد مقادیر ضریب تعیین، در هر دو نوع معادلات نزدیک به‌هم می‌باشد (متوسط83/0 برای معادلات چند جمله‌ای و 82/0 برای معادلات نمایی).</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The most important factor in determining crop water requirement is estimation of evapotranspiration (ET). Majority of the methodsestimate ET apply series of relatively complex formula,which is then used to determine crop evapotranspiration (ETc). The parameters used in aforesaid methods are: Solar radiation, wind speed, humidity, etc. Unfortunately, in Iran and many countries, long-term records of these parameters are not readily available. The purpose of this study is to calculate the Selianinov Hydrothermic Index that merely requires daily temperature and precipitation data in order to determine correlation coefficients (r) versus ET and Crop Water Requirement (CWR) of some agricultural crops of Iran. First, the Selianinov index is calculated from daily precipitation and temperature during the growth season. Further, the results are correlated against both ETc and CWR. The model results indicate inverse (negative) strong exponential and polynomial relations between the dependent and independent variables. Coefficient of determination (R2) for polynomial equations (on average 0.84) in all crops was better than exponential equations (on average 0.72). Correlation between Selianinov index and CWR indicates that coefficient of determination in both equations was close together (0.83 for polynomial equations and 0.82 for exponential equations).</div> نیازآبی, تبخیر و تعرق, روابط همبستگی, نمایه گرمابی سلیانینف, ضریب گیاهی, ایران Correlation equations, Crop coefficient, Crop water requirement, Evapotranspiration, Iran, Selianinov Hydrothermal Index. 243 254 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-566-3&slc_lang=fa&sid=1 A. A. Sabziparvar1 علی اکبر سبزی پرور sabziparvar@yahoo.co.uk Yes 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agric., Bu-ali Sina Univ., Hamedan. Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا S. Ebrahimzadeh2 سجاد ابراهیم زاده sjd_ebrahimzadeh@ut.ac.ir No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agric., Bu-ali Sina Univ., Hamedan. Iran. 1. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا M. Khodamoradpour3 مهرانه خدامرادپور mkhodamorad@gmail.com No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agric., Bu-ali Sina Univ., Hamedan. Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا