fa تجزیه پایداری ژنوتیپ‌های جو در آزمایش‌های یک‌نواخت سراسری منطقه سرد عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط تعداد 18 رقم پیشرفته و امید بخش جو به همراه یک رقم شاهد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار و برای مدت 3 سال زراعی (1380-1377) در 10 ایستگاه تحقیقات کشاورزی مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه واریانس ساده و مرکب نشان دهنده تفاوت‌های ژنتیکی بین عملکرد ژنوتیپ‌ها بود. نتایج مربوط به تجزیه واریانس مرکب، وجود تفاوت‌های معنی‌داری بین ژنوتیپ‌ها و اثر متقابل ژنوتیپ و محیط را نشان داد. به دلیل معنی‌دار بودن اثر متقابل، جهت تعیین پایداری ژنوتیپ‌ها از پارامترهای پایداری، واریانس محیطی (S²_i)، ضریب تغییرات محیطی (C.V_i)، میانگین واریانس اثر متقابل ، واریانس اثر متقابل ( θ_i )، اکووالانس ( W²_i)، واریانس پایداری ( <span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-bidi-language: FA mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US">σ²_i</span>)، ضریب رگرسیون خطی (b_i , <span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-bidi-language: FA mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US">β_i</span>)، میانگین مربعات انحراف از خط رگرسیون (S²_di ) و واریانس درون مکانی (MS_{y /l}) استفاده شد. در مجموع با در نظر گرفتن تمام روش‌های تجزیه پایداری رقم شماره 18 به عنوان پایدارترین رقم شناخته شد و ارقام شماره 17 و 11 در مرتبه بعدی قرار گرفتند و ارقام شماره 13، 7 و 6 نیز به ترتیپ دارای نوسان عملکرد بیشتری بودند. رقم شماره 5 به دلیل عملکرد بالایی که داشت سازگارترین رقم با محیط‌های مساعد شناخته شد و برای کشت در این مناطق مناسب بود. رقم شماره 9 نیز با عملکرد نسبتاً خوب و واریانس عملکرد پایین در مقابل تغییرات محیطی(58/1) و ضریب رگرسیون متوسط برای مناطق نامساعد پیشنهاد ‌شد. To determine yield stability and to evaluate genotype interaction with environment interaction, 18 genotype of barley (<em>Hordeum vulgare</em> L.) and a control group were evaluated in a randomized complete block design with 4 replications in 3 successive years (1997-2000) at 10 research stations. Simple and combined analysis of variance revealed significant genetic differences between yield genotypes for grain yield. The results of combined analysis of variance indicated that genotypic and genotype were significant through interaction with environment. Therefore, different stability parameters including, environmental variance (S²_i), environmental coefficient of variation (C.V_i), mean of variance of interaction (θ_i), interaction variance (θ_i), equivalence ( W²_i), stability variance (<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US">σ²_i</span>), linear regression coefficient (b_i, β_i), mean of squares of deviation from regression (S² _di) and years within location MS for a genotype, averaging over all locations (MS_y/l) were determined. Based on all the stability parameters, genotype 18 was known as the most stable one and genotypes 17 and 11 ranked lower. Genotype 5 with the highest yield was known to be the most adaptable one at fertile environments and is recommended for these locations. In addition, genotype 9 with good yield and low yield variance (1.58) and regression coefficient of less than 1 is suggested for unfertile locations. اثر متقابل ژنوتیپ × محیط، تجزیه پایداری، جو، سازگاری، پارامتر پایداری Genotype * environment interaction, Stability analysis, Barley, Adaptation, Stability parameter 143 155 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-287&slc_lang=fa&sid=1 M. Shahmohamadi مجید شاه‌محمدی Yes H. Dehghani حمید دهقانی No A. Yousefi احمد یوسفی No