fa بررسی نقش کلیستوتسیوم درزمستان گذرانی <i>Uncinula necator</i><span dir=ltr> (Schw.)Burr.</span> عامل بیماری سفیدک سطحی انگور در استان خراسان عمومی Ggeneral پژوهشي Research این پژوهش به منظور بررسی نقش کلیستوتسیو‌م‌ها درزمستان‌گذرانی و عامل مولد مایه تلقیح اولیه در ایجاد اپیدمی بیماری سفیدک سطحی انگور در استان خراسان انجام گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده زمستان گذرانی <em>Uncinula necator</em> به شکل میسلیوم در جوانـه‌های درحال خواب انگـور در طی یک بررسـی دو سالـه در استان خـراسان دیده نشد. آسکوسپورهای <em>U. necator</em> توسط دستگاه اسپورگیر55 روز بعد از بازشدن جوانه‌ها جمع آوری شد، نخستین کلنی‌های سفیدک سطحی انگور روی شاخه‌های جانبی به طول 30-7 سانتی‌متر ظاهر شدند. بیش از 45-35 درصد کلیستوتسیوم‌های تشکیل شده روی برگ‌ها، دمبرگ‌ها و شاخه‌ها درطی زمستان مردند. بیشترین میزان آسکوسپور در دوره بازشدن جوانه‌ها و گل دهی، در زمانی که بارندگی بیش از یک میلی‌متر بود با دستگاه اسپورگیر به دام افتادند. آسکوسپورها به صورت دوره‌ای از مهرماه تا اردیبهشت ماه از کلیستوتسیوم‌های سطح برگ‌های نگه‌داری شده در باغ قادر به رهاسازی و از مهرماه تا دی ماه روی سطح لام‌های میکروسکوپی قادر به جوانه زنی بودند، ولی جوانه زنی آسکوسپورها به تدریج کاهش یافت و در طول دی ماه تا اوایل اسفندماه درحد صفر بود و از اوایل اسفند ماه به تدریج افزایش یافت و در طی ماه‌های فروردین و اردیبهشت به 16درصد رسید. پتانسیل آب آسکوسپورها به طور دائم درطی این دوره کاهش یافت و وزن مورد نیاز برای شکستن آسکوکارپ‌ها در طی دوره بلوغ آسکوسپورها از حدود 5 گرم در پاییز به 3 گرم در زمستان و 6/2 گرم در اوایل بهار رسید. بیشترین میزان کاهش مقاومت دیواره آسکوکارپ‌ها در برابر شکستگی در زمستان اتفاق افتاد که به میزان 9/1 گرم بود. بیماری‌زایی آسکوسپورهای بالغ روی برگ‌های بریده سالم اثبات شد که نقش آنها را به عنوان مایه تلقیح اولیه نشان می‌دهد و مشخص می‌کند که کلیستوتسیوم‌ها شکل اصلی زمستان‌گذرانی <em>U. necator</em> در تاکستان‌های استان خراسان می‌باشند. A 2-year vineyard survey failed to the provide evidence that <em>Uncinula necator</em> (Schw.) Burr. survived winter as mycelium in dormant infected buds in Khorassan province. Ascospores of <em>U.</em> <em>necator</em>, were collected by a volumetric spore trap operating constantly in a vineyard for 55 days after the bud burst. The first powdery mildew colonies were consistently found on the leaves of the shoots (7.30 cm long) growing on the vine. Cleistothecia were found on all plant parts infected during the previous growing season. More than 35-45 % of the cleistothecia borne on the leaves and stems died during winter. Most of the ascospore discharge occurred between the bud burst and the blooming time. Ascospores were periodically released from cleistothecia on the leaves kept in vineyard from October to May, while the ascospores germinating on the glass slides germinated from October to January and then germination slowed down to zero in early March and the water content potential of ascospore cytoplasm decreased constantly during this period as well. The mass required to fracture the ascocarp wall during maturation was measured to be approximately 5g in autumn, 3g in winter and 2.5 g in early spring. The most rapid decrease in the strength of the ascocarp wall occurred during a 4-week period before dehiscence in the field. The effect of the pathogenic property ascospores on healthy leaves demonstrated their role as a primary inoculum source. Cleistothecia appear to be the principal means of overwintering of <em>U. necator</em> in Khorassan province vineyards. کلیستوتسیوم، آسکوسپور، زمستان گذرانی، سفیدک سطحی، انگور cleistothecium, Ascospore, Overwintering, Powdery mildew, Grape 225 237 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-294&slc_lang=fa&sid=1 M. Hagian Shahri محمد حاجیان شهری Yes J. Zad جواد زاد No A. Sharifi Tehrani عباس شریفی تهرانی No S. M. Okhovat سید محمود اخوت No A. Safarnejad عباس صفرنژاد No