fa تأثیر ماده آلی و بافت خاک بر تجزیه علف کش‌های آترازین و متامیترون عمومی Ggeneral پژوهشي Research در میان انواع آلاینده‌های آلی، آفت کش‌ها و از جمله علف کش‌ها به دلیل استفاده گسترده در سراسر جهان نقش چشمگیری در آلودن خاک و آب داشته‌اند. در این بررسی آزمایشگاهی توانایی مواد آلی در افزایش نرخ تجزیه علف کش‌های آترازین و متامیترون در دو خاک با بافت‌های متفاوت، بررسی شد. نمونه‌ها از افق سطحی دو خاک دارای بافت‌های لوم شنی و رس سیلتی جمع آوری و به علف کش‌های آترازین و متامیترون با غلظت 50 میلی‌گرم در کیلوگرم آلوده شدند. خاک‌های آلوده زیر تأثیر کود دامی، کمپوست و ورمی کمپوست به مقدار 5/0 و 2 درصد (وزنی/وزنی) در برابر شاهد (بدون افزایش ماده آلی) قرار گرفتند. سپس در دوره‌های زمانی 20، 40 و 60 روز باقی‌مانده علف کش‌ها از نمونه‌های خاک استخراج و به وسیله HPLC اندازه‌گیری شد. این پژوهش در قالب طرح کاملاً تصادفی و به صورت فاکتوریل با 3 تکرار، انجام گردید. میانگین باقی‌مانده آترازین در خاک پس از گذشت 20، 40 و 60 روز به ترتیب 0/93، 77/8، و 4/72 درصد غلظت نخستین بود. متامیترون با سرعت بسیار بیشتر نسبت به آترازین تجزیه شد . میانگین غلظت باقی‌مانده متامیترون پس از گذشت 20، 40 و 60 روز به ترتیب 8/5، 0/2، و 2/1 درصد بود. تجزیه این دو علف کش با افزودن 5/0 و 2 درصد از هر سه نوع ماده آلی، به گونه‌ای معنی دار نسبت به شاهد افزایش یافت. بنابراین میان تأثیر انواع متفاوت ماده آلی در مقادیر 5/0 و 2 درصد تفاوتی دیده نشد. بافت خاک تأثیر مشخصی بر سرعت تجزیه علف کش‌ها داشت. تجزیه هر دو علف کش در بافت لومی شنی به مراتب کندتر از سرعت تجزیه در بافت رسی سیلتی بود. Of all types of xenobiotics, pesticides such as herbicides play a significant role in soil and water pollution due to their widely usage all over the world. This study addresses the ability of organic amendments to enhance atrazine and metamitron degradation in two herbicide contaminated soils with contrasting textures under laboratory conditions. Soil samples were collected from surface soils with textures of sandy loam and silty clay, from northeastern part of Iran. Initial concentration of herbicides was 50 mgkg^-1 soil. Contaminated soil samples were treated by manure, compost and vermicompost at the rates of %0.5 and %2 (w/w). Residual concentrations of atrazine and metamitron were determined by HPLC at the end of incubation periods of 20,40 and 60 d. Residual concentrations of atrazine were 93, 77.8 and 72.4 % of the initial concentration after 20, 40 and 60d incubation, respectively. Residual metamitron concentrations were clearly lower than atrazine. After 20,40 and 60 d., the remaining concentrations of metamitron were 5.8, 2 and 1.2 %, respectively. Organic amendments at the rates of .5 and 2 % showed similar effects on the enhancement of herbicides degradation in soils. However, no significant effect was observed between types of organic amendments. Degradation was clearly affected by soil textures. Residual concentrations of herbicides were higher in sandy loam than in silty clay soil. علف کش، آترازین، متامیترون، تجزیه، ماده آلی، بافت خاک Herbicide, Atrazine, Metamitron, Degradation, Organic amendment, Soil Texture 131 142 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-286&slc_lang=fa&sid=1 M. Forouzangohar محسن فروزان گهر Yes G. H. Haghnia غلامحسین حق نیا No A. Koocheki علیرضا کوچکی No F. Tabatabaie-Yazdi فروزان طباطبایی یزدی No